مطالعات هنر اسلامی

مطالعات هنر اسلامی

بررسی معیارهای زیبایی شناسی و کالبدی موثر بر ارتقای تعاملات اجتماعی در معماری فضاهای تجاری(نمونه موردی بام لند تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
فائزه کیا کجوری 1
فرح حبیب 2
حسین ذبیحی 3
1 دانشجوی دکتری تخصصی معماری، دانشکده عمران، معماری و هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد، گروه شهرسازی، دانشکده عمران، معماری و هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار، گروه شهرسازی، دانشکده عمران، معماری و هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/ias.2024.429755.2324
چکیده
انسان همواره به رابطه‌داشتن با محیط طبیعی، اجتماعی و انسانی نیاز دارد. مکان و فضا به‌واسطۀ محدودگشتن روابط اجتماعی در محدوده‌ای مشخص، احساس تعلق را پدید آورده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین معیار‌های کالبدی مجموعه‌های تجاری مؤثر بر ارتقاء تعاملات اجتماعی سعی در بیان ارتباط و واکاوی رابطه بین این دو مقوله را دارد و بیشتر سؤالات بر پایه چیستی و چگونگی این تأثیر بر تعاملات اجتماعی در کالبد مجموعه‌های تجاری نسل جدید می‌باشد. پژوهش از لحاظ ساختار، تحلیلی- توصیفی است، به لحاظ هدف اصلی، کاربردی و توسعه‌ای محسوب می‌شود که می‌توان رویکرد اثباتگرایی پژوهش را نیز باتوجه‌به عدم پرداخت پژوهش‌های قبلی به تبیین و پیش‌بینی مفهوم تعاملات اجتماعی در مجموعه‌های تجاری جدید در حوزه علم معماری و روانشاختی محیطی و جامعه‌شناسی مطرح نمود. بر این اساس، با استفاده از مطالعه اسنادی، کتابخانه‌ای، مصاحبه و روش میدانی جهت جمع‌آوری اطلاعات، عوامل مؤثر بر تعاملات اجتماعی مطرح و با استفاده از روش دلفی، معیارهای اصلی تدقیق گردید در نهایت یافته‌های پژوهش نشانگر تأثیر معیار حس مکان و اختلاط کاربری به‌عنوان مؤثرترین معیار بر ارتقاء تعاملات اجتماعی تدقیق و تعیین شده است. بام‌لندی نیز در زمرۀ فضاهای تجاری جدید است که می‌توان به بررسی مقولۀ تعاملات اجتماعی در آن پرداخت.
اهداف  اهداف پژوهش:

تدوین پایه نظری مستدل در رابطه با معیارهای مؤثر بر ارتقاء تعاملات اجتماعی در فضاهای تجاری نسل جدید.
تدقیق معیارهای مؤثر بر ارتقاء تعاملات اجتماعی در مجموعه‌های تجاری نسل جدید با بررسی موردی بام‌لند تهران.

سؤالات پژوهش:

معیارهای مؤثر بر ارتقاء تعاملات اجتماعی در مجموعه‌های تجاری جدید کدام است؟
کدام معیارها بیشترین تأثیر را بر ارتقاء تعاملات اجتماعی در مجموعه‌های تجاری جدید دارد؟

 
کلیدواژه‌ها
تعاملات اجتماعی
فضاهای تجاری
بام‌لند تهران
مجموعه تجاری نسل چهارم
موضوعات

عنوان مقاله English

A Study of Aesthetic and Physical Criteria Influencing the Enhancement of Social Interactions in the Architecture of Commercial Spaces (Case Study: Bam Land, Tehran)

نویسندگان English

Faeze Kia Kojoori 1
Farah Habib 2
Hossein Zabihi 3
1 PhD student in Architecture, Faculty of Civil Engineering, Architecture and Art, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Urban Planning, Faculty of Civil Engineering, Architecture and Art, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Urban Planning, Faculty of Civil Engineering, Architecture and Art, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

