موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 21 54 2024 06 21 The Social and Political Record of Iran’s Shiʿi Sayyids and an Analysis of the Form and Structure of Their Mausoleums in Khorasan کارنامه سیاسی و اجتماعی سادات شیعه ایران و بررسی فرم و ساختار آرامگاه های آنها در خراسان 435 453 181541 10.22034/ias.2023.402944.2221 FA سودابه قبادی دانشجوی دکتری الهیات رشته تاریخ و تمدن ملل اسلامی، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران 0009-0000-8163-2998 سهراب اسلامی استادیار گروه معارف، دانشکده علوم انسانی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران 0000-0001-7039-5819 حسین خسروی استادیار گروه معارف، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران 0000-0003-3196-6142 Journal Article 2022 03 11 The term Sayyid refers to individuals who trace their paternal lineage back to Hāshim ibn ʿAbd Manāf, the exalted ancestor of the Prophet (PBUH). In Islamic society, the status of siyāda (being a Sayyid) has been more closely associated with the descendants of Imam ʿAlī (AS) and Fāṭima al-Zahrā (AS). This research employs a descriptive-analytical method, drawing on library sources. The findings indicate that with the arrival of Imam Riḍā (AS) in Iran in the early 3rd century AH (9th century CE), Iranian society became linked with this social group, and the Sayyids played a significant role in the spread of Shiʿism in Iran. Despite occasional conflicts with certain caliphs and rulers across the Islamic world and Iran, followers of various Muslim sects and schools of thought generally honored the Sayyids due to their lineage from the Prophet (PBUH). With the establishment of Shiʿi states in the Islamic world and Iran—such as the Safavid Empire—the social standing of the Sayyids further increased. Their close ties to political power and their improved economic status, stemming from their connection to the Prophet (PBUH) and the Imams (AS), elevated their social prestige. The absence of certain institutions, such as effective dispute-resolution bodies or modern educational and healthcare systems, assigned the Sayyids a network of roles, through which they further consolidated their position in the social structure. Research Objectives: Examining the social and political record of Iran’s Shiʿi Sayyids. Analyzing the form and structure of Sayyid mausoleums in Khorasan. Research Questions: What is the nature of the social and political record of Iran’s Shiʿi Sayyids? How are the form and structure of Sayyid mausoleums in Khorasan characterized? سادات در اصطلاح به افرادی اطلاق می‌شود که از سوی تبار پدری از نسل هاشم‌بن‌عبدمناف، جدّ اعلای پیامبر (ص) باشند. در عرف جامعه اسلامی سیادت بیش‌تر با نسل امام علی (ع) و فاطمه زهرا (س) پیوند داشته است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای می‌باشد. یافته‌های پژوهش حاکی از این است که با ورود امام رضا (ع) به ایران در اوایل سده سوم هجری قمری جامعه ایران با این گروه اجتماعی پیوند خورد و سادات در ورود تشیع به ایران نقش مؤثری ایفا کردند. فازغ از ستیز برخی خلفا و حکومتگران جهان اسلام و ایران، پیروان مذاهب و فرقه‌های مختلف مسلمان، به‌دلیل انتساب سادات به پیامبر اسلام (ص)، کمابیش این گروه اجتماعی را تکریم می‌کردند. با تشکیل دولت‌های شیعی در جهان اسلام و ایران مانند حکومت صفویه، موقعیت و منزلت اجتماعی سادات بیش از پیش ارتقا یافت. ارتباط نزدیک سادات با حکومت و ارتقا موقعیت اقتصادی آن‌ها در پیوند با انتساب‌شان به پیامبر (ص) و امامان (ع) منزلت اجتماعی آن‌ها را در جامعه افزایش داد. نبود برخی نهادها مانند نهادهای کارآمد حل اختلاف، نهادهای مدرن آموزشی و بهداشتی شبکه‌ای از نقش‌ها را برای سادات تعریف کرد و آن‌ها از این طریق موقعیت‌شان را در ساختار اجتماعی مستحکم‌تر از پیش می‌کردند. اهداف پژوهش: بررسی کارنامه اجتماعی و سیاسی سادات شیعه ایران. بررسی فرم و ساختار آرامگاه‌های سادات در خراسان. سؤالات پژوهش: کارنامه اجتماعی و سیاسی سادات شیعه ایران چگونه است؟ فرم و ساختار آرامگاه‌های سادات در خراسان چگونه است؟

https://www.sysislamicartjournal.ir/article_181541_34f98b04bf928a3652e5da007b8d5e62.pdf