موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 20 50 2023 08 23 Application of the unity of existence in the chapters of Ibn Arabi and Masnavi Manavi and its reflection in the decorative designs of Safavid architecture تطبیق وحدت وجود در فصوص الحکم ابن عربی و مثنوی معنوی و انعکاس ان در نقوش تزیینی معماری صفویه 537 557 127324 10.22034/ias.2021.265105.1488 FA معصومه علیکاهی دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران رضا فهیمی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران منیژه فلاحی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران Journal Article 2020 10 01 وحدت متعالی ادیان بر آن است که ادیان دارای دو بُعد ظاهری و باطنی‌اند و هرچند در ظاهر متعددند، در باطن واحدند. ابن‌عربی از برجسته‌ترین عرفای عالم اسلام و بنیان‌گذار عرفان نظری است که اصطلاحات گوناگون و پراکنده عرفان را گرد آورده و با نبوع سرشار خود و براساس تجارب و مشاهدات عرفانی خویش، مباحثی متعدد برآن افزوده است. بسیاری از عارفان پس از وی و معاصر وی تحت تأثیر عرفان او بوده­اند؛ حتی این تأثیر و نفوذ در آراء و اندیشه‌های مولانای بزرگ نیز تجلی یافته است؛ به‌طوری‌که مفسران، مثنوی را تفسیر کامل مکتب ابن‌عربی می‌دانند. این وحدت عرفانی در هنر اسلامی به‌ویژه معماری در بخش تزئینات مشهود است. پژوهش حاضر به بررسی تطبیقی وحدت ادیان در دو اثر و تأثیرپذیری مولوی از ابن‌عربی پرداخته است و وحدت در تزئینات معماری صفویه را بررسی کرده است. در نظر ابن‌عربی، وجود، واحد و از آن خداست و هر آنچه هست، تجلیات و ظهورات حق است. مولانا، نیز مثنوی را وحدت می‌داند که هرچه غیر آن وجود دارد بتی بیش نیست. در مورد دین، نیز هر دو اندیشمند به وحدت ادیان معتقدند. ابن‌عربی می‌گوید: الحب دینی، مولانا نیز مذهب عشق را از همه دین‌ها جدا و مخصوص عارفان و عاشقان می‌داند. در تزئینات معماری صفویه در نقوش گیاهی، هندسی و مقرنس‌کاری می‌تواند نمودهای وحدت را مشاهده کرد.<br /><strong>اهداف پژوهش:</strong><br /><br />بررسی تطبیق وحدت وجود در فصوص‌الحکم ابن‌عربی و مثنوی معنوی مولانا.<br />بررسی وحدت وجود در تزئینات معماری دوره صفویه.<br /><br /><strong>سؤالات پژوهش:</strong><br /><br />مقولۀ وحدت وجود در فصوص‌الحکم ابن‌عربی و مثنوی معنوی مولانا چه شباهت‌ها و تفاوت‌هایی دارد؟<br />وحدت وجود در تزئینات معماری دوره صفویه چگونه بازتاب یافته است؟ https://www.sysislamicartjournal.ir/article_127324_92bca517455fe995d3fe78b3187eafe2.pdf