بررسی نقش دلبستگی مکان در شکل‌گیری هویت مکانی نوین، بر پایه پیمایش ظرفیت انطباقی شهروندان از نماهای مسکونی شهری مدرن در منطقه یک شهر تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه معماری ، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران.

2 استاد، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران.

3 استادیار گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.

چکیده

هویّت افراد جامعه در پرتو علل و عوامل مختلفی شکل می­گیرد. مکان یا محیط یکی از مهم­ترین عوامل مؤثر در هویّت ­بخشی به افراد است. ورود و توسعه­ ی تفکر مدرن در شهر ایرانی، موجب تغییر و دگرگونی کالبد و شکل شهر در یک قرن گذشته شده است. این روند به ویژه در یک دهه گذشته و بعد از انقلاب اسلامی، با رشد تکنولوژی سرعت داده شده است. با این وجود سازمان­دهی جامع و کاملی برای تغییر ذهنیت افراد و سازگاری هویتی آن­ها با کالبد جدید صورت نگرفته است. به نظر می­رسد حضور و استفاده شهروندان از این محیط­های تغییر شکل داده شده، به تدریج موجب به وجود آمدن نوعی دلبستگی مکانی در آن­ها شده است. این پژوهش با روش توصیفی و تحلیلی و با تکیه بر رویکردِ کمی و کیفی انجام شده است. برای رسیدن به هدف پژوهش، پس از تعریف و تبیین مفاهیم دلبستگی مکانی، هویت مکانی و ظرفیت انطباقی، مدل مفهومی تحقیق تبیین و تعریف شد و بر مبنای آن پرسشنامه­ای ساختار یافته، طراحی شد. شهروندان و ساکنان منطقه یک شهر تهران با توجه به شرایط ساختمان­های مدرن این منطقه، به عنوان نمونه مورد مطالعه تحقیق انتخاب شدند. بنابراین، پس از توزیع پرسشنامه تحقیق و بررسی این داده­ها به روش مدلسازی معادلات ساختاری، یافته­های تحقیق گزارش شد. نتایج استخراج شده از یافته ­ها نشان دادند که دلبستگی مکانی به تنهایی و به صورت مستقیم قادر به ساخت هویت در شهر مدرن نخواهد بود و لازم است پیش از آن نوعی انطباق و سازگاری ذهنی در ادراکات شهروندان نسبت به شرایط محیطی جدید صورت پذیرد.
اهداف پژوهش
1.دستیابی به شاخص­های دلبستگی مکانی شهروندانِ منطقه یک شهر تهران از نماهای مدرن.
2.شناخت و مطالعه چگونگی اثرگذاری دلبستگی مکانی نماهای شهری مدرن بر شکل­گیری هویت مکانی در شهروندان منطقه 1 شهر تهران.
سؤالات پژوهش
1.چه شاخص­هایی معرّف و نشان­دهنده دلبستگی مکانی در شهروندان منطقه یک شهر تهران می­باشند؟
2.نماهای شهری مدرن، با در نظر گرفتن ظرفیت انطباقی افراد، چگونه و طی چه سازوکاری بر هویت مکانی آن­ها در منطقه یک شهر تهران اثرگذار می­باشند؟

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Role of Place Attachment in the Formation of a New Spatial Identity, Based on Surveying the Adaptive Capacity of Citizens from Modern Urban Residential Views in Region One Area of Tehran

نویسندگان [English]

  • Masoumeh Gheimati 1
  • Iraj Etesam 2
  • Ali Alaie 3
1 PHD student at Department of Architecture, Kish International Branch, Islamic Azad University, Kish, Iran.
2 Professor at Faculty of Art and Architecture, Research and Sciences Branch, Islamic Azad University,, Tehran, Iran.
3 Associate professor at Department of Architecture, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran.
چکیده [English]

The identity of people in society is formed in the light of various causes and factors. Location or environment is one of the most significant factors in categorizing individuals. The arrival and development of modern thought in Iranian cities has caused a change in the body and shape of the city in the past century. Moreover, this trend has accelerated, particularly in the last decade and after the Islamic Revolution, with the growth of technology. However, there is no comprehensive organization to change the mentality of individuals and their identity adaptation to the new body. It seems that the presence and use of citizens in these transformed environments has gradually led to a kind of spatial attachment in them. This research has been done by descriptive and analytical method and relying on quantitative and qualitative approach. To achieve the purpose of the research, after defining and explaining the concepts of spatial attachment, spatial identity and adaptive capacity, the conceptual model of the research was explained and defined and a structured questionnaire was designed based on it. Citizens and residents of area one of Tehran, according to the conditions of modern buildings in this area, were selected as the study sample. Therefore, after distributing the research questionnaire and reviewing these data by structural equation modeling, the research findings were reported. The results obtained from the findings showed that spatial attachment alone and directly will not be able to build an identity in the modern city and it is necessary for the presence of a mental adaptation in citizens' perceptions of the new environmental conditions.
Research aims:
1. Achieving the indicators of spatial attachment of the citizens of region one of Tehran from modern views.
2. Recognition and study of the effect of spatial attachment of modern urban views on the formation of spatial identity in the citizens of region one of Tehran.
Research questions:
1. What are the indicators of spatial attachment in the citizens of region one of Tehran?
2. Modern urban landscapes, considering the adaptive capacity of individuals, how and through what mechanism do they affect their spatial identity in a region of Tehran?

