موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 23 61 2026 03 21 An Intertextual and Postmodern Reading of Suhrawardī’s Illuminationist Aesthetics and Its Manifestations in Islamic Art خوانش بینامتنی و پسامدرن از زیبایی شناسی اشراقی سهروردی و نمودهای آن در هنر اسلامی 7 40 241819 10.22034/ias.2026.556019.2437 FA رهام امیرپور امرائی گروه پژوهش هنر، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزادِ اسلامی، تهران، ایران 0000-0001-7812-2014 پدرام دادفر گروه عکاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزادِ اسلامی، تهران، ایران 0009-0002-8260-2031 پژمان دادخواه گروه عکاسی، موسسه آموزش عالی اقبال لاهوری، مشهد، ایران 0009-0003-6164-1071 فاطمه شاهرودی گروه پژوهش هنر، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزادِ اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-8394-3199 Journal Article 2025 09 28 This research examines the intertextual and postmodern reading of Suhrawardi's illuminative aesthetics and its manifestations in Islamic art. The main problem of the research is how the illuminative and imaginal system of Illuminative Wisdom (Hikmat al-Ishraq) is embodied in the form of symbols and visual structures in certain fields of Islamic art, and to what extent it can be re-read within the horizon of intertextuality theory and postmodern debates. Accordingly, first, the key components of illuminative aesthetics – such as the gradations of light and darkness, the imaginal world (ʿĀlam al-Mithāl), the luminous body (Haykal Nūrī), the allegory of birds, and the concept of Mount Qaf – are extracted from Suhrawardi's treatises and interpreted within the framework of intertextuality discourse. Then, using a qualitative and interpretive approach, several exemplary instances of Islamic art – including the organization of light in mosque architecture, glass lamps inscribed with the Light Verse, and Persian painting and illumination (Tadhhib) centered on the scenes of the Miʿraj and the depiction of the imaginal world – are subjected to comparative analysis. The findings indicate that there are significant overlaps between the illuminative-imaginal logic of Illuminative Wisdom and the logic of organizing light, space, color, and pattern in these artworks; such that one can speak of "Illuminative Art" as one of the possible readings of Islamic art. Finally, the article suggests that combining the intertextuality approach with Illuminative Wisdom opens a new horizon for a multi-layered and postmodern understanding of Islamic art and can serve as the basis for new analytical frameworks in theoretical studies of Islamic art. Research Objectives: Explaining and formulating the main components of Suhrawardi's illuminative aesthetics based on his treatises and philosophical works, with an emphasis on illuminative-imaginal logic and the imaginal world. Examining and interpreting aesthetic components within the horizon of intertextuality theory and postmodern debates, in order to provide a postmodern reading of Suhrawardi's illuminative system. Analyzing the manifestations of Suhrawardi's illuminative aesthetics in certain fields of Islamic art – such as mosque and madrasa architecture, Persian painting and illumination, and calligraphy of the Light Verses – by utilizing the intertextual framework proposed by the research. Research Questions: What are the main components of Suhrawardi's illuminative aesthetics, and how are these components formulated in his treatises and philosophical works? How can a postmodern reading of Suhrawardi's