مطالعات هنر اسلامی

مطالعات هنر اسلامی

طراحی بسته بندی صنایع فرهنگی مکتوب با استفاده از نقوش پارچه های ایرانی موزه کلیلوند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مستقل طراحی صنعتی، پردیس هنر های زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه مستقل طراحی صنعتی، پردیس هنر های زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
10.22034/ias.2023.172421
چکیده
امروزه صنایع‌فرهنگی مکتوب یکی از ابزارهای مهم انتقال آگاهی، اطلاعات و دانش محسوب می‌شوند. به همین دلیل قشری زیادی از جامعه با آن­ها سروکار دارند. باتوجه‌به جایگاه این آثار در محیط زندگی افراد جامعه، چگونگی ارائه این آثار می­تواند نقش مهمی در حفظ بازار این صنعت و تداوم انتقال حافظه فرهنگی داشته باشد لذا بحث اهمیت بسته­بندی برای آن­ها مطرح می­گردد. در طراحی صنعتی یکی از مقوله­های مهم، امکان کاربست الگوهای کهن و مفهومی هنری است. بسته‌بندی به دلیل وفور تولید و کاربرد در جامعه امروزی یکی از وسایل مهم و کاربردی در زندگی روزمره هستند که ماهیت طراحی در آن­ها می­تواند نقش مهمی در انتقال انگاره­های فرهنگی داشته باشد. برخی از آثار فرهنگی و تاریخی موجود در موزه­ها به لحاظ بهرمندی از غنای هنری و پیشینۀ تاریخی می­تواند به­عنوان الگو موردتوجه قرار گیرد. موزه هنری کلیولند اوهایو آمریکا یکی از موز­های بزرگی است که آثار هنری تاریخی ایران نیز در آن نگهداری می­شود. وجود نمونه­های متعددی از پارچه­ها و منسوجات تاریخی ایرانی در این موزه می­تواند این مکان را به محلی برای آشنایی با طرح­های کهن تبدیل کند. لذا بررسی نمونه­های موجود در آن به­عنوان الگو در طراحی پک­های هدیه برای صنایع‌فرهنگی مکتوب می­تواند طراحی صنعتی در این زمینه را با مجموعه­ای از نقوش زیبا و نمادین غنی سازد و زمینه آفرینش طرح­های نو را فراهم سازد.
اهداف پژوهش:

بازشناسی نقوش پارچه‌های ایرانی موزه کلیولند.
بررسی امکان کاربرد نقوش پارچه‌های ایرانی موزه کلیولند در طراحی بسته‌بندی صنایع‌فرهنگی مکتوب.

سؤالات پژوهش:

پارچه‌های ایرانی موزه کلیولند دارای چه نقوشی است؟
چگونه می‌توان از نقوش پارچه‌های ایرانی موزه کلیولند برای طراحی بسته‌بندی صنایع‌فرهنگی مکتوب استفاد کرد؟
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Designing the packaging of written cultural industries using the motifs of Iranian fabrics of Clelond Museum

نویسندگان English

Erfan Khazaei 1
Ali Faraji 2
Alireza Ajdari 2
1 Independent Department of Industrial Design, College of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Independent Department of Industrial Design, College of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran.
ابراهیمی، ابوالقاسم؛ علوی، سید مسلم و مهدی نجفی سیاهرودی. (1394). «بررسی اثر جنبه زیبایی­شناختی بسته‌بندی، قصد خرید کالا و ترجیح بسته­بندی»، تحقیقات بازاریابی، شماره دوم(117)، 184-164.
اکرمی، جمشید. (1356). پیرامون ساخت و نقش رسانه‌ها. تهران: انتشارات پژوهشکده علوم ارتباطی و توسعه ایران.
ایمانی خوشخو، محمدحسین. (1388). «اقتصاد هنر و فعالیت­های هنری و نقش آنها در توسعه فرهنگی» کتاب ماه علوم اجتماعی، شماره24.
بوردیو، پی‌یر. (1390). تمایز، نقد اجتماعی قضاوت­های ذوقی، ترجمه: حسن چاوشیان، تهران: نشر ثالث.
بلوریان تهرانی، محمد. (1378). بازاریابی و مدیریت بازار. چاپ دوم، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش­های بازرگانی.
روستا، احمد؛ ونوس، داور و ابراهیمی، عبدالحمید. (1381). مدیریت بازاریابی، چاپ ششم، تهران: سمت.
سرکا، ولتر. (1384). مبانی فن‌آوری بسته‌بندی، شناخت نگاهی به بسته‌بندی، کارکردهای بسته‌بندی، طراحی گرافیک، ترجمه: هاشم حبیبی، تهران: هیراد.
زارعی، داریوش؛ وظیفه­دوست، حسین و رضامیرایی، وحید. (1397). «مدل‌سازی ویژگی‌های بسته‌بندی محصولات غذایی و تأثیر آن بر روی تصمیم‌گیری خرید مشتریان با رویکرد اخلاقی»، پژوهش‌های اخلاقی، شماره2، 246-235.
حنجری، سارا؛ تقوی، مهدی؛ تاری، فتح­الله و جعفری صمیمی، احمد. (1398). «تأثیر صنایع فرهنگی- مذهبی بر رشد اقتصادی ایران». دو فصلنامه مطالعات و سیاست­های اقتصادی، شماره2(12)، 276-249.
خدابخشی، محمد؛ صادقی، احمد. (1396)، «بررسی تأثیر اندازه و طراحی بسته‌بندی  بر قصد خرید و رضایت مشتری». علوم و فنون بسته‌بندی، شماره31، 41-30.
سپهرنیا، رزیتا؛ دلاور، علی و صالحی امیری، سیدرضا. (1391). «بررسی جایگاه صنایع فرهنگی خلاق و رابطه آن با ارتقاء سرمایه فرهنگی در ایران». فصلنامه ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، دوره دوم، شماره1،161 -139.
صاحف­زاده، آتوسا و دیگران. (1395). «تأثیر ابعاد بسته بندی بر رضایت و درگیری ذهنی خرید مشتریان با تأکید بر نقش میانجی نگرش آنان نسبت به بسته‌بندی»، فصلنامه علوم و صنایع غذایی، شماره 59، دوره13، 122-109.
صالحی امیری، سیدرضا؛ حسین­زادگان، زهره. (1386). «نقش صنعت فرهنگی بر توسعه فرهنگی با تأکید بر کتاب و کتابخوانی». مجله مدیریت فرهنگی، شماره اول، صص59-46.
ظهیری ناو، بیژن؛ رجبی، سوران. (1390). «بررسی رابطه کتابخوانی و رشد اجتماعی در دانش­آموزان». مجله مطالعات ادبیات کودک، ، شماره1، صص165-145.
علمی، محمد. (1373). «رهنمودهای اساسی در زمینه بسته‌بندی. تهران: مرکز توسعه صادرات ایران.
قائدرحمتی، صفر؛ خالدی، عبدالله. (1393). «بررسی تأثیر رسانه­های مکتوب (روزنامه­ها و مطبوعات چاپی بر فرهنگ‌سازی و ارتقای فرهنگ شهروندی)». همایش ملی شهرسازی فرهنگ‌گرا.
کریمی­پور، زهرا؛ شریف­زاده، محمدرضا. (1396). «مؤلفه­های فرهنگ محور در طراحی بسته­بندی صنایع‌دستی ایران». دو فصلنامه هنرهای صناعی اسلامی، شماره1، صص76-67.
ملکی­پور و دیگران. (1397). «شناسایی و تحلیل رویکردهای موجود و مطلوب در صنایع فرهنگی کشور مبتنی بر دیدگاه ذی­نفعان». ویژه نامه انقلاب، آموزش عالی و جامعه، دوره8، شماره26، 39-17.
نبی­زاده، طاهره؛ پویا، حدادیان نکاح، (1394). «بررسی تأثیر ویژگی­های بسته­بندی (طراحی، رنگ، نوع مواد و کیفیت اطلاعات) بر اطمینان خرید مشتری». دومین کنفرانس بین­المللی ابزار و تکنیک­های مدیریت.
Howkins,.j. (2001). The Creative Economy: How People Make Money From Ideas. Penguin.