Humans have always required connections with their natural, social, and human environments. Place and space, by delimiting social relations within a defined boundary, generate a sense of belonging. The present research aims to elucidate the physical criteria of commercial complexes that influence the enhancement of social interactions, seeking to articulate and analyze the relationship between these two domains. Most research questions are centered on the nature and manner of this influence on social interactions within the physical framework of new-generation commercial complexes. Structurally, the research adopts a descriptive-analytical method; in terms of its primary aim, it is applied and developmental. Given the lack of prior studies addressing the explanation and prediction of social interaction concepts in new commercial complexes within the fields of architecture, environmental psychology, and sociology, a positivist research approach is also adopted. Accordingly, through documentary and library studies, interviews, and field methods for data collection, the factors influencing social interactions are identified and, using the Delphi method, the main criteria are refined. Ultimately, the findings indicate that the sense of place and mixed-use functions are the most influential criteria in enhancing social interactions. Bam Land is also among the new commercial spaces where the issue of social interaction can be examined.
Research Objectives:

To develop a substantiated theoretical foundation regarding the criteria influencing the enhancement of social interactions in new-generation commercial spaces.
To refine the criteria affecting the enhancement of social interactions in new-generation commercial complexes through a case study of Bam Land, Tehran.

Research Questions:

What criteria influence the enhancement of social interactions in new commercial complexes?
Which criteria have the greatest impact on the enhancement of social interactions in new commercial complexes?

 