illuminative-imaginal and aesthetic system be presented by employing intertextuality theory and postmodern debates? What manifestations does illuminative aesthetics find in the structure of light, space, color, and pattern in examples of Islamic art – especially in architecture, painting, illumination, and calligraphy? این پژوهش به خوانش بینامتنی و پسامدرن از زیبایی‌شناسی اشراقی سهروردی و نمودهای آن در هنر اسلامی می‌پردازد. مسئلۀ اصلی تحقیق آن است که دستگاه نوری و مثالیِ حکمت اشراق چگونه در قالب نمادها و ساختارهای بصری در برخی عرصه‌های هنر اسلامی تجسّد می‌یابد و تا چه حد می‌توان آن را در افق نظریۀ بینامتنیت و مباحث پست‌مدرنیسم بازخوانی کرد. بر این اساس، ابتدا مؤلفه‌های کلیدی زیبایی‌شناسی اشراقی – همچون مراتب نور و ظلمت، عالم مثال، هیکل نوری، تمثیل پرندگان و مفهوم کوه قاف – از رسائل سهروردی استخراج شده و در چارچوب گفتمان بینامتنیت تفسیر می‌شوند. سپس، با رویکردی کیفی و تفسیری، چند نمونه شاخص از هنر اسلامی – شامل سازمان نور در معماری مسجدی، چراغ‌های شیشه‌ای منقوش به آیۀ نور، و نگارگری و تذهیب با محوریت صحنه‌های معراج و تصویرپردازی عالم مثال – مورد تحلیل تطبیقی قرار می‌گیرند. یافته‌ها نشان می‌دهد که میان منطق نوری–مثالی حکمت اشراق و منطق سازمان‌دهی نور، فضا، رنگ و نقش در این آثار هنری، هم‌پوشانی‌های معناداری وجود دارد؛ به‌گونه‌ای که می‌توان از «هنر اشراقی» به‌مثابۀ یکی از خوانش‌های ممکن از هنر اسلامی سخن گفت. مقاله در نهایت پیشنهاد می‌کند که ترکیب رویکرد بینامتنیت با حکمت اشراق، افق تازه‌ای برای فهم چندلایه و پسامدرن از هنر اسلامی می‌گشاید و می‌تواند مبنای چارچوب‌های تحلیلیِ نوین در مطالعات نظری هنر اسلامی قرار گیرد. اهداف پژوهش: 1 ـ تبیین و صورت‌بندی مؤلفه‌های اصلی زیبایی‌شناسی اشراقی سهروردی بر اساس رسائل و آثار فلسفی او، با تأکید بر منطق نوری–مثالی و عالم مثال. 2 ـ بررسی و تفسیر مؤلفه‌های زیبایی‌شناختی در افق نظریۀ بینامتنیت و مباحث پست‌مدرنیسم، به‌منظور ارائۀ خوانشی پسامدرن از دستگاه اشراقی سهروردی. 3- تحلیل نمودهای زیبایی‌شناسی اشراقی سهروردی در برخی عرصه‌های هنر اسلامی – همچون معماری مساجد و مدارس، نگارگری و تذهیب، و خوشنویسی آیات نور – با بهره‌گیری از چارچوب بینامتنی پیشنهادی پژوهش. سوالات پژوهش: 1ـمؤلفه‌های اصلی زیبایی‌شناسی اشراقی سهروردی چیست و این مؤلفه‌ها چگونه در رسائل و آثار فلسفی او صورت‌بندی می‌شوند؟ 2- چگونه می‌توان با بهره‌گیری از نظریۀ بینامتنیت و مباحث پست‌مدرنیسم، خوانشی پسامدرن از دستگاه نوری–مثالی و زیبایی‌شناختی سهروردی ارائه داد؟ 3- زیبایی‌شناسی اشراقی در ساختار نور، فضا، رنگ و نقشِ نمونه‌هایی از هنر اسلامی – به‌ویژه در معماری، نگارگری، تذهیب و خوشنویسی – چه نمودهایی می‌یابد؟

https://www.sysislamicartjournal.ir/article_241819_b8b406a47b5e3c7d1479362720c8cdf3.pdf

موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 23 61 2026 03 21 Identification and Classification of "Amud-e Kashi" (Glazed Tile Attachment) on Twenty-Two Inscribed Minarets of the Seljuk Period in Iran شناسایی و طبقه بندی آمود کاشی، بر بیست و دو میل مناره کتیبه دار دوره سلجوقی ایران 41 60 230958 10.22034/ias.2025.504875.2407 FA زهرا رضائیان نقاشی ایرانی، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان ، ایران 0009-0007-0815-0256 Journal Article 2025 02 05 Minarets are among the most significant architectural relics of the Seljuk period in Iran, which, in addition to their religious functions, also played a symbolic role. Among these, the decoration of "Amud-e Kashi," i.e., the attachment of glazed tiles to the body of minarets, held a special place in the aesthetic and cultural expression of that era. This research, with a historical-comparative approach, identifies and classifies the Amud-e Kashi decorations on 22 inscribed Seljuk minarets and analyzes