پیشینه و شاخصه های بصری تزیینات در چوبی امامزاده حمزه دهدشت آل بویه محفوظ در موزه ملی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه گرافیک دانشکده هنر دانشگاه تربیت مدرس تهران ایران

2 استاد گروه گرافیک دانشگاه تربیت مدرس

3 استادیار گروه گرافیک دانشگاه تربیت مدرس

10.22034/ias.2020.209448.1087

چکیده

در چوبی شماره 3292 یکی از آثار نفیس موزه ملی ایران بشمار می‌رود که اطلاعات چندانی از آن دردست نیست.براساس اطلاعات موزه،در چوبی متعلق به قرن پنجم هـ.ق و منسوب بهبهان میباشد.با مطالعه اولیه کتیبه‌های شیعی و مقایسه آن با نمونه‌های دیگر به نظر میرسد در،مربوط به اواخر سده چهارم و یا اوایل سده پنجم هـ.ق و متعلق به دوره حکومت آل‌بویه باشد.اسامی پنج تن آل‌عبا و اسماء الهی،قسمتی از دعای توبه صحیفه سجادیه،آیه 1 تا 52 سوره یس،قسمتی از دعای امام زمان(عج) (اللهم ارزقنا) و نوشته‌هایی در رابطه با حاکم وقت در چهار قاب،مجموع کتیبه‌های این در می‌باشد.مقاله به روش تاریخی،توصیفی و تحلیلی نوشته شده است.با مطالعه و خوانش کل کتیبه‌ها از جمله کتیبه چهارگانه تاریخی توسط نگارندگان،مشخص شدکه در،به فرمان آخرین حکمران آل‌بویه در منطقه فارس،بین سالهای 440تا 448 هـ.ق ساخته شده است.اسناد موجود در مورد درِ گمشده امامزاده حمزه در دهه 1320 توسط متولی آن به وزیر فرهنگ وقت، عامل موثر در گمانه‌زنی شناسایی مکان اصلی در را فراهم نمود. با بررسی اسناد موجود مشخص شد که درِ فوق به امامزاده حمزه دهدشت در شصت کیلومتری بهبهان تعلق دارد. پژوهش فوق با روشن نمودن وضعیت تاریخی و مکانی در، آن‌را به عنوان اثر ارزشمند هنر شیعی آل بویه در سده پنجم هـ.ق معرفی می‌کند.اهداف:1-شناسایی دوره تاریخی درِ مورد نظر2-شناسایی مکان اصلی که در، متعلق به آن بوده است سوالات:1-درِ فوق مربوط به چه دوره تاریخی و به دستور چه کسی ساخته شده است؟2-در، به کدام محل و مکان تعلق داشته است؟

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Background and Decorative Visual Attributes of Wooden Door Imamzadeh Hamzeh Dehdasht Buyid in The National Museum of Iran

نویسندگان [English]

  • mahsa tondro 1
  • Mohammad Khazaei 2
  • Abutorab Ahmadpanah 3
1 Tarbiat Modares university factuly of art, tehran, iran
2 Professor in Graphic Arts, Tarbiat Modares University
3 Assistant Professor in Graphics, Faculty of Art and Architecture, Tehran Tarbiat Moddares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Wooden door (No. 3292) is one of the fine monuments of the Islamic section of the National Museum of Iran, but there isn’t accurate information about it. According to the museum, the door dates back to the eleventh century AD and was attributed to the city of Behbahan.
At the beganing of research of the Shi'a inscriptions, decoration of the door and comparing them with other wood-bearing inscriptions shows that, the door seems to be of the late tenth or early eleventh century AD, dating from the Buyid dynasty period. The inscriptions include the names of the Ahl al-Kisa and divine names, part of the prayer of repentance (Tobeh of Sahifah Sajadiyyah), verses 1 to 52 of sureh Yasin, the prayer of Imam Zaman (Allahomarzeqna) and four inscriptions about the king of the period.The purpose of representing this research involve in analysis, restoration of motifs and the inscriptions then, using these motifs to apply traditional graphic designs. The questions raised in this study:
• What is the history behind of the Behbahan Wooden Door and who ordered to build such an artifact?
• Where was the main location of Behbahan Wooden Door?
• What is the connection between the decorations of these doors and the basics of graphic design?

کلیدواژه‌ها [English]

  • "the Buyid Wooden Door
  • shi'a Art
  • Inscriptions"