مطالعات هنر اسلامی

مطالعات هنر اسلامی

معماری سبز: هماهنگی و سازگاری با محیط زیست (نمونه موردی شهر رشت)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
منیژه قلی زاده 1
معصومه حافظ رضازاده 2
محمود رضا انوری 3
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.
2 دکتری تخصصی، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.
3 دکتری تخصصی، استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.
10.22034/ias.2020.248710.1353
چکیده
معماری سبز یکی از گرایش‌ها و رویکردهای نوین معماری است که در سال‌های اخیر مورد توجه بسیاری از طراحان، مدیران و برنامه ریزان شهری و طراحان حوزه ساختمان قرار گرفته‌است. این معماری نوین که برخاسته از مفاهیم توسعه پایدار می‌باشد در پی سازگاری و هماهنگی با محیط زیست یکی از نیازهای اساسی بشر در جهان کنونی است. لذا هدف پژوهش حاضر ارزیابی تحقق معیارها و اصول معماری سبز از دیدگاه شهروندان به عنوان کنشگران اصلی شهر رشت می باشد. تحقیق حاضر، یک تحقیق کاربردی و دارای ماهیتی توصیفی- تحلیلی و بر حسب نحوه اجرا از نوع پیمایشی می‌باشد. در نهایت جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز از نرم افزار‌ SPSS و آزمون t تک نمونه ای و نرم افزار Excel استفاده شده است. سپس، با استفاده از مدل بارومتر پایداری میزان پایداری معماری سبز شهر رشت از دیدگاه شهروندان مورد سنجش قرار گرفته است. مولفه های پژوهش شامل، حفاظت از انرژی، کار با اقلیم، کاهش استفاده از منابع جدید، احترام به سایت، احترام به کاربران می باشد. نتایج حاصل نشان می دهد پایداری معماری سبز به صورت متوسط (48/0) بوده؛ که این نشان دهنده وضعیت نامطلوب در کل مولفه های معماری سبز در شهر رشت می باشد.

اهداف پژوهش:
1. معماری سبز تاثیر پایداری بر سازگار محیط زیست دارد.
2. معماری سبز تاثیر شگرفی بر هماهنگی با محیط زیست دارد.
سؤالات پژوهش:
1. هماهنگی بامحیط زیست چه تاثیر برمعماری سبز دارد؟
2. سازگاری با محیط زیست چه تاثیر بر معماری سبز دارد؟
کلیدواژه‌ها
معماری سبز
شهروندان
پایداری
شهر رشت
مدل بارومتر

عنوان مقاله English

Green Architecture: Harmony and Compatibility with the Environment (Case Example: Rasht City)

نویسندگان English

Monire Gholizade 1
Masome Hafeze 2
Mahmod Rezaanvari 3
1 PhD Candidate in Geography and Urban Planning, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran.
2 PhD, Department of Geography and Urban Planning, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran.
3 PhD, Assistant Professor of Geography and Urban Planning, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran.
چکیده English

Green architecture is one of the new trends and approaches of architecture which has attracted the attention of many designers, managers, urban planners and designers in the field of construction in recent years. This architecture, which originates from the concepts of sustainable development, seeks to create compatibility and harmony with the environment. The current research is an applied study with a descriptive-analytical nature; moreover, according to the method of implementation, the paper has a survey framework. The statistical population are the citizens of Rasht city selected using random sampling method and Cochran's formula; as a result, 384 citizens were selected as a sample. Finally, SPSS software, one-sample t-test and Excel software were used to analyze the data, then using the sustainability barometer model, the sustainability of the green architecture of Rasht city was measured from the citizens' point of view. The components of the research include energy conservation, working with the climate, reducing the use of new resources, respecting the site and respecting the users. The results show that the sustainability of green architecture is moderate (0.48); this shows the unfavorable situation in all components of green architecture in the city of Rasht. Nevertheless the point to consider in this weak stability (0.396) is the energy conservation component compared to other components; This is due to the lack of change and culture in the field of using new energies. The highest level of stability (0.536) is related to the component of respect for users. Citizens' willingness to develop urban green space is also evaluated as average. The desire to keep flowers and ornamental plants in residential space has the highest average (4.04) and participation in educational and cultural classes related to green architecture has the lowest average (2.89).

Research aims:
1. Examining the components of green architecture.
2. Evaluation of the realization of criteria and principles of green architecture from the perspective of citizens as the main actors of Rasht city.

Research questions:
1. What are the benefits and components of green architecture?
2. How are the criteria and principles of green architecture apprehended from the perspective of Rasht citizens as the main factors of the city?