the type of tilework, color, script, and its combination with brick. The findings indicate that the greatest use of tilework was in the areas of the inscription and the crown of the minarets, and turquoise color, as a symbol of the sky and Islamic spirituality, had the highest frequency. Furthermore, the combination of geometric brick patterns and tilework not only aided in the decoration of the structure but also increased its durability against environmental factors. This study emphasizes that a precise understanding of these decorations can inspire the restoration process and contemporary Islamic architectural design. Research Objectives: Identifying the Amud-e Kashi decorations on twenty-two inscribed minarets of the Seljuk period. Systematic classification of Amud-e Kashi tilework decorations on these minarets. Research Questions: Which inscribed minarets of the Seljuk period feature Amud-e Kashi decorations? How are Amud-e Kashi decorations classified in interaction with other architectural decorations? مناره‌ها از مهم‌ترین یادگارهای معماری دوره سلجوقی در ایران هستند که علاوه‌بر کارکردهای مذهبی، نقش‌ نمادین نیز ایفا می‌کرده‌اند. در این میان، تزئینات «آمود کاشی» یعنی الحاق کاشی‌های لعاب‌دار به بدنه مناره‌ها که جایگاهی ویژه در بیان زیبایی‌شناختی و فرهنگی آن دوران داشته است. این پژوهش با رویکرد تاریخی-تطبیقی، به شناسایی و طبقه‌بندی تزئینات آمود کاشی در ۲۲ مناره کتیبه‌دار سلجوقی پرداخته و نوع کاشی‌کاری، رنگ، خط، و نحوه ترکیب آن با آجر را مورد تحلیل قرار داده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که بیشترین کاربرد کاشی‌کاری در نواحی کتیبه و تاج مناره‌ها بوده و رنگ فیروزه‌ای به‌عنوان نمادی از آسمان و معنویت اسلامی، بیشترین فراوانی را داشته است. همچنین ترکیب نقوش هندسی آجری و کاشی‌کاری، نه‌تنها به تزیین سازه کمک کرده، بلکه به پایداری آن در برابر عوامل محیطی نیز افزوده است. این مطالعه تأکید می‌کند که شناخت دقیق این تزئینات، می‌تواند در فرآیند مرمت و طراحی معماری اسلامی معاصر الهام‌بخش باشد. اهداف پژوهش 1. شناسایی تزئینات آمود کاشی‌ بر بیست و دو مناره کتیبه‌دار دوره سلجوقی. 2. طبقه‌بندی نظام مند تزئینات آمودکاشی‌کاری در این مناره‌ها. سوالات پژوهش 1. کدام مناره‌های کتیبه‌دار دوره سلجوقی دارای تزئینات آمود کاشی‌ هستند؟ 2. تزئینات آمودکاشی در تعامل با دیگر تزئینات معماری چگونه طبقه‌بندی می‌شود؟

https://www.sysislamicartjournal.ir/article_230958_19785346c4fc729a8d15fe2c10624ff9.pdf

موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 23 61 2026 03 21 "From Sense to Reason" Epistemological Considerations in the Stages of Creating and Perceiving Architecture Based on the Thoughts of Hikmat Sadraei از حِس تا عَقل، مُداقه ای معرفت شناختی در مَراتب ایجاد و ادراک معماری مبتنی بر آراءِ حکمت صدرایی 232087 10.22034/ias.2025.512320.2415 FA علی امیری شادمهری گروه هنر و معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران، 0009-0002-6638-9226 خسرو صحاف گروه هنر و معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران، 0000-0003-2642-3311 علیرضا کهنسال گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران، 0000-0002-1797-4317 Journal Article 2025 03 14 Epistemology has been defined as the explanation of the foundations of affirmations, in the sense that a link can be established between beliefs and facts. This is also achieved when the foundations of perception, the definition of truth, and the ways of receiving it are analyzed; knowledge in its general sense is different for each intellectual system under the intellectual foundations of that school, and these differences have many effects on the epistemology of art and specifically