موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 20 50 2023 08 23 Al-Ghazali and Ash'ari Thought in the Seljuk Age: The Impact of Al-Ghazali's Aesthetic Thought on the Foundations of Islamic Art غزالی و اندیشه اشعری در عصر سلاجقه: تاثیر فکر زیبایی شناسی غزالی بر مبانی هنر اسلامی 310 329 127344 10.22034/ias.2021.260191.1451 FA محبوبه شرفی دانشیار گروه تاریخ، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-6376-2614 نیره دلیر دانشیار تاریخ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. 0000-0002-5580-9558 محمد علی ساکی دکترای تاریخ اسلام از دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری. تهران، ایران. 0000-0003-2954-2287 Journal Article 2020 09 02 نیمه سده پنجم تا اوایل سده ششم هجری، از جهت فراوانی علما و کثرت تألیفات و رشد و گسترش هنر اسلامی عصری ممتاز است. با افول حکومت آل بویه و روی کار آمدن سلجوقیان، مکتب معتزله تضعیف و اندیشۀ اشعری گسترش یافت. اما با وزارت نظام‌الملک و ایجاد مدارس نظامیه، اندیشۀ اشعری تحول یافت. تفکرات غزالی و نظام‌الملک در این دوره تغییراتی در مبانی اندیشه‌ای و همچنین مبانی زیباشناسی هنر را پدید آورد. تجلی این تغییر در ساخت مدارس، کاروان‌سراها و رباط‌ها هویدا شد. بستر و زمینۀ مبانی نظری زیباشناسی غزالی در تألیف آثار و بیان مباحث زیباشناسی به فراخور بحث در تأملات کلامی، اداری و اجتماعی او قابل‌پیگیری است. کتاب‌های احیا علوم‌الدین، کیمیای سعادت و نصیحۀ الملوک از مصادیق خلاقیت و تفکر او در توجه به مفاهیم زیباشناسی و هنر است. در این آثار، غزالی به‌عنوان یک مجدّد دینی، به دنبال احیای علم دین، سعادت بشری و توجه به زیباشناسی پدیده‌ها و نشان‌دادن وجوه هنری کنش‌های انسانی و نظام اجتماعی است. این توجهات و تأملات غزالی می‌تواند تأثیر خود را بر هنر اسلامی از طریق گسترش جریان اشعری‌گری در جامعه نشان دهد. ازاین‌رو، مسألۀ این تحقیق، شناخت و تحلیل تأثیر تفکر زیباشناسی غزالی بر مبانی هنر اسلامی است که با استفاده از شیوه تبیین تاریخی و رویکرد توصیفی - تحلیلی، با مراجعه به آثار غزالی بررسی می‌شود.<br /><strong>اهداف پژوهش:</strong><br /><br />بررسی نقش غزالی در گسترش و دگرگونی جریان اشعری در دوره سلجوقی.<br />بررسی دیدگاه غزالی درباره مبانی زیبایی‌شناسی در هنر اسلامی.<br /><br /><strong>سؤالات پژوهش:</strong><br /><br />غزالی در گسترش و دگرگونی جریان اشعری در دوره سلجوقی چه نقشی داشت؟<br />غزالی چه دیدگاهی درخصوص مسئله زیبایی‌شناسی در هنر اسلامی دارد؟ https://www.sysislamicartjournal.ir/article_127344_009b54be1ecdef55f3feca000730d1e3.pdf