موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 23 61 2026 03 21 An Intertextual and Postmodern Reading of Suhrawardī’s Illuminationist Aesthetics and Its Manifestations in Islamic Art خوانش بینامتنی و پسامدرن از زیبایی شناسی اشراقی سهروردی و نمودهای آن در هنر اسلامی 7 40 241819 10.22034/ias.2026.556019.2437 FA رهام امیرپور امرائی گروه پژوهش هنر، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزادِ اسلامی، تهران، ایران 0000-0001-7812-2014 پدرام دادفر گروه عکاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزادِ اسلامی، تهران، ایران 0009-0002-8260-2031 پژمان دادخواه گروه عکاسی، موسسه آموزش عالی اقبال لاهوری، مشهد، ایران 0009-0003-6164-1071 فاطمه شاهرودی گروه پژوهش هنر، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزادِ اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-8394-3199 Journal Article 2025 09 28 This research examines the intertextual and postmodern reading of Suhrawardi's illuminative aesthetics and its manifestations in Islamic art. The main problem of the research is how the illuminative and imaginal system of Illuminative Wisdom (Hikmat al-Ishraq) is embodied in the form of symbols and visual structures in certain fields of Islamic art, and to what extent it can be re-read within the horizon of intertextuality theory and postmodern debates. Accordingly, first, the key components of illuminative aesthetics – such as the gradations of light and darkness, the imaginal world (ʿĀlam al-Mithāl), the luminous body (Haykal Nūrī), the allegory of birds, and the concept of Mount Qaf – are extracted from Suhrawardi's treatises and interpreted within the framework of intertextuality discourse. Then, using a qualitative and interpretive approach, several exemplary instances of Islamic art – including the organization of light in mosque architecture, glass lamps inscribed with the Light Verse, and Persian painting and illumination (Tadhhib) centered on the scenes of the Miʿraj and the depiction of the imaginal world – are subjected to comparative analysis. The findings indicate that there are significant overlaps between the illuminative-imaginal logic of Illuminative Wisdom and the logic of organizing light, space, color, and pattern in these artworks; such that one can speak of "Illuminative Art" as one of the possible readings of Islamic art. Finally, the article suggests that combining the intertextuality approach with Illuminative Wisdom opens a new horizon for a multi-layered and postmodern understanding of Islamic art and can serve as the basis for new analytical frameworks in theoretical studies of Islamic art. Research Objectives: Explaining and formulating the main components of Suhrawardi's illuminative aesthetics based on his treatises and philosophical works, with an emphasis on illuminative-imaginal logic and the imaginal world. Examining and interpreting aesthetic components within the horizon of intertextuality theory and postmodern debates, in order to provide a postmodern reading of Suhrawardi's illuminative system. Analyzing the manifestations of Suhrawardi's illuminative aesthetics in certain fields of Islamic art – such as mosque and madrasa architecture, Persian painting and illumination, and calligraphy of the Light Verses – by utilizing the intertextual framework proposed by the research. Research Questions: What are the main components of Suhrawardi's illuminative aesthetics, and how are these components formulated in his treatises and philosophical works? How can a postmodern reading of Suhrawardi's illuminative-imaginal and aesthetic system be presented by employing intertextuality theory and postmodern debates? What manifestations does illuminative aesthetics find in the structure of light, space, color, and pattern in examples of Islamic art – especially in architecture, painting, illumination, and