زیبایی در قالب معیارهای کمی در تابلوی شام آخر داوینچی با رویکرد نظریات اومبرتو اکو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 فلسفه هنر، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران

2 فلسفه هنر دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 دانشیار دانشکده هنر ،دانشگاه آزاد اسلامی ،واحد تهران مرکز

10.22034/ias.2021.269660.1520

چکیده

بدون تردید زیبایی یکی از عناصر بنیادین هنر در جوامع مختلف است. این مسئله سبب شده تا محققان در دوره­های مختلف با شیوه­های مختلف درصد واکاوی معیارهای زیبایی در آثار هنری باشند. در اروپا می­توان دوره رنسانس را یکی از اعصار درخشان هنر و زیبایی دانست. نقاشی یکی از مهم­ترین هنرها و لئوناردو داوینچی یکی از مهمترین نقاشان این دوره بود. واقعه شام آخر مسیح یکی از رویدادهای مهم آیین مسیحیت به شمار می­رود. هنرمندان بسیاری در طول تاریخ به این موضوع پرداخته­اند که یکی از مهم­ترین آنان، دیوارنگاره شام آخر لئوناردو داوینچی است. اهمیت این اثر به حدی است که از جنبه­های متفاوتی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. امبرتو اکو در کتاب هنر و زیبایی قرون وسطا به شکل­گیری هنر و تشریح زوایای گسترده آن می­پردازد. شکل­گیری هنر رنسانس، وام­دار سنت و هنر قرون میانه است. از دیگر سو، نظریات و آرا امبرتو اکو در قرن بیستم که عمدتاً تببین زیبایی است، نگرش تازه­ای از زیرساخت­های فکری هنرمندان رنسانس را نشان می­دهد که به­ویژه در نظریه هنر داوینچی مشهود است. پژوهش حاضر به روش توصیفی و تحلیلی و با تکیه بر داده­های منابع کتابخانه­ای به بررسی این موضوع پرداخته است. در پژوهش مورد نظر معیارهای کمی در نظریه هنر داوینچی شامل استفاده از تقارن، تناسب، پرسپکتیو و اصول کاربردی ریاضیات در هنر است. نتایج حاکی از آن است نظریات زیبایی­شناسانه امبرتو اکو زمینه­ساز شکل­گیری نظریات و هنر رنسانس به­ویژه در شکل­گیری آثار داوینچی نمود یافته است؛ که نمونه موردی آن تابلوی شام آخر است.
اهداف پژوهش:

بررسی زیبای­ شناسی کمی در تابلوی شام آخر لئوناردو داوینچی.
تبیین زیرساخت­های شکل­گیری هنر رنسانس و بازتاب آن در تابلوی شام آخر داوینچی با رویکرد نظریات امبرتو اکو.

سؤالات پژوهش:

معیارهای کمی نظیر تناسب و هماهنگی در شکل­گیری تابلوی شام آخر لئوناردو داوینچی کدامند؟
مباحث تحلیلی امبرتو اکو، چگونه زیرساخت­های معیارهای کمی را در تابلوی شام آخر را نشان می­دهد؟

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Beauty in the form of quantitative criteria in Da Vinci's Last Supper painting with the approach of Umberto Eco's theories

نویسندگان [English]

  • Farnaz Farazmand 1
  • Amir Nasri 2
  • Mohammadreza Sharifzadeh 3
1 department of Philosophy of Art, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 department of Art Philosophy, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
3 Associate Professor of Art research, Faculty of Art, Islamic Azad University Centeral Tehran,iran

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quantitative Criteria
  • Last Supper
  • Leonardo da Vinci
  • Umberto Eco
اکبری، مهناز. (1386). بررسی مبحث نور و سایه در رساله داوینچی. پایان­نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه الزهرا.
اکو، امبرتو. (1392). تاریخ زیبایی، ترجمه هما بینا. تهران: انتشارات فرهنگستان هنر.
اید، شان. (1396). هنر و علم. ترجمه مهرداد گروسی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
باراش، موشه. (1398). نظریه­های هنر. ترجمه محمدرضا ایوالقاسمی، تهران: نشر چشمه.
جهانی نسب، احمد. (1396). «نقش رنسانس بر تاریخ اروپا و پیامدهای آن». نشریه پژوهش ملل. 23، 16-1.
ساسانی، فرهاد. (1382). »خواندنی های لئوناردو داوینچی». نشریه زیبا شناخت، 9، 300-295.
گیکر، جیسون. (1396). زیباشناسی و نقاشی، ترجمه: عبدالله سالاروند. تهران: انتشارات نقش جهان.
علایی، مشیت. (1382). «لئوناردو داوینچی: تقارن هولناک». نشریه زیبا شناخت، 9، 284-279.
قره­باغی، علی اصغر. (1384). «سرگذشت مونالیزا». نشریه گلستانه، 70، 51-42.
قره­باغی، علی اصغر. (1384). «سرگذشت مونالیزا (2)». نشریه گلستانه، 71، 40-32.
لوبو، مارک؛ رازانی، موگه. (1383). «فن و هنر». نشریه زیبا شناخت. 11، 248-239.
مازیار، امیر. (1394). تقابل تصویر و کلمه در پاراگون لئوناردو و لائوکوئن لسینگ. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه هنر.
محمدی خانقشلاقی، فرزانه. (1394). تقابل تصویر و کلمه در پاراگون لئوناردو و لائوکوئون لسینگ. پایان­نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه هنر.
وازاری، جورجو. (1388). زندگی هنرمندان، ترجمه: علی اصغر قره باغی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی.
ورامینی، بهناز. (1391). بررسی زندگی و آثار لئوناردو داوینچی. پایان­نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی.
Mack, M. (2012). Treatise on Painting, New ed. London: Create Space Independent Publishing Platform.
Suh, H. A. (2017). Leonardo’s Notebooks: Writing and Art of the Great --Master (Notebook Series), Black Dog & Leventhal; Reprint edition.
Eco, U. (2002). Art and Beauty in the middle Ages. Yale University Press.
Ormiston, R. (2011). The Life and Works of Leonardo Da vinci. Hermes House Publishing.
Farthing, S(2010). Art: The Whole Story. London: Thames and Hudson Publishing.
Da vinci, L. (2017). Thoughts on Art and Life. Independently Published.
Hankins, J. (2007). Renaissance Philosophy. Cambridge University Press.
Laurenza, D. (2012). Art and Anatomy in Renaissance Italy. New York: Metropolitan Museum of art.
Schmitt, Ch. (2008). The Cambridge History of Renaissance Philosophy. London: Cambridge University Press.
Berger, Sو (2017). The Art of Philosophy: Visual Thinking in Europe from the Late Renaissance to the Early Enlightenment. Princeton University Press.
Sheppard, A. (2005). Neoplatonism. Journal of Brill. Vol. 50, No. 4, pp. 346-350.
Inge, W,R (2014). The Permanent Influence of Neoplatonism upon Christianity. Chicago Journals. Vol. 4, No. 2, pp. 328-344
Zoller. F. (2017). Leonardo Da vinci. The Complete Paintings. Taschen publication.