مطالعات هنر اسلامی

مطالعات هنر اسلامی

شکاف مفاهیم و ارزش های اجتماعی در رمان آن مادران این دختران و نقاشی های معاصر ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران.
2 دکتری تخصصی، استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
3 دکتری تخصصی، استادیار زبان و ادبیات فارسی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران.
10.22034/ias.2020.248644.1351
چکیده
هنر و ادبیات نقش بزرگی در حفظ ارزش­ها و نشان دادن خواسته­ها و رفتارهای اجتماعی دارند. آثار هنری و ادبی متأثر از رخدادهای اجتماعی و فرهنگی هستند که اگر مورد بررسی قرار گیرند بر غنای تبیین­ها و دستاوردهای این­گونه پژوهش­ها خواهند افزود. بلقیس سلیمانی نویسنده­ای واقع­گرا است که رمان را بستری برای بیان بسیاری از مسائل و مشکلات اجتماعی زنان قرار داده است. کتاب «آن مادران این دختران» یکی از آثار اوست. تأمل در مناسبات خانوادگی و چالش­های میان نسلی از ویژگی­های آثار اوست. در  نقاشی‌های معاصر ایران نیز می‌توان ورود و گسترش هنر مدرن را مشاهده کرد. مضمون این آثار از دل «زندگی روزمره»، «واقعیت­های اجتماعی»، «دغدغه­ها و مشکلات زندگی فردی» و «مسائل روانشناختی انسان­ها به‌مثابۀ افراد جامعه» انتخاب می­شود. در پژوهش حاضر سعی بر آن است که با تکیه بر روش توصیفی-تحلیلی به عواملی که سبب بروز این شکاف می­شود، اشاره شود. نتایج پژوهش حاکی از آن است که موثرترین علل شکاف نسلی در رمان «آن مادران این دختران»، فردگرایی، بحران هویُت، غلبۀ مردنیته و تعامل و ارتباط اندک نسل جوان با خانواده به علت گسترش رسانه­های جمعی است. پژوهش حاضر به این مسئله می­پردازد که شکاف مفاهیم و ارزش­های اجتماعی در رمان آن مادران این دختران و در نقاشی­های معاصر ایران چگونه بازتاب یافته است.
اهداف پژوهش:

تعیین و بررسی مسائل اجتماعی در داستان «آن مادران این دختران» از بلقیس سلیمانی.
بررسی مسائل و ارزش­های اجتماعی در نقاشی­های معاصر ایران.

سؤالات پژوهش:

در رمان «آن مادران این دختران» نویسنده بیشتر به کدام مسائل و چالش­های اجتماعی پرداخته است؟
آیا شکاف ارزش­های اجتماعی در نقاشی­های معاصر به وضوح نشان داده شده است؟
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The gap of social concepts and values in the novels of those mothers these girls and contemporary Iranian paintings

نویسندگان English

Leila Asheghi Ghaleh 1
Naser Alizadeh Khayyat 2
Arash Moshfeghi 3
1 PhD Candidate in Persian Language and Literature, Bonab Branch, Islamic Azad University, Bonab, Iran.
2 PhD, Professor of Persian Language and Literature, Shahid Madani University of Azerbaijan, Tabriz, Iran.
3 PhD, Assistant Professor of Persian Language and Literature, Bonab Branch, Islamic Azad University, Bonab, Iran.
چکیده English

Art and literature play a major role in preserving values and expressing social desires and behaviors. Works of art and literature are influenced by social and cultural events that, if examined, will add to the richness of the explanations and achievements of such research. Belqis Soleimani is a realist writer who has used the novel as a platform for expressing many issues and social problems of women, and her works reflect on family relations and intergenerational challenges. Contemporary Iranian painting is tied to the background of the arrival of modern art in the first half of the twentieth century. So that the contemporaryization of Iranian painting can be sought from the arrival and spread of modern art. The content of these works is chosen from the heart of "everyday life", "social realities", "concerns and problems of individual life" and "psychological issues of human beings as members of society". The present study tries to point out the factors that cause this gap by relying on descriptive-analytical method. The results indicate that the most effective causes of generation gap in the novel "Those Mothers of These Girls" are individualism, identity crisis, the domination of modernity and the young generation's lack of interaction with the family due to the spread of mass media. The present article deals with how the gap between social concepts and values is reflected in the novels of the mothers of these girls and in contemporary Iranian paintings.