calligraphy? این پژوهش به خوانش بینامتنی و پسامدرن از زیبایی‌شناسی اشراقی سهروردی و نمودهای آن در هنر اسلامی می‌پردازد. مسئلۀ اصلی تحقیق آن است که دستگاه نوری و مثالیِ حکمت اشراق چگونه در قالب نمادها و ساختارهای بصری در برخی عرصه‌های هنر اسلامی تجسّد می‌یابد و تا چه حد می‌توان آن را در افق نظریۀ بینامتنیت و مباحث پست‌مدرنیسم بازخوانی کرد. بر این اساس، ابتدا مؤلفه‌های کلیدی زیبایی‌شناسی اشراقی – همچون مراتب نور و ظلمت، عالم مثال، هیکل نوری، تمثیل پرندگان و مفهوم کوه قاف – از رسائل سهروردی استخراج شده و در چارچوب گفتمان بینامتنیت تفسیر می‌شوند. سپس، با رویکردی کیفی و تفسیری، چند نمونه شاخص از هنر اسلامی – شامل سازمان نور در معماری مسجدی، چراغ‌های شیشه‌ای منقوش به آیۀ نور، و نگارگری و تذهیب با محوریت صحنه‌های معراج و تصویرپردازی عالم مثال – مورد تحلیل تطبیقی قرار می‌گیرند. یافته‌ها نشان می‌دهد که میان منطق نوری–مثالی حکمت اشراق و منطق سازمان‌دهی نور، فضا، رنگ و نقش در این آثار هنری، هم‌پوشانی‌های معناداری وجود دارد؛ به‌گونه‌ای که می‌توان از «هنر اشراقی» به‌مثابۀ یکی از خوانش‌های ممکن از هنر اسلامی سخن گفت. مقاله در نهایت پیشنهاد می‌کند که ترکیب رویکرد بینامتنیت با حکمت اشراق، افق تازه‌ای برای فهم چندلایه و پسامدرن از هنر اسلامی می‌گشاید و می‌تواند مبنای چارچوب‌های تحلیلیِ نوین در مطالعات نظری هنر اسلامی قرار گیرد. اهداف پژوهش: 1 ـ تبیین و صورت‌بندی مؤلفه‌های اصلی زیبایی‌شناسی اشراقی سهروردی بر اساس رسائل و آثار فلسفی او، با تأکید بر منطق نوری–مثالی و عالم مثال. 2 ـ بررسی و تفسیر مؤلفه‌های زیبایی‌شناختی در افق نظریۀ بینامتنیت و مباحث پست‌مدرنیسم، به‌منظور ارائۀ خوانشی پسامدرن از دستگاه اشراقی سهروردی. 3- تحلیل نمودهای زیبایی‌شناسی اشراقی سهروردی در برخی عرصه‌های هنر اسلامی – همچون معماری مساجد و مدارس، نگارگری و تذهیب، و خوشنویسی آیات نور – با بهره‌گیری از چارچوب بینامتنی پیشنهادی پژوهش. سوالات پژوهش: 1ـمؤلفه‌های اصلی زیبایی‌شناسی اشراقی سهروردی چیست و این مؤلفه‌ها چگونه در رسائل و آثار فلسفی او صورت‌بندی می‌شوند؟ 2- چگونه می‌توان با بهره‌گیری از نظریۀ بینامتنیت و مباحث پست‌مدرنیسم، خوانشی پسامدرن از دستگاه نوری–مثالی و زیبایی‌شناختی سهروردی ارائه داد؟ 3- زیبایی‌شناسی اشراقی در ساختار نور، فضا، رنگ و نقشِ نمونه‌هایی از هنر اسلامی – به‌ویژه در معماری، نگارگری، تذهیب و خوشنویسی – چه نمودهایی می‌یابد؟

https://www.sysislamicartjournal.ir/article_241819_b8b406a47b5e3c7d1479362720c8cdf3.pdf

موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 23 61 2026 03 21 Identification and Classification of "Amud-e Kashi" (Glazed Tile Attachment) on Twenty-Two Inscribed Minarets of the Seljuk Period in Iran شناسایی و طبقه بندی آمود کاشی، بر بیست و دو میل مناره کتیبه دار دوره سلجوقی ایران 41 60 230958 10.22034/ias.2025.504875.2407 FA زهرا رضائیان نقاشی ایرانی، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان ، ایران 0009-0007-0815-0256 Journal Article 2025 02 05 Minarets are among the most significant architectural relics of the Seljuk period in Iran, which, in addition to their religious functions, also played a symbolic role. Among these, the decoration of "Amud-e Kashi," i.e., the attachment of glazed tiles to the body of minarets, held a special place in the aesthetic and cultural expression of that era. This research, with a historical-comparative approach, identifies and classifies the Amud-e Kashi decorations on 22 inscribed Seljuk minarets and analyzes the type of tilework, color, script, and its combination with brick. The findings indicate that the greatest use of tilework was in the areas of the inscription and the crown of the minarets, and turquoise color, as a symbol of the sky and Islamic spirituality, had the highest frequency. Furthermore, the combination of geometric brick patterns and tilework not only aided in the decoration of the structure but also increased its durability against environmental factors. This study emphasizes that a precise understanding of these decorations can inspire the restoration process and