کلیدواژه‌ها English

Social interactions
commercial spaces
Bam Land Tehran
fourth-generation commercial complexes
چرخیان، مریم و دانش‌پور، عبدالهادی. (۱۳۸۶). «فضاهای عمو‌می‌ و عوامل مؤثر بر حیات جمعی». تهران: مجله باغ نظر، دوره 4، شماره ۷، 28-19.
حبیب، فرح. (۱۳۸۵). «هماوایی نور و رنگ در فضای شهری ایران». تهران: مجله هنرهای زیبا دانشگاه تهران، شماره ۲۷، 34-27.
حبیبی، سید محسن. (1389). «جامعه مدنی و حیات شهری». مجله هنرهای زیبا، دوره7، شماره 32، 1018.
خاک زند، مهدی و آقابزرگی، کوروش. (1393). «سنجش مؤلفه‌های کیفیت فضای شهری با مقایسه تطبیقی رویکرد ایرانی اسلا‌می ‌و غربی». فصلنامه پژوهش‌های معماری اسلامی، دوره2، ش1، 148-133.
خسروی، آرش و بهرامی، بختیار. (۱۳۹۲). «بررسی تأثیر معماری داخلی مراکز خرید بر روی تمایل افراد به ماندن در فضا». اصفهان: سومین همایش ملی معماری داخلی و دکوراسیون، مؤسسه آموزش عالی آزاد دانش‌پژوهان.
فلامکی، منصور. (۱۳۷۱). شکل‌گیری معماری در تجارب ایران، غرب. تهران: انتشارات نشر فضا.
فیالکوف، یانکل. (1383). جامعه‌شناسی شهر. ترجمه: عبدالحسین نیک‌گهر. تهران: نشر آگه.
گروترو، یورگ. (1388). زیباشناختی در معماری. ترجمه: جهان‌شاه پاکزاد و عبدالرضا همایون. تهران: نشر دانشگاه شهید بهشتی، مرکز چاپ و انتشارات
قنبران، عبدالحمید و جعفری، مرضیه. (1393). «بررسی عوامل مؤثر بر ارتقای تعاملات اجتماعی در میان ساکنان محله مسکونی (نمونه مـوردی: محلـه درکه تهران)». نشریه علمی - پژوهشی انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران، دوره 5، شماره 1، 64-57.
کاشانی‌جو، خشایار. (۱۳۸۹). «بازشناخت رویکردهای نظری به فضاهای عمومی شهری». نشریه هویت شهر، دوره4، شماره ۶، 106-95.
کاظمی، عباس و حسین‌آبادی مهدی. (۱۳۸۸). «تیپولوژی خریداران در مراکز خرید شهری مطالعه موردی مرکز خرید بوستان». نامه علوم اجتماعی،17، 37، 197-169.
کاظمی، عباس و رضائی، محمد. (۱۳۸۶). «دیالکتیک تمایز و تمایززدایی: پرسه‌زنی و زندگی گروه‌های فرودست شهری در مراکز خرید تهران». فصلنامه تحقیقات فرهنگی، شماره ۱، ۲۴-۱.
قوجالی، سعید. (۱۳۹۳). «ارزیابی رضایت مشتریان از تجربه خرید در مراکز تجاری نوین مطالعه موردی مرکز تجاری لاله پارک تبریز». پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد. دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی دانشگاه تبریز.
Chow, K. & Healey, M. (2008). Place Attachment and Place Identity: First-Year Undergraduates Making the Transition from Home to University. Journal of Environmental Psychology, 28(4).
Cohen, S., Evans, G., Stokols, D., & Krantz, D. (1986). Behavior, Health, And Environmental Stress. Plenum Press, New York. ISBN 0‐306‐42138‐0.
Cooper, Marcus, Clare and Wendy Sarkissian, Housing as if People
Dawson, John A., Lord, J. Dennis. 1985. Shopping Center Development: Policies and Prospects. Routledge.
Eblen, R. & William, R. (1994). The Encyclopedia of the Environment, (Ed): New York: Houghton Mifflin Company.
Erastus Ndungu, K. (2008). Factors That Influence the Success of shopping malls: A Case of Nairobi, Nairobi: Department of Architecture and Building Science, University of Nairobi.
Floyed, Charles F., Allen, Marcus T. (2002). Real Estate Principles. Dearborn Real Estate Educational.
Friedman, Jack P., et al. 2005. Real Estate Handbook. Barron's Educational Srries.
Gehl jan. (1987). Life Between Building: Using Public Space,New York:Van Nostrand Reinhold
Gehl, J. (2004). Public Spaces, Public Life. Copenhagen: Danish Architectural Press Heft, H. (2001). Ecological Psychology in Context: James Gibson, Roger Barker, And The Legacy of William James's Radical Empiricism. Psychology Press.
Gibson, J. (1979). The Ecological Approach to Visual Perception. Houghton Mifflin.
Kaplan, R. & Kaplan, S. (1989). The Experience of Nature: A Psychological Perspective. CUP Archive.
Kim, Y. Sullivan, P. Trotter, C & Fornet, J. (2003). Shopping Center Lifestyle: A Retail Evaluation of the 21 Century, Shopping Center Research, 61-93.
Lofland, L. (1998). The Pubic Realm: Exploring the City's Quintessential Social Territory, New York: DeGruyte
Mattered, Berkeley: University of California press, 1986.Research (JBRMR), 138-153.
Said, I. Gambo, N & smail, R. (2016). An evaluation into the architectural factors attracting customers to Malaysian shopping malls, Business and Retail Management
Scannell, L. & Gifford, R. (2010). Defining Place Attachment: A Tripartite Organizing Framework. Journal of Environmental Psychology, 30.
Spreiregen, Paul D., et al. 2005. Pre- design. Kaplan AEC Architecture.
Tuan, Y. (1979). Space and Place: Humanistic Perspective. In Gale, S. And Olsson, G. (Eds), Philosophy in Geography, Springer, Dordrecht, 387-427, Available at: Http://Apcg. Uoregon.Edu/Amarcus/Geog620/Readings/Tuan_1979_Space-Place.Pdf Accessed 20 April 2012.
Whyte, A. & Buckner, K. (2018). The Living Memory Methodological Archive. Online Publication
Wohlwill, F. & Kohn, I. (1976). Dimensionalizing The Environmental Manifold Plenum Press, New York.
Zucker, P. (1970). "Town and Square; From the agora to the village Green", The MIT PressMassachusetts.