کلیدواژه‌ها English

Fiction
Gap of Social Concepts
Gap of Social Values
those Mothers these Girls
Contemporary Iranian Paintings
آزاد ارمکی، تقی و غفاری، غلامرضا. (1382). جامعه شناسی نسلی در ایران، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی.
بوستانی، رضوان؛ کامرانی، بهنام. (1389). بررسی بازنمایی اشیاء نسلی روزمره در نقاشی دهه هشتاد ایران. جامعه شناسی هنر و ادبیات. سال دوم، شماره 2، صص. 183-155.
جهانیان، ناصر. (1389). فردگرایی و نظام لیبرال و سرمایه داری. نقد کتاب، شماره 11.
حیدری، آرزو؛ فقیه ملک مرزبان، نسرین؛ متادی، مرتضی. (1397). زنان پس از «بازیابی هویت» در داستان های کوتاه معاصر از منظر روانشناسی اجتماعی. جامعه شناسی هنر و ادبیات. دوره 11، شماره 1، صص. 46 -23.
رستمی، پروین؛ ثواقب، جهانبخش و بهرامی، روح الله. (1393). گفتمان انتقادی و بازتاب شکاف نسل ها در رمان های واقع گرایانه تاریخ اجتماعی دوران پهلوی دوم. دو فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. سال 8، شماره 1، صص. 47-19.
رفعت‌جاه، مریم. (1387). تاملی بر هویت زنان ایرانی، تهران: دانشگاه تهران.
رفیعی پور، فرامرز. (1377). توسعه و تناقض. چاپ 2، تهران: شرکت سهامی انتشار.
سروش، عبدالکریم. (1370). رمز و راز و روشنفکری و دینداری. چاپ 1، تهران: مؤسسه فرهنگی صراط
سلیمانی، بلقیس. (1397). آن مادران این دختران، تهران: انتشارات ققنوس.
شریعتی مزینانی، سارا؛ مدرس صادقی، مریم. (1390). بازنمایی زن در آثار زنان نقاش معاصر ایران (با تاکید بر نگاه جنسی به زن). جامعه شناسی هنر و ادبیات. سال 3، شماره 2، صص. 54-35.
صفرزاده، نغمه. (1398). بازنمایی زنان عشایر بختیاری در نقاشی معاصر ایران. دوفصلنامه دانشکده هنر. دانشگاه شهید چمران اهواز، دوره 4، شماره 7، صص. 44-26.
طبسی، محسن؛ رازانی، اسد. (1386). هنر سنتی و روابط نسلی. جوانان و روابط نسلی. شماره 1، صص 158-141.
فروزنده، مسعود؛ صادقی، اسماعیل؛ توکل، لیلا. (1391). بررسی شکاف نسل ها به عنوان یک اصل واقع گرایانه در رمان شب طولانی جمال میرصادقی. مجله بوستان ادب. دانشگاه شیراز، سال 4، شماره 3، دوره 13، صص. 132-115.
عابدینی، سهیلا. (1397). مصاحبه با بلقیس سلیمانی، چلچراغ، تاریخ مصاحبه (1397/07/12)، شماره 748.
عاملی رضایی، مریم. (1396). تحلیل روابط نسل ها در رمان فارسی از سال 1370 تا 1390. ادبیات معاصر فارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال 7، ش 2، صص. 83-151.
عسگری حسنلو، عسگر.(1389). نقد اجتماعی رمان معاصر فارسی، چاپ 2، تهران: نشر فروزان.
کهریزی، مهوش؛ حسین زاده، عسید علی؛ بستان (نجفی)، حسین. (1392). چالش های اخلاقی فمینیسم در فرزندآوری از دیدگاه اسلام و راهبردهای آن، فصلنامه پژوهش های اخلاق. سال 7، شماره 24، صص. 24-7. 
مدتق ترگانی، عبدالظاهر. (1387). پیامدهای گسست بین نسلی. تهران: مرکز تحقیقات اسلامی صدا و سیما.
منطقی، مرتضی. (1383). رفتار جوان در دهه های سوم و چهارم انقلاب اسلامی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی.
معیدفر، سعید. (1383). شکاف نسلی یا گسست فرهنگی (بررسی شکاف نسلی در ایران)، مجله علوم اجتماعی. شماره 24، صص. 55-80.
میرعابدینی، حسن. (1386). صد سال داستان نویسی در ایران (جلد 3 و 4)، تهران: چشمه.
نیکوبخت، ناصر؛ روحانی، رضا. (1384). تفاوت ها و تقابل های نسل ها در آثار سعدی، دو فصلنامه پژوهشی زبان و ادبیات فارسی. جلد جدید، شماره 4، بهار و تابستان 1384، صص. 68-41.
یوسفی، نریمان. (1383). شکاف بین نسلی: پژوهشی تجربی و نظری، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی.