مطالعات هنر اسلامی

مطالعات هنر اسلامی

تحلیل ساختاری و زیبایی شناسی اشعار توصیفی فروغ فرخزاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران
10.22034/ias.2022.339743.1947
چکیده
فروغ فرخزاد از برجسته‌ترین سرایندگان اشعار زنانه در تاریخ ادبی معاصر ایران محسوب می‌شود. اشعار وی در قالب دیدگاهی انتقادی خودنمایی می‌کند. این اشعار علاوه‌بر داشتن زبانی ساده و صمیمی، بی‌پرده‌ترین و هنری‌ترین تصاویر زنانگی زندگی وی را به تماشا گذاشته است. در این پژوهش ساختار زبانی این تصاویر در اشعار وی مورد بررسی و تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته است. لذا جامعه آماری آن، تمام اشعار فروغ خواهد بود و حجم نمونه براساس روش نمونه‌گیری سیستماتیک انتخاب شده است و با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، گونه‌های مختلف توازن در سطوح آوایی، واژگانی و نحوی بررسی می‌شود تا چگونگی استفاده وی از شگردهای قاعده ‌فزایی آشکار شود. در بخش نخست در توازن آوایی، توازن واجی و توازن هجایی بررسی می‌شود. سپس در توازن واژگانی انواع تکرار در سه سطح واژه، گروه و جمله تحلیل شده و در بخش پایانی توازن نحوی با دو زیربخش همنشین‌سازی نقشی و جانشین‌سازی نقشی توصیف می‌شوند. در بررسی‌های انجام شده، نتیجه بیانگر آن است که فروغ فرخزاد از بین شگردهای آوایی، بیشتر به توازن آوایی و واژگانی توجه داشته که علاوه‌بر بازتاب هنری و خلاقیت وی در کاربرد این توازن‌ها- به‌ویژه توازن آوایی و نغمه حروف- توانسته مفاهیم شعری خود را بسیار هنرمندانه همراه با صمیمیت به مخاطبان القا نکند و بر موسیقی و برجستگی کلامش بیفزاید
اهداف پژوهش:

تحلیل ساختاری و زیبایی‌شناسی توصیفی در اشعار فروغ فرخزاد.
بررسی توازن آوایی، توازن واجی و توازن هجایی در اشعار فروغ فرخزاد.

سؤالات پژوهش:

ساختار و زیبایی‌شناسی در اشعار فروغ فرخزاد چگونه است؟
توازن آوایی، توازن واجی و توازن هجایی در اشعار فروغ فرخزاد چگونه است؟
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Structural and aesthetic analysis of Forough Farrokhzad descriptive poems

نویسندگان English

Khadijeh Sahebkar Farkhani
Mohammad Ali Sharifyan
Shabnam Shafiee Moghaddam
Department of Persian Language and Literature, Shirvan Branch, Islamic Azad University, Shirvan, Iran

کلیدواژه‌ها English

regularization
phonetic balance
lexical balance
syntactic balance
Forough Farrokhzad
ثمره، یدالله. (1364). آواشناسی زبان فارسی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
جرجانی، عبدالقاهر. (1368). دلایل الاعجاز فی القرآن؛ ترجمه سیدمحمد رادمنش، مشهد: آستان قدس رضوی.
حق‌شناس، علی‌محمد. (1371). آواشناسی (فنوتیک). تهران: آگاه.
ریحانی، محمد. (1385). فروغ؛ مفسر آیه‌های زمینی، مشهد: آهنگ قلم.
شاه‌حسینی، ناصرالدین و شریفیان، محمدعلی. (1391). «تحلیل ساختاری اشعار خاقانی شروانی و مسیح کاشانی»، نشریه فنون ادبی، شماره 2، 18-1.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1372). صورخیال در شعر فارسی،چ پنجم، تهران: اگه.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1368). موسیقی شعر، چ ششم، تهران: اگه.
شمیسا، سیروس. (1381). نگاهی تازه به بدیع، تهران: فردوس.
صفوی،کوروش. (1373). از زبانشناسی به ادبیات، ج (1و2)، تهران: چشمه.
علی‌پور، مصطفی. (1378). ساختار زبان شعر امروز، چ 1، تهران: فردوس.
فرخزاد، فروغ: دیوان اشعار. (1374). با مقدمه بهروز جلالی، چ چهارم، تهران: مروارید.
قویمی، مهوش. (1383). آوا و لقا، تهران: هرمس.
وحیدیان کامیار، تقی. (1379). بدیع از دیدگاه زیباشناسی، چ 1، تهران: دوستان.