contemporary Islamic architectural design. Research Objectives: Identifying the Amud-e Kashi decorations on twenty-two inscribed minarets of the Seljuk period. Systematic classification of Amud-e Kashi tilework decorations on these minarets. Research Questions: Which inscribed minarets of the Seljuk period feature Amud-e Kashi decorations? How are Amud-e Kashi decorations classified in interaction with other architectural decorations? مناره‌ها از مهم‌ترین یادگارهای معماری دوره سلجوقی در ایران هستند که علاوه‌بر کارکردهای مذهبی، نقش‌ نمادین نیز ایفا می‌کرده‌اند. در این میان، تزئینات «آمود کاشی» یعنی الحاق کاشی‌های لعاب‌دار به بدنه مناره‌ها که جایگاهی ویژه در بیان زیبایی‌شناختی و فرهنگی آن دوران داشته است. این پژوهش با رویکرد تاریخی-تطبیقی، به شناسایی و طبقه‌بندی تزئینات آمود کاشی در ۲۲ مناره کتیبه‌دار سلجوقی پرداخته و نوع کاشی‌کاری، رنگ، خط، و نحوه ترکیب آن با آجر را مورد تحلیل قرار داده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که بیشترین کاربرد کاشی‌کاری در نواحی کتیبه و تاج مناره‌ها بوده و رنگ فیروزه‌ای به‌عنوان نمادی از آسمان و معنویت اسلامی، بیشترین فراوانی را داشته است. همچنین ترکیب نقوش هندسی آجری و کاشی‌کاری، نه‌تنها به تزیین سازه کمک کرده، بلکه به پایداری آن در برابر عوامل محیطی نیز افزوده است. این مطالعه تأکید می‌کند که شناخت دقیق این تزئینات، می‌تواند در فرآیند مرمت و طراحی معماری اسلامی معاصر الهام‌بخش باشد. اهداف پژوهش 1. شناسایی تزئینات آمود کاشی‌ بر بیست و دو مناره کتیبه‌دار دوره سلجوقی. 2. طبقه‌بندی نظام مند تزئینات آمودکاشی‌کاری در این مناره‌ها. سوالات پژوهش 1. کدام مناره‌های کتیبه‌دار دوره سلجوقی دارای تزئینات آمود کاشی‌ هستند؟ 2. تزئینات آمودکاشی در تعامل با دیگر تزئینات معماری چگونه طبقه‌بندی می‌شود؟

https://www.sysislamicartjournal.ir/article_230958_19785346c4fc729a8d15fe2c10624ff9.pdf

موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 23 61 2026 03 21 "From Sense to Intellect": An Epistemological Deliberation on the Levels of Creation and Perception of Architecture Based on the Views of Sadrian Wisdom از حِس تا عَقل، مُداقه ای معرفت شناختی در مَراتب ایجاد و ادراک معماری مبتنی بر آراءِ حکمت صدرایی 61 82 232087 10.22034/ias.2025.512320.2415 FA علی امیری شادمهری گروه هنر و معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران، 0009-0002-6638-9226 خسرو صحاف گروه هنر و معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران، 0000-0003-2642-3311 علیرضا کهنسال گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران، 0000-0002-1797-4317 Journal Article 2025 03 14 Epistemology has been defined as the explanation of the foundations of affirmations, meaning that a connection can be established between beliefs and truths. This matter is realized when the foundations of perception, the definition of truth, and the ways of attaining it are analyzed. Epistemological foundations differ across various schools of thought, and these differences have significant impacts on the epistemology of art and specifically architecture. The aim of the present research is to deliberate on the relationship between humans and architectural works in the two stages of creation and perception, based on the epistemological system of Sadrian Wisdom. Epistemology in Sadra's thought holds a special position due to its ontological roots. For Ṣadr al-Mutaʾallihīn, the soul (nafs), as the true perceiver, is considered a graded existence that is identical to perception. Within this framework, perception is defined as having levels ranging from the most material to the highest, which are briefly categorized from sensory apprehensions to intellectual and intuitive ones. This hierarchy of reception and perception for the possessor of the soul indicates a station in which each of these stations produces different effects at the stage of creation and serves as the source of different receptions at the level of perception. Regarding the