موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 22 58 2025 06 22 Analysis of Architectural Patterns in Rural Areas of Ilam Province in the Spatial Organization of Western Iranian Houses واکاوی الگوهای معماری مناطق روستایی استان ایلام در سازمان فضایی خانه های غرب ایران 28 57 197554 10.22034/ias.2024.452203.2359 FA زهرا پرهیزکاری ایران- تهران- دانشگاه جامع علمی کاربردی- مرکز آموزشی ایلام 2 0009-0003-7578-4110 بهزاد وثیق دانشیار، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی‌شاپور دزفول، ایران 0000-0001-5708-7045 سعید صالحی مرزیجرانی استادیار، گروه معماری، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران 0009-0008-2657-0753 محمود تیموری استادیار، گروه معماری، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران 0009-0002-0364-6635 Journal Article 2023 12 15 This research sought to discover the architectural pattern (language and dialect) of rural houses based on the space syntax method. By examining the space syntax components in the studied houses, while explaining the differences and similarities in their spatial structure, a unified pattern of their architectural language and dialect was identified. Although this pattern is heterogeneous due to differences in the spatial structure of the studied contexts, it can serve as a basis for the rural housing model in Ilam Province. The research method is descriptive-analytical with logical reasoning of software-generated data. The statistical population consisted of 20 rural houses selected through multi-stage cluster sampling. This study used visual analysis factors of isovist, including "visible area of the entire plan," "visual compactness," "visible angle," "flexibility (mystery)," and axial analysis of "choice" and "connectivity degree." Data analysis was conducted using <em>AutoCAD</em> and <em>DepthMap</em> software. Connectivity, public and private domains, legibility, visual privacy, visual access, and visual orientation in rural houses also demonstrate a hierarchical organization of spaces based on their public and private levels. In analyzing the overall architectural pattern and spatial arrangement of rural houses, a cohesive design approach can be observed, characterized by linear and repetitive organization with shared elements and clear spatial hierarchies. The houses exhibit a linear pattern following a specific arrangement along a central axis, creating a sense of order and continuity.<br><strong>Research Objectives:</strong><br><br>Identifying the architectural language of rural houses in Ilam Province.<br>Explaining the application of space syntax in evaluating the architectural spaces of rural residences in Ilam Province.<br><br><strong>Research Questions:</strong><br><br>What cognitive insights does the examination of architectural spaces based on graph theory and space syntax provide regarding the rural residential architecture of Ilam Province?<br>How can the dialect of spatial organization in rural houses of Ilam Province be formulated?  در این پژوهش به‌دنبال کشف و الگوی (زبان و لهجه) معماری خانه‌های روستایی براساس روش نحو فضا بودیم. با بررسی مؤلفه‌های نحو فضا در خانه‌های موردمطالعه، ضمن تبین تفاوت‌ها و شباهت‌های ساختار فضایی آنان، الگوی واحدی از زبان و لهجه معماری آنان کشف شد؛ اگرچه این الگو، بنا به تفاوت‌هایی که در ساختار فضاییِ بافت‌های مورد مطالعه، ناهمگون است اما می‌تواند مبنایی برای الگوی مسکن روستایی در استان ایلام تلقی گردد. روش تحقیق این پژوهش توصیفی - تحلیلی با استدلال منطقی داده‌های نرم‌افزاری است. جامعه آماری تعداد ۲۰ خانه روستایی با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. در این پژوهش، از عامل‌های تحلیل بصری ایزو ویست «سطح دید از کل پلان»، «فشردگی دید»، «زاویه قابل‌رؤیت»، «انعطاف‌پذیری (رازآلودگی)» و تحلیل‌های محوری «انتخاب» و «درجه اتصال» استفاده شد. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در نرم‌افزارهای AutoCad و DepthMap استفاده شد. اتصال، عمومیت و حریم خصوصی، خوانایی، حریم خصوصی بصری، دسترسی بصری و جهت‌گیری بصری در خانه‌های روستایی نیز سازمان‌دهی سلسله‌مراتبی فضاها را براساس سطوح عمومی و حریم خصوصی آن‌ها نشان می‌دهد. در تحلیل الگوی کلی معماری و آرایش فضایی خانه‌های روستایی، می‌توانیم یک رویکرد طراحی منسجم را مشاهده کنیم که مشخصۀ آن سازمان‌دهی خطی و تکراری با عناصر مشترک و سلسله‌مراتب واضح فضاها است. خانه‌ها یک الگوی خطی را نشان داده که از آرایش خاصی در امتداد یک محور مرکزی پیروی کرده و حس نظم و تداوم ایجاد می‌شود.<br><strong>اهداف پژوهش: </strong><br>۱. به‌دست‌آوردن زبانِ الگوی معماری خانه‌های روستایی استان ایلام.<br><br>تبیین کاربرد روش چیدمان فضا در سنجش فضاهای معماری مسکونی روستاهای استان ایلام.<br><br> <strong>سؤالات پژوهش: </strong><br><br>بررسی فضاهای معماری براساس نظریه گراف و چیدمان فضا چه دستاوردهای شناختی درباره معماری مسکونی روستایی استان ایلام دارد؟<br>چگونه می‌توان لهجه سازماندهی فضا در خانه‌های روستایی استان ایلام را صورت‌بندی نمود؟ https://www.sysislamicartjournal.ir/article_197554_dab482ba003bebf631f842a810143a4f.pdf