بازتاب نمادها و نشانه های ماندالا در داستان مصور کودک و نوجوان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاداسلامی ، تربت حیدریه، ایران.

2 دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاداسلامی، تربت حیدریه، ایران.

10.22034/ias.2019.208452.1077

چکیده

ماندالا یکی از مهم­ ترین کهن­ الگوهای یونگ است که با برخی اعداد، اشکال هندسی و مفاهیم ارتباط دارد.  مهم ‌ترین مضمون آن وحدت و برجسته ترین شکل هندسی آن، دایره می­ باشد که می­ توان نمود آن را در هنر و ادبیات مشاهده کرد. نویسندگان داستان­ های کودک و نوجوان از کهن ­الگوهای اساطیری به­ عنوان ابزاری برای غنای داستان ­های خود بهره­ برده­اند. ماندالا یکی از این کهن ­الگوهاست که در داستان­های کودک و نوجوان مورد استفاده قرار گرفته ­است. با توجّه به این­ که نویسندگان کودک و نوجوان گرایش زیادی به اساطیر دارند و لازم است با دیدی علمی به استفاده از این ابزار کارآمد پرداخته ­شود، در این مقاله سعی شده ­است به روش کتابخانه ­ای و با رویکردی توصیفی-تحلیلی بازتاب ماندالا در داستان­ های کودک و نوجوان بررسی شود. به­ همین منظور ابتدا ماندالا به ­صورت مختصر تعریف شده و سپس این نوع کهن­ا لگو در داستان ­های کودک و نوجوان مورد تحلیل قرارگرفته­ است. به­ نظر می ­رسد ماندالا در داستان ­های کودک و نوجوان در قالب نمادهایی مانند زمان، ماه، خورشید، غار، چشمه، اعداد و دایره بیان شده­ است.

اهداف:
1.ارائه تحلیلِ الگوهای ماندالا در ادبیات داستانی کودک و نوجوان.
2.بررسی کارکرد ماندالا در ادبیات کودک و نوجوان.

سؤالات
1.ماندالا به چه شکل ­هایی در ادبیات داستانی کودک و نوجوان بروز یافته است؟
2.حضور ماندالا در ادبیات کودک و نوجوان چه کارکردی دارد؟

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reflect Mandala Symbols and Symbols in the Story of a Child and Adolescent

نویسندگان [English]

  • Mahmoud Firouzi Moghadam 1
  • Tahereh Hamidi 2
  • Abbas Kheirabadi 1
1 Department of Persian Language and Literature, Torbat Heydariyeh Branch. Islamic Azad University. Torbat Heydariyeh. Iran.
2 Department of Persian Language and Literature, Torbat Heydariyeh Branch. Islamic Azad University, Torbat Heydariyeh. Iran.
چکیده [English]

Mandala is one of Jung's most important archetypes associated with some numbers, geometric shapes and concepts, the most important of which is unity and the most prominent geometric shape of the circle that can be observed in art and literature. Kurdish. Child and adolescent storytellers have used mythological archives as a tool to enrich their stories. Mandala is one of the archetypes used in the stories of children and adolescents. Given that children's and adolescent writers tend to be mythical and need to be scientifically applied using this efficient tool, this paper has attempted a library-based approach with a descriptive-analytic approach. Examine Mandala in the stories of children and adolescents. For this purpose, Mandala is first briefly defined and then this type of archetype is analyzed in the stories of children and adolescents. Mandala appears to be expressed in the stories of children and adolescents in symbols such as time, moon, sun, cave, fountain, numbers, and circle.
Research aims:
1. Presenting the analysis of Mandala patterns in the story of a child and adolescent.
2. A study of the function of Mandala in the story of a child and adolescent.
Research questions:
1. In which ways did Mandala appear in the story of a child and adolescent?
2. What is the role of the mandala in the story of a child and adolescent?

