بازتاب رمانتیسم در شعر لنگرودی و انعکاس آن در نقاشی قاجار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران

2 عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران

3 گروه زبان ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز-ایران

10.22034/ias.2020.213921.1124

چکیده

در این مقاله به بررسی بازتاب رمانتیسم در اشعار شمس لنگرودی و انعکاس آن در نقاشی قاجار پرداخته­ایم. روش پژوهش، کتابخانه­ای و نوع آن تحلیلی-توصیفی است. فرضیه­ی پژوهش، بازتاب برخی از مهمترین مؤلفه­های رمانتیسم در اشعار شمس لنگرودی است. با مطالعه و بررسی اشعار شمس لنگرودی به این نتیجه می­رسیم که شمس لنگرودی علی­رغم داشتن فاصله­ی زمانی طولانی با بزرگان رمانتیسم شعر معاصر، اما همچنان به برخی از مؤلفه­ها و ویژگی­های این مکتب علاقه نشان داده و از ظرفیت­های این مکتب برای بیان مفاهیم و مافی­الضمیر خود سود جسته است. گرایش به رمانتیسم اجتماعی، توجه به طبیعت، استمداد از قوه­ی تخیّل به منظور خلق تصاویر بدیع، طبیعت­گرایی و بیان مضامین عاشقانه و مبتنی بر عاطفه از مهمترین مؤلفه­های رمانتیسم است که در اشعار شمس لنگرودی دیده می­شود. شمس لنگرودی هرگز خود را به کاربرد تخیّل صِرف در اشعارش قانع نکرده و حتّی با استفاده از قوّه­ی تخیّل، به بیان اندیشه­های اجتماعی و انسانی خود پرداخته است. او هرگز ظلم و ستم و نابرابری را برنمی­تابد اما برای بیان این مضمون به نمادها و عناصر طبیعت متوسّل می­شود تا بتواند عمیق­ترین مفاهیم سیاسی و شدیدترین انتقادات را در قالب نمادها و استعاره­ها بیان کند. نقاشی قاجار نیز در آن دوره سبب شد که تلفیقی شیوه های نو و کهنه بود. همچنین می توان مولفه هایی از اشعار لنگرودی را در نقاشی قاجار دید از جمله طبیعت گرایی، مضامین عاشقانه و رمانتیسم اجتماعی.
اهداف تحقیق
1-    بررسی بازتاب رماتیسم در اشعار شمس لنگرودی و نقاشی قاجار
2-    تجزیه و تحلیل مهمترین مؤلفه­های رمانتیسم در اشعار شمس لنگرودی و بازتاب آن در نقاشی قاجار
سوالات تحقیق
1-    بازتاب رماتیسم در اشعار شمس لنگرودی و نقاشی قاجار چگونه است؟
2-    مهمترین مؤلفه­های رمانتیسم در اشعار شمس لنگرودی در نقاشی قاجار چگونه نمود یافته اند؟

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Reflection of Romanticism in Poetry of Langroudi and its Reflection in Qajar Painting

نویسندگان [English]

  • Diako Elahi 1
  • Arash Moshafeghi 2
  • Naser Alizadeh Khayyat 3
1 PhD student in Persian Language and Literature, Bonab Branch, Islamic Azad University, Bonab, Iran
3 Department of Persian Literature, Faculty of Literature and Humanities, Shahid Madani University, Tabriz-Iran
چکیده [English]

In this article, the reflection of romanticism in the poems of Shams Langroudi and its reflection in Qajar painting is focused upon. The research method is accomplished via library method within an analytical-descriptive framework. The hypothesis is a reflection on a number of the most significant components of romanticism in the poems of Shams Langroudi. By studying such poetry, it can be determined that Shams Langroudi despite having a long time distance with the masters of contemporary poetic romanticism, nevertheless shows attentiveness towards the components and features of this school. The capacities of this school have been used to express the concepts and notions of this field. Tendency to social romanticism, attention to nature, using the power of imagination to create original images, naturalism and expression of romantic and emotion-based themes are the most imperative components of romanticism that can be seen in Shams Langroudi's poems. Shams Langroudi has never convinced himself to use pure imagination in his poems; henceforth, his social and human thoughts are expressed by using the power of imagination. The poet does not tolerate oppression and inequality, however, to express this theme he uses symbols and elements of nature to demonstrate the deepest political concepts and the strongest criticism in the form of symbols and metaphors. Moreover, Qajar painting was a combination of new and old methods; in this sense, segments of Langroudi's poems including naturalism, romantic themes and social romanticism can be seen in Qajar painting.
Research aims:
1- A study of the reflection of Romanticism in the poems of Shams Langroudi and Qajar painting
2- Analysis of the most important components of Romanticism in Shams Langroudi's poems and its reflection in Qajar painting
Research questions:
1- What is the reflection of Romanticism in the poems of Shams Langroudi and Qajar painting?
2- How are the most important components of Romanticism in Shams Langroudi's poems reflected in Qajar painting?

