موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 20 52 2024 02 20 Quranic and spiritual effects, poetry of Hassan bin Thabit Ansari, and architectural decorations of the early centuries of Islam جلوه های قرآنی و معنوی در شعر حسان بن ثابت انصاری و تزیینات معماری قرون اولیه اسلامی 213 226 163611 10.22034/ias.2022.368356.2089 FA فاطمه حسینی دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات عربی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0003-2566-4084 سید ابراهیم دیباجی استاد، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-2710-8500 فیروز حریرچی استاد، گروه زبان و ادبیات عربی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-9628-8912 Journal Article 2022 08 03 با ظهور دین مبین اسلام، آیات قرآن کریم و احادیث نبوی (ص) به‌عنوان دو زیرمتنِ معتبر، منبع الهام بسیاری از شعرای مسلمان دورة صدر اسلام و ادوار بعدی به‌شمار آمده است؛ از میان انبوه شعرای عرب صدر اسلام حسّان‌بن‌ثابت انصاری که از شاعران نامدار آن دوره بوده و لقب شاعرالنّبی به خود گرفته است. پژوهش حاضر به شیوة توصیفی ـ تحلیلی و بر بنیاد روش کتابخانه‌ای و با هدف بررسی تأثیر آیات قرآنی و احادیث نبوی بر ذهن و زبان این شاعر انجام می‌گیرد. زبان و به‌ویژه شعر عرب پیش از اسلام اغلب به منظور القاى مقاصد محسوس و محدود متعلق به زندگى روزمره و رویدادها و سرگذشت‌هاى قبیلگى قبایل عرب به‌کار گرفته مى‌شد؛ نتایج حاکی است: ظهور اسلام، نزول قرآن و بیان احادیث موجب شد که زبان قریش در میان تمام قبایل عرب و حتى غیر عرب انتشار یافته و حوزة مفهوم واژگان گسترش پیدا کرده و سطح مفاهیم از محسوسات به معقولات و از معاش به معاد ارتقا یابد. همچنین ذهن و زبان شعرا و ادبا با تأسّی از آیات و احادیث به سرحد کمال فصاحت و بلاغت سوق داده شد و مضامین عالی الهی، انسانی و فلسفی به‌وجود آمد. تا جایی که شعر از توصیف صرف به سوی تاریخ مکتوب گام نهاد و شعر به نوعی وسیلة ثبت و بیان وقایع، تبلیغ آیین دینی، تحولات اجتماعی انسان و اسلامی گردید. چنانکه شعر حسّان یکی از نمادهای تبیین تاریخ صدر اسلام و مبلغ باورهای اسلامی گردید. به تبع رواج فرهنگ قرآنی، در معماری اسلامی و تزئینات معماری اسلامی در قرون اولیه هجری، آیات قرآنی و احادیث نبوی از جایگاه والایی برخوردار بود.<br /><strong>اهداف پژوهش:</strong><br /><br />بررسی تأثیر آیات قرآنی و احادیث نبوی بر ذهن و اشعار حسّان‌بن‌ثابت انصاری.<br />بررسی تأثیر آیات قرآنی بر تزئینات معماری در قرون اولیه اسلامی.<br /><br /><strong>سؤالات پژوهش:</strong><br /><br />آیات قرآنی و احادیث نبوی بر ذهن و اشعار حسّان‌بن‌ثابت انصاری چه تأثیراتی داشته است؟<br />تأثیر آیات قرآنی بر تزئینات معماری در قرون اولیه اسلامی چگونه بود؟ https://www.sysislamicartjournal.ir/article_163611_8757980ab1cd3c6535f4b50894c9bb1d.pdf