کلیدواژه‌ها [English]

  • Spatial attachment
  • spatial identity
  • Adaptive Capacity
  • Urban views
  • Tehran
مهدوی­ نژاد، محمدجواد؛ طالب هاشمی، سیده سارا. (1396). "کیفیت طراحی و اجرا در تحقق مفهوم هویت در معماری معاصر ایران". دو فصلنامه اندیشه معماری، شماره1، 105-94.
Abadanian Residential Community, Hamedan, Iran. (2013). Research Journal of Environmental and Earth Sciences 5,11 (2013), 645-650.
Brooks, N., & Adger, W.N., & Kelly, P.M. ( 2005). “The determinants of vulnerability and adaptive capacity at the national level and the implications for adaptation”. Glob. Environ. Change, 15, 151–163.
Cutter, S.L., & Barnes, L. (2008). “A placebased model for understanding community resilience to natural disasters”. Glob. Environ, Change 18 (4), 598–606.
De Loe, R.C., & Kreutzwiser, R. (2000). “Climate variability, climate change and water resource management in the Great Lakes”. Climatic Change 45, 163–179.
DeVries, J. (1985). Historical analysis of climate–society interaction. In: Kates, R.W., Ausubel, J.H., Berberian, M. (Eds.), Climate Impact Assessment. Wiley, New York.
Feitelson, E. (1991). “Sharing the globe: the role of attachment to place”. Global Environmental Change 1, 396–406.
Fresque‐Baxter, J. A., & Armitage, D. (2012). “Place identity and climate change adaptation: a synthesis and framework for understanding”. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 3(3), 251-266.
Gheitarani, N., & El-Sayed, S., & Cloutier, S. (2020). “Investigating the Mechanism of Place and Community Impact on Quality of Life of Rural-Urban Migrants”. International Journal of Community Well-Being, 3(1), 21-38.
Gifford, R. (2011). “The dragons of inaction: Psychological barriers that limit climate change mitigation and adaptation”. American Psychologist, 66(4), 290.
Habibi, K., Hoseini, S. M., Dehshti, M., Khanian, M., & Mosavi, A. (2020). “The Impact of Natural Elements on Environmental Comfort in the Iranian-Islamic Historical City of Isfahan”. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(16), 5776.
Kim, J., & Kaplan, R. (2004). “Physical and psychological factors in sense of community new urbanist Kentlands and nearby Orchard Village”. Environment and behavior, 36(3), 313-340.
Low, S. M., & Altman, I. (1992). Place attachment. 1-12.
Proshansky, H. M., Fabian, A. K., & Kaminoff, R. (1983). “Place-identity”. Journal of Environmental Psychology, 3, 57-83.
Raymond, C. M., Brown, G., & Weber, D. (2010). “The measurement of place attachment: Personal, community, and environmental connections”. Journal of Environmental Psychology, 30(4), 422-434.
Scannell, L., & Gifford, R. (2010). “The relations between natural and civic place attachment and pro-environmental behavior”. Journal of environmental psychology, 30(3), 289-297.
Seara, T., & Clay, P. M., & Colburn, L. L. (2016). “Perceived adaptive capacity and natural disasters: A fisheries case study”. Global Environmental Change,38, 49-57.
Smit, B., & Pilifosova, O. (2003). From adaptation to adaptive capacity and vulnerability reduction. In: Smith, J.B., Klein, R.J.T., Huq, S. (Eds.). Climate Change, Adaptive Capacity and Development. Imperial College Press, London.
Smit, B., & Wandel, J. (2006). “Adaptation, adaptive capacity and vulnerability”. Global Environmental Change 16 (3), 282–292.
Smith, C., & Clay, P.M. (2010). “Measuring subjective and objective well-being: examples from five commercial fisheries? Hum”. Org, 69 (2), 158–168.
Trentelman, C. K. (2009). “Place attachment and community attachment: A primer grounded in the lived experience of a community sociologist”. Society and Natural Resources, 22(3), 191-210.
Wagner, M., Chhetri, N., Sturm, M. (2014). “Adaptive capacity in light of Hurricane Sandy: the need for policy engagement”. Appl. Geogr. 50, 15–23.
Wang, J., & Wang, X. (2019). Structural equation modeling: Applications using Mplus. John Wiley & Sons.