کلیدواژه‌ها English

Green Architecture
Citizens
Sustainability
Rasht City
Barometer Model
بکری، نوشین؛ چاره­جو، فرزین و قوامی زروان، گلریز. (1395). «توسعه بام سبز و دیوار سبز در معماری پایدار و منظر شهری»، سومین کنفرانس بین­المللی عمران،معماری و شهرسازی، کوالالامپور - مالزی، دانشگاه علم و صنعت واحد نور، دانشگاه کوالالامپور.
بهرامی، مریم و ثابت، عباس. (1398). «ساختمان سبز نگاهی جدید در راستای توسعه پایدار»، نخستین کنفرانس ملی مدیریت، اخلاق و کسب و کار، شیراز، موسسه آموزش عالی آپادانا.
بیضاوی، محمدرضا و شهریاری، شهرزاد. (1398). «بررسی و نقش تکنولوژی در معماری پایدار»، ششمین کنفرانس ملی پژوهش­های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و مدیریت شهری، تهران -دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی.
تقوی، لعبت. (1393). «نقش بام و دیوار سبز در توسعه پایدار شهری (مطالعه موردی: شهر تهران)»، پایداری، توسعه و محیط زیست، دوره 1، شماره1، صص. 19-36.
جوادنیا، مینا و دربان، علی. (1397). «معماری سبز گامی به سوی معماری پایدار»، نشریه معماری شناسی، دوره1، شماره5،
حسنی، شادی؛ قریب گرکانی، پروانه و پیرمحمدی، محمد. (1397). «معماری پایدار راهکاری برای حرکت به سوی توسعه ی پایدار در ایران»، کنفرانس عمران, معماری و شهرسازی کشورهای جهان اسلام، تبریز، دانشگاه تبریز - دانشگاه شهید مدنی آذربایجان - دانشگاه علمی کاربردی شهرداری تبریز.
حکیمیان، پانته­آ و لک، آزاده. (1396). «زیرساخت سبز: مفهومی مشترک در آموزش دو رشته طراحی شهری و معماری منظر»، نشریه صفه، دوره27، شماره 78.
دبستانی، هدا و بقایی، آژنگ. (1395). «ترویج معماری سبز در راستای دستیابی به توسعه پایدار شهری در معماری معاصر، اولین کنفرانس بین­المللی و سومین کنفرانس ملی معماری و منظر شهری پایدار»، مشهد، موسسه بین المللی معماری، شهرسازی مهراز شهر. دانشکده هنر و معماری، کرمان، ایران.
دشتی شفیعی، علی. (1392). «بررسی اصول و جایگاه معماری سبز در ایران و ارائه راهکارهایی جهت توسعه آن»، دومین همایش ملی اقلیم، ساختمان و بهینه سازی مصرف انرژی، اصفهان.
رحیمی، کوثر؛ حسنی، مریم؛ محمودی ماندنی، فاطمه و جلیل پیران، آمنه. (1398). «نقش و عملکرد بام سبز در زمینه حفظ انرژی با رویکرد معماری پایدار»، سومین کنفرانس بین­المللی ­نوآوری و تحقیق در علوم مهندسی، گرجستان -شهر تفلیس، آکادمی بین­المللی علوم گرجستان.
رضاییان کله بستی، الهام. (1397). «معماری سبز، با تاکید بر توسعه پایدار شهری»، دومین کنفرانس علمی پژوهشی رهیافت های نوین در علوم انسانی ایران، ایلام، مؤسسه پژوهشی آسو.
رضوانی، محمد؛ پایروند، محمد مهدی؛ نوجوان، مهدی و صهبا، مهدی. (1395). «بررسی نقش بام­های سبز به عنوان راهبردی در جهت ارتقای کیفیت محیط زیست شهری از منظر معماری پایدار»، علوم و تکنولوژی محیط زیست، شماره2، صص. 547-556.
مسلمی، مازیار؛ عمرانی، مجتبی و ذاکری، مبین. (1398). «انرژی ­های نو و تجدید پذیر در معماری پایدار و سبز با روش طراحی غیرفعال»، پنجمین کنفرانس سالانه ملی مهندسی عمران، معماری وشهرسازی ایران، مشهد، موسسه علمی آموزشی و پژوهشی أرگ.
یغفوری، حسین؛ رفیعیان، سجاد و راز دشت، عبدالله. (۱۳۸۹). «فضاهای عمومی عاملی در جهت افزایش همبستگی اجتماعی در شهر سالم»، دومین همایش ملی شهر سبزوار.
Ahmad, A., & Shafik, S. (2011). Modernization and regionalism: Approach for sustainable revial of local urban identity. Elesevier, 21, p. 511. Google Scholar
Chong, W. T., Fazlizan, A., Poh, S. C., Pan, K. C., & Ping, H. W. (2012). Early development of an innovative building integrated wind, solar and rain water harvester for urban high rise application. Energy and Buildings, 47, pp. 201-207. https://doi.org/10.1016/j.enbuild.2011.11.041. Google Scholar, Scopus
Ibrahim, I. A. S. (2017). Green architecture challenges in the Middle East within different rating systems. Energy Procedia, 115, pp. 344-352. https://doi.org/10.1016/j.egypro.2017.05.031. Google Scholar, Scopus
Lawrence, R. J., & Fudge, C. (2009). Healthy Cities in a global and regional context. Health promotion international, 24(suppl_1), i11-i18. https://doi.org/10.1093/heapro/dap051. Google Scholar, Scopus
Mahdavinejad, M., Zia, A., Larki, A. N., Ghanavati, S., & Elmi, N. (2014). Dilemma of green and pseudo green architecture based on LEED norms in case of developing countries. International journal of sustainable built environment, 3(2), pp. 235-246. https://doi.org/10.1016/j.ijsbe.2014.06.003. Google Scholar, Scopus
Northridge, M. E., Sclar, E. D., & Biswas, P. (2003). Sorting out the connections between the built environment and health: a conceptual framework for navigating pathways and planning healthy cities. Journal of urban health, 80, pp. 556-568. Google Scholar, Scopus
Ragheb, A., El-Shimy, H., & Ragheb, G. (2016). Green architecture: A concept of sustainability. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 216, pp. 778-787. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.12.075. Google Scholar, Scopus
Zhe, W., Li, Z., & Jing, S. (2011). On the beauty of Green Expo architecture and sustainable development-taking “China Pavilion” as an example. Procedia Engineering, 21, pp. 163-167. https://doi.org/10.1016/j.proeng.2011.11.2000. Google Scholar, Scopus