موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 14 31 2018 09 23 The history of themes, subjects and visual structure of imaginary paintings (Khialinegari) in Iran`s art of Qajar era (According to written documents) پیشینه مضامین، موضوعات و ساختار بصری خیالی‌نگاری‌های دوره‌ی قاجار در هنر ایران (با تکیه بر منابع مکتوب) 134 163 91708 10.22034/ias.2018.91708 FA علیرضا خواجه احمد عطاری استادیار ، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان مسعود آذربایجانی دانشیار، گروه روانشناسی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه قم حمیدرضا شعیری استاد تمام، دانشکده علوم انسانی، گروه زبان فرانسه، دانشگاه تربیت مدرس تهران دکتر صادق رشیدی دکتری تخصصی پژوهش هنر، استادیار، تهران زینب حکمت دانشجوی دکتری پژوهش هنر دانشگاه هنر اصفهان 0000-0001-8625-3372 Journal Article 2018 06 22 Khialinegari is an expression for describing a kind of narrative painting which has religious, heroic,  epic, lyrical and popular content. It spread in Qajar era according to folk art and religious art while was  impressed by the tradition of conventional painting of that period. Some of the researchers believe that this kind of painting has created According to necessity and the willing of the people, whilst conserving all the religious and traditional values of the art of Iran. These paintings are full of presentive, thematic bases and visual structures. Although many valuable studies have been done during the years about it, there are lots of undetected aspects of Khialinegari. This article is looking for the answer of this question that "have contents, subjects and visual structures suddenly formed in Qajar`s Khabouialinegari or have they history in Iranian painting?" To answer this question and achieve the background of Khialinegari we try to study the features of a period of visual art of Iran, from the Ancient to Qajar era, for finding the common aspects of it in contents, subjects and visual structures with Khialinegari. It is a fundamental and theoretical research. This study has been executed using descriptive and comparative analysis methods. The results of this research has shown that Qahvekhane`e`s painting or Khialinegari is a particular style of painting art. It is one of the pop arts with a history in the Iranian society which has emerged from the Iranian traditions. What is known  these days as a Qahvekhane`e painting is Qajar`s version of it that is different in terms of figurative features, contents, material and the slangy subjects belonging to Qajars era, but this kind of painting is very older than Qajar period. خیالی­نگاری اصطلاحی است برای توصیف نوعی نقاشی روایی رنگ­و روغن با مضامین مذهبی، حماسی، رزمی، بزمی و عامیانه که در دوره قاجار بر اساس هنر مردمی و دینی و با اثرپذیری از سنت نقاشی مرسوم آن زمان، رواج پیدا کرد. برخی از محققین بر این باورند که این نوع نقاشی، همراه با حفظ تمامی ارزش‌های هنر سنتی و مذهبی ایران و به ضرورت نیاز و خواست مردم شکل گرفته است. این نقاشی­ها سرشار از پیشینه موضوعی، مضمونی و ساختار بصری هستند که طی سالیان متمادی با وجود انجام پژوهش­های ارزشمند همچنان دارای جنبه­های کشف نشده بسیاری هستند.  پژوهش پیش­رو به دنبال این باور، در پی پاسخ به چیستی مضامین، موضوعات و ساختار بصری خیالی­نگاری­های دوره قاجار و چگونگی شکل­گیری آنها (به صورت یکباره در دوره قاجار و یا تدریجی و نشأت گرفته از هنر تصویری دوره­های مختلف ایران) و این­که چه پیشینه­ای در تصویر نگاری هنر ایران دارند؟ در این راستا پژوهش پیش رو بر آن است تا با دست­یابی به شاخصه­های مضامین، موضوعات و ساختاربصری خیالی­نگاری­های دوره قاجار و هنر تصویری ایران، به وجوه اشتراک آن­ها با خیالی­نگاری­ها در مضامین، موضوعات و ساختار بصری از دوره ایران باستان تا دوره قاجار و خیالی نگاری­ها، به منظور راهیابی و دستیابی به پیشینه خیالی­نگاری­های دوره قاجار مورد مطالعه قرار دهد. هدف از این پژوهش دستیابی به پیشینه مضامین، موضوعات و ساختار بصری خیالی­نگاری­های دوره­ی قاجار جهت انجام مطالعات علمی با رویکردهای مختلف است. روش تحقیق از نظر هدف جزء پژوهش­های بنیادی و نظری و از نظر ماهیت و روش، توصیفی تطبیقی است و در گردآوری مطالب از شیوه­­ی کتابخانه­ای استفاده شده است و آثار خیالی­نگاری با شیوه تجزیه و تحلیل کیفی مورد مطالعه قرار گرفته­اند. براساس این پژوهش می­توان گفت: نقاشی‌ قهوه‌خانه‌ای یا خیالی­نگاری،‌ شیوه‌ای خاص از هنر نقاشی و یکی از هـنرهای مـردمی و با سابقه‌ در‌ جامعه­ی‌ ایرانی است که‌ از دل سنت‌های ایرانی سـر‌ بـرآورده ‌و وجوه اشتراک بسیاری در مضامین، موضوعات و ساختاربصری با هنر دوره­های مختلف ایران از عیلام تا صفویه داشته و بسیار قدیمی­تر از آن چیزی است که‌ امروزه با عنوان نقاشی قهوه‌خانه‌ای شناخته می­شود، و از نظر خصوصیات فیگوراتیو، مضامین و موضوعات عامیانه­ و مصالح به کار گرفته شده، خاص دوره­ی قاجار بوده است. https://www.sysislamicartjournal.ir/article_91708_54cb433186f55c452300eec814a40817.pdf