architecture, which is the subject of the present research. Regarding the necessity and importance of the present research; the necessity of explaining the foundations of epistemology; one of the most important schools of wisdom here is Sadra'i wisdom, which has been the origin of the theoretical foundations of our traditional art and architecture in a significant period. Also, it is important to note that the methodology of our architectural studies is under the epistemology of Western schools, which is one of the gaps in the theoretical foundations of contemporary architecture. Explaining the concepts and epistemological foundations of authentic Iranian-Islamic architecture influenced by the foundations of transcendental wisdom is the general problem and scrutinizing the strategies for realizing these foundations of the problem and specific goal of the research ahead. The research ahead is a qualitative research of a theoretical-wise nature with a fundamental goal with an interpretative-explanatory approach in terms of data judgment and with a content-library method in terms of data collection.

موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 23 61 2026 03 21 Reinterpreting Mystical and Symbolic Concepts in Reza Abbasi's "Badenushi" Painting: based on analysis with the Pierce semiotics approach بازخوانی مفاهیم عرفانی و نمادین در نگارة باده‌نوشی، اثر رضا عباسی: بر مبنای تجزیه و تحلیل با رویکرد نشانه‌شناسی پیرس 243704 10.22034/ias.2026.558438.2438 FA مریم عظیمی نژاد گروه صنایع دستی، دانشکده هنر، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. 0000-0003-4766-0287 شیما کشتکار گروه هنر اسلامی. دانشکده هنر. دانشگاه بیرجند. بیرجند، ایران 0009-0001-9754-472X Journal Article 2025 11 08 Islamic mysticism is firmly linked to calligraphy, and in some historical periods, the manifestation of mysticism in art has been emphasized. In the view of "badanushi" by Reza Abbasi from the Hafez court, Islamic mysticism is manifested. This study examines Reza Abbasi's loyalty to the mystical concepts of Hafez's poetry in the writing of the wind and the methods of conveying these concepts in the visual structure of the work. For this purpose, Pierce's semiotics have been used as an analytical framework. The research raises two key questions: how much does Reza Abbasi adhere to the mystical concepts of Hafiz's poetry? What signs and symbols are used in this view to convey mystical concepts? Finally, this research attempts to clarify the relationship between mystical poetry, calligraphy and semiotics and examine the way mystical meanings are reflected in Iranian visual art. This research is of the fundamental type and method of analytical-descriptive research and information has been collected into Russian documents. The findings show that Reza Abbasi, by consciously and artistically choosing visual cues, managed to translate Hafiz's mystical worldview into the image language and created a visual space that evokes concepts such as divine love, salvation, mystical behavior and unity in the mind of the audience. A deep commitment to the mystical and literary concepts hidden in Hafiz's poems shows that Reza Abbasi has artistically translated Hafiz's mystical worldview into the language of the image by carefully choosing the symbols and combining them with each other. رضا عباسی با تلفیق سنت واقع‌گرایی بهزاد و پرداختن به وجه اندیشه‌ها و عواطف انسانی، جایگاه ویژه‌ای در تاریخ تصویری هنر ایران دارد. عرفان اسلامی پیوند مستحکمی با نگارگری دارد و در برخی از ادوار تاریخی، نمود عرفان در هنر مورد تاکید قرار گرفته‌است. در نگاره «باده‌نوشی» از دیوان حافظ، عرفان اسلامی تجلی یافته است. این پژوهش به بررسی وفاداری رضا عباسی به مفاهیم عرفانی شعر حافظ در نگارة باده‌نوشی و روش‌های انتقال این مفاهیم در ساختار بصری اثر می‌پردازد. برای این منظور، از نشانه‌شناسی پیرس به‌عنوان چارچوب تحلیلی استفاده شده است. پژوهش دو پرسش کلیدی را مطرح می‌کند: میزان پایبندی رضا عباسی به مفاهیم عرفانی شعر حافظ چگونه است؟