شاخصه ها و سیاست های آموزشی مجتمع آموزشی تیموری در خراسان بزرگ با رویکرد خوانش کتیبه ها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی ، گروه الهیات ، واحد خمین ، دانشگاه آزاد اسلامی ، خمین ، ایران

2 استادیار گروه معارف، دانشکده علوم انسانی، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران

3 استادیار گروه معارف، دانشکده علوم انسانی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی،اراک، ایران

4 مدیریت اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی

10.22034/ias.2020.215539.1141

چکیده

هدف از نگارش این مقاله بررسی جایگاه و کارکرد مدارس و مدرسان در خراسان بزرگ در دوره تیموری و سنجش انواع ارزش‌های اطلاعاتی کتیبه‌های دوره تیموری است. اهمیت این مقاله از آن روست که کم‌تر به مسأله مدارس، مدرسان و ارزش‌های آموزشی اطلاعاتی کتیبه در دوره تیموری در خراسان بزرگ داشته‌اند، پرداخته شده است. روش پژوهش کتابخانه‌ای و آرشیوی است و تلاش شده تا با استفاده از محتوای  اسناد، نسخ خطی و منابع دست اول تاریخی بر وزانت محتوای مقاله افزوده شود. مهم‌ترین سوالات این مقاله عبارتست از کارکردهای مدارس دوره تیموری، انتصاب و وظایف مدرسان چگونه بوده است؟ انواع ارزش‌های اطلاعاتی کتیبه‌های دوره تیموری یافته‌های چیست؟ پژوهش نشان می‌دهد که توجه تیموریان به مدرسه‌سازی خصوصا در هرات باعث شد تا قشر مدرس به عنوان یکی از طبقات اجتماعی نخبه و کارآمد مطرح گردند. حضور مدرسان در عرصه‌های مختلف اجتماعی، سیاسی، مذهبی و علمی بستر قدرت‌گیری و تأثیرگذاری آن‌ها را در تحولات مختلف فراهم نموده بود. مدارس این دوره با توجه به نوع اداره و کارکردشان به چهاردسته اصلی تقسیم می‌شوند که شرایط انتصاب مدرسین و دریافت حقوق آن‌ها تابع نوع مدرسه بوده است. شرایط معیشتی و دریافت حقوق مدرسان با توجه به نوع مدارس، کارکرد آن‌ها و فرامین صادره از دربار تعیین می‌شد در کنار آن وضعیت معیشتی مدرسان و نحوه دریافت حقوق آن‌ها نیز تابعی از نوع مدارس کارهای جانبی و ارتباطات آن‌ها بوده است که معمولا مطابق شرایط وقفنامه و فرامین صادره از دربار صورت می‌گرفت. همچنین این دوره دارای انواع کتیبه‌های مذهبی و تاریخی بوده و محتوای کتیبه‌های این دوره در مستند سازی عملکرد اقتصادی، اجتماعی و مذهبی شاهان تیموری از اهمیت برخوردارند.
اهداف پژوهش:
1-­ بررسی کارکرد مجتمع‌های آموزشی در دوره تیموری
2-­ بررسی تطبیقی تمایز و تشابه مجتمع‌های آموزشی دوره ایلخانی و تیموری
سوالات پژوهش:
1-­ مجتمع‌های آموزشی  بین  دوره های ایلخانی و تیموری چه ویژگی‌هایی داشته‌اند؟
2-­ مجتمع‌های آموزشی دردوره تیموری چه کارکرد و ویژگی‌هایی داشته‌اند؟

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Characteristics and Educational Policies of Teymourid Educational Complexes in Greater Khorasan; with the Approach of Inscriptional Readings

نویسندگان [English]

  • Javad Rajabi Mandi 1
  • Hossein Khosravi 2
  • Sohrab Eslami 3
  • Abolfazl Hassan Abadi 4
1 PhD student of Islamic nations history and civilization, Department of Theology, Khomein Branch, Islamic Azad University, Khomein, Iran
2 Assistant Professor, Department of Education, Faculty of Humanities, Khomein Branch, Islamic Azad University, Khomeini, Iran
3 Assistant Professor, Department of Education, Faculty of Humanities, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran.
4 Document and Press Management of Astan Quds Razavi
چکیده [English]

The purpose of this article is to study the position and function of schools and teachers in Greater Khorasan in the Timurid period and to assess the various information values ​​of Timurid inscriptions. The importance of this article is due to the fact that less attention has been paid to the issue of schools, teachers and educational values ​​of the inscription in the Timurid period in Greater Khorasan. The research method is library and documentary archives; moreover, an attempt has been made to increase the richness of the content by using documents, manuscripts and first-hand historical sources. The most significant questions of this article are how Timurid schools functioned what were the appointments and duties of teachers? What are the values ​​of Timurid inscriptions? Research shows that the Timurids' attention to school construction, especially in Herat, led to the fact that “teachers” became one of the elite and efficient social classes. The presence of teachers in various social, political, religious and scientific fields had provided the basis for their empowerment and influence in various developments. The schools of this period are divided into four main categories according to the type of administration and their function. The conditions for appointing teachers and receiving their salaries depend on the type of school. Living conditions and receiving teachers' salaries were determined according to the type of schools, their function and orders issued by the court. In addition, the living conditions of teachers and how they received their salaries were a function of the type of schools; in addition, orders were issued by the court. This period also has a variety of religious and historical inscriptions and the content of the inscriptions of this period are significant in documenting the economic, social and religious performance of the Timurid kings.
Research objectives:
1- Investigating the function of educational complexes in the Timurid period
2- A comparative study of the differences and similarities between the educational complexes of the Ilkhanid and Timurid periods
Research questions:
1. What were the characteristics of the educational complexes between the Ilkhanid and Timurid eras?
2. What were the functions and characteristics of educational complexes during the Timurid period?

کلیدواژه‌ها [English]

  • Greater Khorasan
  • Herat
  • Teachers
  • Timurid period
  • Timurid inscriptions