necessity of the present research: explaining the epistemological foundations of Sadrian Wisdom, which has been the origin of the theoretical foundations of our traditional art and architecture, as well as paying attention to the fact that the methodology of our architectural studies falls under the epistemology of Western schools, which is one of the gaps in the theoretical foundations of our contemporary architecture. Explaining the epistemological foundations of authentic Iranian-Islamic architecture influenced by the foundations of Transcendent Philosophy (al-Ḥikmah al-Mutaʿāliyah) constitutes the general problem, and deliberating on the strategies for realizing these foundations constitutes the specific problem and aim of the research. The present research is a qualitative study of a theoretical-philosophical nature with a fundamental aim, employing an interpretive-descriptive approach in terms of data judgment and a content-library method in terms of data collection. Research Objectives: The main objective is to explain the epistemological foundations based on the views and ideas of Transcendent Philosophy. A deliberation on the epistemology of architecture under the epistemological foundations of Sadrian thought; as well as explaining architectural manifestations based on the epistemological foundations of Transcendent Philosophy in valuable examples of Iranian-Islamic architecture. Research Questions: What are the epistemological foundations of Transcendent Philosophy? How are the human stations, in terms of knowledge, defined? What effects does the existential level of the human being, in terms of understanding and reception, have at the stage of creation and perception of architectural works? What are the strategies and architectural examples that can elevate perceptions? معرفت شناسی را تبیین مبانی تصدیقات تعریف کردهاند؛ به این معنا که بتوان میان باورها و حقایق پیوند برقرارکرد. این مهّم زمانی مُحَقَق میشود که مبانی ادراک، تعریف حقیقت و راههای دریافت آن مورد واکاوی قرار گیرند؛ بنیانهای معرفتی نزد هر دستگاه فکری متفاوت بوده و این تفاوتها در معرفتشناسی هنر و به صورت خاص معماری تأثیرات بسیاری دارد. هدف پژوهش حاضر مُداقه در رابطهی انسان و آثار معماری در دو مرحله خَلق و دَرک مبتنی بر نظام معرفت شناسی حکمت صدرایی است. معرفتشناسی در اندیشه صدرا به دلیل ریشههای هستیشناختی جایگاه خاصی دارد. نزد صدرالمتالهین نَفْس به عنوان مُدرِک حقیقی، وجودی ذومراتب دانسته شده که عینِ ادراک است. ذیل این دیدگاه ادراک دارای مراتبی از مادیترین تا عالیترین تعریف شده که به اختصار از دریافتهای حِسّی تا عَقلی و شهودی دستهبندی شده است. سلسله مراتب این دریافت و ادراک برای صاحب نَفْس مُبَیِّن مقامی است که هر کدام از این مقامات مُبْدِع آثار مختلف در مرحله ایجاد و منشأ دریافتهای مختلف در مرتبه ادراک میباشد. در باب ضرروت پژوهش حاضر؛ تبیین مبانی معرفتی حکمت صدرایی که خواستگاه مبانی نظری هنر و معماری سنتی ما بودهاست همچنین توجه به این مهّم که روششناسی مطالعات معماری ما ذیل معرفت شناسی مکاتب غربی است که این از خلاءهای مبانی نظری معماری معاصر ما میباشد. تبیین مبانی معرفت شناسی معماری اصیل ایرانی اسلامی متاثر از بنیانهای حکمت متعالیه مسأله عام و مداقه در راهبردهای تحقق این مبانی مسأله و هدف خاص پژوهش میباشد. پژوهش پیشرو پژوهشی کیفی از جنس نظری– حِکمی با هدفی بنیادین با رویکردی از نوع تفسیری-تشریحی ازجهت داوری دادهها و با روشی محتوایی – کتابخانهای از منظر گردآوری دادهها میباشد. اهداف پژوهش 1) هدف اصلی تبیین مبانی معرفتشناسی مبتنی بر آرا و اندیشههای حکمت متعالیه است. 2) مداقهای در معرفت معماری ذیل مبانی معرفت صدرایی؛ و همچنین تبیین تجلّیات معمارانه مبتنی بر مبانی معرفت شناسی حکمت متعالیه در مصادیقی از معماری ایرانی‌اسلامی واجد ارزش. سؤالات پژوهش 1) مبانی معرفت‌شناسی حکمت متعالیه چیست؟ مقامات انسانی؛ از جنس معرفت چگونه تعریف میشوند؟ 2) مرتبه وجودی انسان به لحاظ درک و دریافت در مقام ایجاد و ادراک آثار معماری منشأ چه تأثیراتی است؟ راهبردها و مصادیق معمارانه که می‌تواند تعالی‌بخش ادراکات باشند کدام‌اند؟