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shams Langroudi
  • Romanticism
  • Imagination
  • intuition
  • love
  • Qajar Painting
«آشنایی با مکاتب ادبی جهانی: رمانتیسم»، کتاب ماه ادبیات(1387)، شماره2، صص90-92.
انوشه، حسن(1381)، دانشنامه ادب فارسی، تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.تهران: نارستان.
پاکباز، رویین(1379)، نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز، 
تاجبخش، احمد(1380)، هنر و فرهنگ قاجار، شیراز: انتشارات نوید شیراز.
تسلیمی، علی(1387)، گزاره­هایی در ادبیات معاصر، تهران: اختران.
حاتم، جمشید(1387)، «نگاهی به نقاشی قاجار»،  دو فصلنامه تخصصی هنرهای تجسمی نقش­مایه»، شماره2، صص29-36.
خضری، حیدر( 1385)، مطالعه­ای در رمانتیسم معاصر در شعر عربی و فارسی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
رخشا، رسول( 1387)، «در حضور عاشقانه­ها»، فصلنامه فرهنگ و هنر گوهران، شماره1، صص2-4.
رضایی، اربل(1382)، واژگان توصیفی ادبیات، تهران: فرهنگ معاصر.
زرقانی، مهدی(1387)، چشم­انداز شعر معاصر، تهران: ویرایش سوم.
سیف، هادی(1370)، کتاب نقاشی قهوه­خانه،  تهران: انتشارات موزه رضا عباسی.
شریفی، فائز(1397)، شعر شمس لنگرودی از آغاز تا امروز، تهران: نگاه.
شفیعی کدکنی، محمدرضا(1372)، صورخیال، تهران: انتشارات آگه.
شمس لنگرودی، محمد(1387)، باد شور جنون، تهران: چشمه.
فورست، لیلیان(1376)، رمانتیسم، ترجمه مسعود جعفری، تهران: نشر مز.
قنبری، رضا(1383)، «پیوند عشق و منطق»، روزنامه شرق، صص3-4.
عطاری، علیرضا خواجه احمد، آذربایجانی، مسعود، شعیری، حمیدرضا، رشیدی، صادق، حکمت، زینب(1397)،  «پیشینه مضامین، موضوعات و ساختار بصری خیالی نگاری­های دوره قاجار در هنر»، فصلنامه مطالعات هنر اسلامی، شمار31، صص134-164.
کاکاوند، رشید(1387)، یک لذت پیش­بینی نشده ، تهران: گوهران.
کنبای، شیلا (1381)، نگارگری ایرانی، ترجمه: مهناز شایسته­فر، تهران: مؤسسه مطالعات هنر اسلامی.
مسلمان، نصرالله(1387)، «تفسیر شعر شمس»،  تهران: گوهران، صص58-61.
Anoosheh, Hassan, (2002), Persian literary encyclopedia. Tehran: Ministry of Culture and Islamic Guidance, Volume II.
Tajbakhsh, Ahmad, (2001) Qajar Culture and Art, Shiraz, Navid Shiraz
Taslimi, Ali, (2008), Proposals in Contemporary Literature (Premodern, Modern, Postmodern Poetry), Akhtaran Publication Second Edition.
Khazri, Heydar (2006); A Study of the School of Romanticism in Contemporary Arabic and Persian Poetry, Ph.D. Thesis in Arabic Language and Literature, Tehran: Tarbiat Modarres University.
Rakhshah, Rasool, (2008), In the Presence of Romance, Quarterly Journal of Gohran Culture and Art, No. 1, pp. 2-4.
Rezaei, Arabali (2003), Descriptive Vocabulary of Literature: English and Persian, Tehran, Contemporary Culture
Zarqani, Mehdi, (2008), The Perspective of Contemporary Poetry, Tehran, Third Edition.
Sharifi, Feiz (2013), Shams Langroudi's Poetry from Aghas to Today, Tehran, A Look
Shafi'i Kadkani, Mohammad Reza, (1993), Sourkhial, Tehran, Agh print, Fifth Edition.
Shams Langroodi, Mohammad, (1366), The Salty Wind of Madness, Cheshme Publication, Tehran, First Edition.
Forrest, Lillian, (1), Romanticism, translated by Massoud Jafari Jazidi, Tehran, Nashrmaz Center, Second Edition.
Ghanbari, Reza, (2004), The Link of Love and Logic (Review 1 song), Shargh Newspaper, July 6, pp. 4-3.
Kakavand, Rashid, (2008), An Anticipated Enjoyment, Ghohran (Journal of Literatures and Languages), Vol.
Moslems, Nosratollah, (2008), Interpretation of Shams Poetry. Imagining it makes it difficult, Gohran, Tehran, January 19/20, pp. 58-61.