چه نشانه‌ها و نمادهایی در این نگاره برای انتقال مفاهیم عرفانی به‌کار رفته‌اند؟ در نهایت، این پژوهش تلاش می‌کند رابطة میان شعر عرفانی، نگارگری و نشانه‌شناسی را روشن‌تر کند و نحوة بازتاب معانی عرفانی در هنر تصویری ایرانی را بررسی نماید. این پژوهش از نوع بنیادین ‌و روش پژوهش تحلیلی-توصیفی بوده و اطلاعات به روس اسنادی گردآوری شده‌است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که رضا عباسی با انتخاب آگاهانه و هنرمندانه نشانه‌های بصری، موفق به ترجمه جهان‌بینی عرفانی حافظ به زبان تصویر شده و فضایی بصری خلق کرده که مفاهیمی چون عشق الهی، رهایی، سلوک عرفانی و وحدت را در ذهن مخاطب تداعی می‌کند. تعهد عمیق به مفاهیم عرفانی و ادبی نهفته در اشعار حافظ نشان می‌دهد رضا عباسی با انتخاب دقیق نمادها و ترکیب آن‌ها با یکدیگر، به گونه‌ای هنرمندانه جهان‌بینی عرفانی حافظ را به زبان تصویر ترجمه کرده است.

موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 23 61 2026 03 21 Architectural Hermeneutics of Quranic Inscriptions: A Narrative Interpretation of the Mihrab of the Kerman Jameh Mosque تأویل متون وحیانی کتیبه‌ها با روایتگری محراب مسجد جامع کرمان 241820 10.22034/ias.2026.562669.2441 FA سید مجید هاشمی طغرالجردی استادیار، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران. 0000-0003-2268-6982 مهدی معافی گِوِر دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری صبا، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران. 0009-0002-9312-7096 امیرحسین شیردل گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0009-0006-2297-502X Journal Article 2025 11 27 Mosque inscriptions, particularly within the spatial setting of the mihrab, should not be regarded merely as decorative or visual ornaments; rather, they possess a semantic and symbolic structure that gains meaning through a deep interrelation with spatial organization, ritual function, and the perceptual experience of the viewer. Through the selection of Qur’anic verses, modes of placement, textual sequence, and interaction with architectural elements, these inscriptions operate as a form of spatial text, enabling multilayered interpretive and narrative-oriented readings. This study aims to examine the interpretive and narrative capacities of the mihrab inscriptions of the Jameh Mosque of Kerman and seeks to elucidate their role in shaping meaning and guiding the sacred experience of the audience. The research adopts a qualitative methodology based on an interpretive–historical approach, with data collected through documentary research, field observations of the mihrab space, and interpretive analysis of Qur’anic verses. The findings indicate that the deliberate arrangement of verses, the meaningful textual sequence, and the spatial positioning of inscriptions within the mihrab of the Jameh Mosque of Kerman contribute to the formation of a coherent spiritual narrative that articulates fundamental concepts such as prophethood, imamate, and divine guidance within an integrated architectural framework. Accordingly, the mihrab of the Jameh Mosque of Kerman may be understood as a setting for spatial narration and sacred meaning-making in Islamic architecture. کتیبه‌های مساجد به‌ویژه در فضای