کلیدواژه‌ها [English]

  • The story of child and adolescent
  • myth
  • archetype
  • mandala
آتونی، بهروز. (1382). اسطوره­ای نو. ترجمه جلال ستاری، تهران: مرکز.
اَتونی، بهروز. (1389). "نگاره ماندالا، ریختار اسطوره، حماسه اسطوره­ای و عرفان". فصلنامه ادبیات عرفانی و اسطوره شناختی، شماره21، 21-43.
آقاگل­زاده، فردوس، رضوی­زاده، اکرم. (1390). "ویژگی­های ساختاری ادبیات داستانی کودکان در زبان فارسی". هفتمین همایش انجمن ترویج زبان و ادب فارسی.
آموزگار، ژاله. (1374). تاریخ اساطیری ایران. تهران: سمت.
آیدنلو، سجاد. (1388). از اسطوره تا حماسه (هفت گفتار درباره ی شاهنامه پژوهی). تهران: سخن.
احمدی، احمدرضا. (1392). مزرعه گل­های آفتابگردان. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
الیاده، میرچا. (1372). رساله در تاریخ ادیان. ترجمه­ی جلال ستاری، تهران: سروش.
بیدمشکی، مریم. (1385). "نقش قصه و تأثیرات تربیتی آن بر کودکان". برگزیده مقالات قصه­گویی، دومین جشنواره قصه­گویی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
پاینده، حسین. (1385). نقد دموکراسی ادبی(جستارهایی در نظریه و نقد ادبی). تهران: نیلوفر.
پورداوود، ابراهیم. (1356). تفسیر و تألیف یشت­ها. جلد اول، تهران: اساطیر.   
خیرآبادی، رضا؛ خیرآبادی، معصومه. (1396). "تحلیل روابط معنایی واژگان به کار رفته در ادبیات داستانی کودکان". مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز، شماره 1، 44-23.
جنیدی، فریدون. (1389). وسوسه شیطان. تهران: بی­نا.
دلاشو، م. لوفر. (1366). زبان رمزی قصه­های پریوار. ترجمه­ی جلال ستاری، مشهد: انتشارات توس.
ستاری، جلال. (1376). پژوهشی در قصه اصحاب کهف. تهران: نشر مرکز.
سلامی، علی. (1384). گل خندان، تهران: انتشارات پیام محراب.
سید علی­اکبر، سید نوید. (1393). پریزادان درخت سیب. تهران: نشرافق.
شایگان، داریوش. (1371). بت­های ذهنی و خاطره­ی ازلی. تهران: امیرکبیر.
شعاری­نژاد، علی­اکبر. (1364). ادبیات کودکان. تهران: انتشارات اطلاعات.
شوالیه، ژان و آلن گربران. (1378). فرهنگ نمادها. تهران: جیجون.
عفیفی، رحیم. (1383). اساطیر و فرهنگ ایران. چاپ دوم، تهران: انتشارات توس.
فروزانی، مسعود. (1388). "نقد و تحلیل عناصر داستان در گزیده­ای از داستان­های کودکان". ادب پژوهی، شماره9، 151-171.
فرضی، حمید؛ بهزادی، حاجیه. (1396). "تحلیل کهن ­الگویی داستان امیرارسلان بر اساس نظریه­ی تفرد یونگ". در مجله­ی فرهنگ و ادبیات عامه، شماره­ 12، 84-65.
کاسیرر، ارنست. (1387). اسطوره و زبان. ترجمه­ی محسن ثلاثی، تهران: مروارید.
کلهر، فریبا. (1377). مرد سبز پوش شش هزار ساله. تهران: جاویدان.
لوته، یاکوب. (1388). مقدمه­ای بر روایت در ادبیات و سینما. ترجمه امید نیک فرجام، تهران: مینوی خرد.
یاحقی، محمدجعفر. (1385). فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی. تهران: جامی.
یاوری، حورا. (1370). "آسمان بر زمین، بازتاب نمادین آرکی تایپ تمامیت و کمال ماندالا در ساختار بیرونی و درونی هفت پیکر". مجله ایران­شناسی، شماره 11، 566-548.
یوسفی، محمدرضا. (1391). ماه پیشونی. تهران: پیدایش.
یونگ، کارل گوستاو. (1377). انسان و نمادهایش. ترجمه محمود سلطانیه، تهران: جامی.
Jung, C. (1998). Man and His Symbols. translated by Mahmoud Soltanieh, Tehran: Jami.
Knight, J., & Alan, G. (1999). Culture of Symbols. Tehran: Jejun.
Slogan, A. (1364). Children's Literature, Tehran: Information Publications.