بررسی، تحلیل و معرفی طرح‌ها و نقشه‌های بومی و نخستین در مکتب قالی‌بافی اراک(سلطان‌آباد)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه اراک، دانشکده هنر، گروه آموزشی فرش

چکیده

این مقاله، پژوهشی میدانی است که بر مطالعه و جستجو در جغرافیای نظام­بافندگی اراک(سلطان­آباد) استوار است و از جنبه تئوری و نظری کم­تری برخوردار است. هم­چنین به­لحاظ محدودیت و نبود پژوهش­های مربوط به این حوزه، از منابع اندک برخوردار است. از این­رو که برای نخستین بار به­صورت ساختارمند و سامان یافته به­نگارش درآمده است. مکتب قالی­بافی اراک(سلطان­آباد)یکی از مهم­ترین مکاتب قالی­بافی ایران به­ویژه از دوران قاجار به این سو می­باشد و از سابقه و خاستگاهی دیرین و درخشان در این هنر بومی و ملی برخوردار است که نمود و درخشش آن­را می­توان قالی­های ساروق و مناطق پیرامونی آن نظیر جیریا دانست که در دویست سال گذشته به­طور عمده زیر نظر شرکت­های خارجی هم­چون زیگلر تولید و به مقصد آمریکا و اروپا صادر می­شد و امروزه زینت­بخش خانه­ها، مجموعه­ها و موزه­های مشهور آمریکا و اروپاست. در این مقاله برای نخستین بار، مکتب مذکور و سپس طرح و نقشه­های بومی و نخستین آن به­استثنای طرح­های متنوع قالی­­های صادراتی که طراحان شرکت­های خارجی و تولیدکنندگان داخلی(تجار تبریزی) تولید می­کردند، معرفی، توصیف، تحلیل و طبقه­بندی می­شوند. تحقیق حاضر از نوع بنیادین و روش آن توصیفی – تحلیلی است. هم­چنین روش گردآوری اطلاعات به­صورت میدانی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating, analyzing and introducing native and first design and plans at Arak School of Carpet weaving(Soltanabad)

نویسنده [English]

  • Mohammad Afrough
Assistant Professor, Arak University, Art of facullty, carpet of department
چکیده [English]

This article is a field study based on the study of geography of the Arak (Sultan Abad) weaving system and less theoretical and theoretical. because written for the first time in the form of  structured and consistent. Arak, known in the past as Soltanabad, and before that, called Iraq Ajam, one of the most important schools of Iranian carpets especially from Qajar era to this side and enjoyable a long and brilliant record in this native and national art. a prominent example of this can be the Sarough carpets and its peripheral areas such as Jiriya that over the past two hundred years, it was mainly produced by foreign companies such as Ziegler, and exported to America and Europe and today it is an ornament of the houses, collections and famous museums of America and Europe. In this article, for the first time, the School of Carpet weaving in Arak(Soltanabad) and then the native design and plan first - with the exception of various designs of export carpets that designers of foreign companies and domestic producers (Tabriz merchants) - introduce, describe, analyze and categorize. the research results are as follows: school and carpet weaving style of Sultan Abad with the arrival of foreign companies, especially Swiss-English Ziggler company, and then merchants, Iranian producers and exporters(Especially Tabrizi) this school brought about the emergence, growth and progress of the school. there are also two types of plans and design for this school. a : native and first. B : pattern taken or new (designs that introduced by traders and manufacturers which are either fully woven in arak or the designers designed plans with their adaptation and or the maps have been new and designed by artists in the area). until the formation, structure, school and identity of Arak carpet by companies and producers, the carpets in this area were locally and only had a consumable aspect  which was enjoyed from a thick and coarse form and so-called local carpets(neighborhoods, neighborhood) they were taught. the present research is of fundamental type and its method is descriptive-analytical. it is also a method of collecting information in a field.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Arak
  • Carpet
  • Design
  • Color
  • weave
ادواردز، سیسیل، 1348، قالی ایران، ترجمه مهین دخت صبا، تهران، انجمن دوست­داران کتاب.

ژوله، تورج، 1390، پژوهشی در فرش ایران، تهران، انتشارات یساولی.

ژوله، تورج، 1392، شناخت فرش : بررسی مبانی نظری و زیرساخت­های فکری، تهران، انتشارات یساولی.

صوراسرافیل، شیرین، 1372، غروب زرّین فرش ساروق، تهران، ناشر نویسنده.

فونتن، پاتریس، 1375، قالی ایرانی یا باغ همیشه بهار، ترجمه اصغر کریمی، تهران، انتشارات معین – انجمن ایران­شناسی فرانسه.

هانگلدین، آرمن، 1375، قالی­های ایرانی، تهران، انتشارات یساولی.