محراب، صرفاً عناصر تزئینی یا آرایه‌های بصری محسوب نمی‌شوند بلکه واجد ساختاری معناشناختی و نمادین هستند که در پیوندی عمیق با سازمان فضایی، کارکرد آیینی و تجربه‌ی ادراکی مخاطب معنا می‌یابند. این کتیبه‌ها با انتخاب آیات قرآنی، نحوه‌ استقرار، توالی متنی و ارتباط با سایر عناصر کالبدی به‌مثابه متنی فضایی عمل کرده و امکان خوانش چندلایه تأویلی و روایت‌محور را فراهم می‌سازند. پژوهش حاضر با هدف بررسی ظرفیت‌های تأویلی و روایت‌گرایانه‌ی کتیبه‌های محراب مسجد جامع کرمان انجام شده و در پی آن است تا نقش این کتیبه‌ها را در شکل‌دهی به معنا و هدایت تجربه‌ قدسی مخاطب تبیین کند. روش تحقیق در این پژوهش کیفی و مبتنی بر رویکرد تفسیری_تاریخی است و داده‌ها از طریق مطالعات اسنادی، مشاهدات میدانی از فضای محراب و تحلیل تفسیری آیات قرآنی گردآوری شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که چینش هدفمند آیات، توالی معنادار متون و جایگاه فضایی کتیبه‌ها در محراب مسجد جامع کرمان زمینه‌ شکل‌گیری نوعی روایت معنایی پیوسته را فراهم می‌آورد که مفاهیم بنیادینی چون نبوت، امامت و هدایت الهی را در قالب ساختاری منسجم بازنمایی می‌کند. بر این اساس می‌توان محراب مسجد جامع کرمان را به‌عنوان بستری برای روایت‌گری فضایی و معناپردازی قدسی در معماری اسلامی دانست.

موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 23 61 2026 03 21 A study of Shiite symbols and signs in the metalworking art of the Qajar era بررسی نمادها و نشانه‌های تشیع در هنر فلزکاری دوران قاجاریه 243705 10.22034/ias.2026.565543.2445 FA مریم یوسفی گروه آموزشی تاریخ و باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، نهاوند، ایران 0009-0003-3231-0716 مجتبی گراوند گروه آموزشی تاریخ و باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران 0000-0002-5447-8638 داریوش نظری گروه آموزشی تاریخ و باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران 0009-0001-8111-1866 Journal Article 2025 12 12 With the spread of Islam in Iran and the gradual consolidation of Shiism in some periods, Iranian art underwent transformation in formal and semantic areas. From the perspective of the sociology of art, these transformations can be analyzed in connection with the power structure, belief system, and collective rituals. During the Qajar period, metalwork became an arena for representing Shiite concepts. Objects such as mourning flags, kashkuls, and ritual instruments, using symbols such as the names of the Ahl al-Bayt (AS), prayers, claws, and sacred elements, played a role in organizing collective memory and Shiite identity. The simultaneous expansion of mourning rituals and the support of Shiism by the Qajar political structure paved the way for the spread of these works. These objects can be considered visual media that served to legitimize religion and strengthen social cohesion. The present study, with a descriptive-analytical approach and based on library studies and observation of works, explains the function and semantics of Shiite symbols in Qajar metalwork in relation to its socio-historical context. The findings show that these symbols, beyond decoration, had identity and cultural roles in establishing Shiism, and the methods of decoration and inscription appropriate to ritual spaces and social audiences played an effective role in transmitting ideological concepts and reproducing the official Shiite discourse. با گسترش اسلام در ایران و تثبیت تدریجی تشیع در برخی دوره‌ها، هنر ایرانی در ساحت‌های صوری و معنایی دچار تحول شد. از منظر جامعه‌شناسی هنر، این دگرگونی‌ها در پیوند با ساختار قدرت، نظام اعتقادی و مناسک جمعی قابل تحلیل است. در دوره قاجاریه، فلزکاری به عرصه‌ای برای بازنمایی مفاهیم شیعی بدل شد. اشیایی چون علم‌های عزاداری، کشکول‌ها و ادوات آیینی با بهره‌گیری از نمادهایی همچون اسامی اهل‌بیت(ع)، ادعیه، پنجه و عناصر قدسی، در سامان‌دهی حافظه جمعی و هویت شیعی نقش داشتند. هم‌زمانی گسترش آیین‌های عزاداری با حمایت ساختار سیاسی قاجار از تشیع، زمینه رواج این آثار را فراهم کرد. این اشیا را می‌توان رسانه‌هایی بصری دانست که در خدمت مشروعیت‌بخشی مذهبی و تقویت انسجام اجتماعی عمل می‌کردند. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای و مشاهده آثار، به تبیین کارکرد و معناشناسی نمادهای شیعی در فلزکاری قاجار در پیوند با بستر اجتماعی ـ تاریخی آن می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد این نمادها فراتر از تزیین، دارای نقش‌های هویتی و فرهنگی در تثبیت تشیع بوده‌اند و شیوه‌های تزیین و کتیبه‌نگاری متناسب با فضاهای آیینی و مخاطبان اجتماعی، در انتقال مفاهیم اعتقادی و بازتولید گفتمان رسمی تشیع نقش مؤثری داشته‌اند.

موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 23 61 2026 03 21 Criticism of the nature of love in some additional verses from the story of Zal and Rudabah based on the illustrations of the Shahnameh of Ibrahim Sultan Mahfouz in the Bodleian Library, Oxford .نقد و بررسی ماهیت عشق در چند بیت الحاقی از داستان زال و رودابه با تکیه بر نگاره های نسخه شاهنامه ابراهیم سلطان محفوظ در کتابخانه بودلین آکسفورد 176743 10.22034/ias.2023.404730.2230 FA عباس حیدری دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران 0009-0000-1992-6266 امیدوار عالی محمودی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران 0009-0006-2266-3237 امیدوار مالملی استادیار زبان و ادبیات فارسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران 0009-0000-9706-7962 Journal Article 2023 06 30 Context and purpose: One of the literary topics of the last century is the review and correction of literary texts, especially the text of the Shahnameh. In the last few decades, the Shahnamehs edited by Jul Mol, Moscow Press, Mehri Behfar and Jalal Khaleghi Motlaq have been recognized as the original and authentic versions. This article aims to examine some verses of the love story of Zal and Rudabe based on the mentioned copy, which have been put in square brackets as a sign of doubt about their authenticity, citing evidence. This research has been written based on library studies and the aforementioned manuscripts and with descriptive-analytical method. The purpose of this research is to familiarize with the form and basis of the story, culture, and folk rituals of ancient Iran and preserve the originality and details in the verses of the Shahnameh, this masterpiece of Persian literature and the preserver of Iran's national identity, which was not included in this revision for any reason. Tory, culture, and folk rituals of Iran 2- The ancient style and preservation of authenticity and details in the verses of the Shahnameh, this masterpiece of Persian literature and the preserver of Iran's national identity. Research purposes 1- Examining familiarity with the form and basis of the story, culture and folk rituals of Iran 2- An ancient investigation and preservation of authenticity and details in the verses of the Shahnameh, this masterpiece of Persian literature and the preserver of Iran's national identity. سؤالات پژوهش: 1-چگونگی آشنایی با شکل و اساس داستان و فرهنگ و آیین های پهلوانی و عامه ی ایران 2-چگونگی باستان و حفظ اصالت و جزئیات در ابیات شاهنامه، این شاهکار ادب فارسی و حافظ هویت ملی ایران اهداف تحقیق 1-بررسی آشنایی با شکل و اساس داستان و فرهنگ و آیین های پهلوانی و عامه ی ایران 2-بررسی باستان و حفظ اصالت و جزئیات در ابیات شاهنامه، این شاهکار ادب فارسی و حافظ هویت ملی ایران