https://www.sysislamicartjournal.ir/article_232087_3b592152700e9e46ae1ca712ce8ef4f5.pdf

موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 23 61 2026 03 21 Re-reading of Mystical and Symbolic Concepts in the Painting "Badehnoshi" (Wine-Drinking) by Reza Abbasi: Based on Analysis with a Peircean Semiotic Approach بازخوانی مفاهیم عرفانی و نمادین در نگاره باده‌نوشی، اثر رضا عباسی: بر مبنای تجزیه و تحلیل با رویکرد نشانه‌شناسی پیرس 83 107 243704 10.22034/ias.2026.558438.2438 FA مریم عظیمی نژاد گروه صنایع دستی، دانشکده هنر، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. 0000-0003-4766-0287 شیما کشتکار گروه هنر اسلامی. دانشکده هنر. دانشگاه بیرجند. بیرجند، ایران 0009-0001-9754-472X Journal Article 2025 11 08 Reza Abbasi, one of the most prominent Persian painters of the Safavid period, holds a distinguished place in the history of Persian painting by combining the tradition of Behzad's realism with attention to the emotional and intellectual dimensions of humanity. In the painting "Badehnoshi" from the illustrated version of Hafez's Divan, a profound manifestation of the connection between Persian painting and Islamic mysticism is observed; a connection that has gained particular importance in some historical periods, especially in the art of book illumination. This research aims to examine the degree of Reza Abbasi's fidelity to the mystical concepts of Hafez's poetry and the methods of conveying these concepts in the visual structure of the work. The study is organized with a descriptive-analytical approach within the framework of Peirce's triadic semiotics (Icon, Index, and Symbol), and the painting itself has been considered as the main community and tool of analysis. In this process, the visual signs present in the painting were extracted and analyzed based on their semiotic function and mystical implications to reveal how key mystical concepts of Hafez, including divine love, separation, spiritual journey, liberation, and unity, are represented in the pictorial form. The findings indicate that Abbasi, through the conscious selection of visual elements, the precise use of composition, and the integration of symbols and colors, has been able to artistically and perceptibly translate Hafez's mystical worldview into the language of image for the audience. This demonstrates that the painting "Badehnoshi" is not only a pictorial reflection of Hafez's poetry but also a visual interpretation of his mystical experience. Research Objectives: This research examines Reza Abbasi's fidelity to the mystical concepts of Hafez's poetry in the painting "Badehnoshi" and the methods of conveying these concepts in the visual structure of the work. This research attempts to clarify the relationship between mystical poetry, painting, and semiotics, and to examine how mystical meanings are reflected in Persian visual art. Research Questions: What is the degree of Reza Abbasi's adherence to the mystical concepts of Hafez's poetry? What signs and symbols are used in this painting to convey mystical concepts? رضا عباسی، از برجسته‌ترین نگارگران ایرانی دوره صفوی، با تلفیق سنت واقع‌گرایی بهزاد و توجه به ابعاد عاطفی و اندیشگانی انسان، جایگاهی ممتاز در تاریخ نگارگری ایران دارد. در نگاره «باده‌نوشی» از نسخه مصور دیوان حافظ، جلوه‌ای عمیق از پیوند میان نگارگری ایرانی و عرفان اسلامی دیده می‌شود؛ پیوندی که در برخی دوره‌های تاریخی، به‌ویژه در هنر کتاب‌آرایی، اهمیتی ویژه یافته است. این پژوهش با هدف بررسی میزان وفاداری رضا عباسی به مفاهیم عرفانی شعر حافظ و شیوه‌های انتقال این مفاهیم در ساختار بصری اثر انجام شده است. مطالعه با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و در چارچوب نشانه‌شناسی سه‌گانه پیرس (شمایل، نمایه و نماد) سامان یافته و خود نگاره به‌عنوان جامعه و ابزار اصلی تحلیل مورد توجه قرار گرفته است. در این فرایند، نشانه‌های بصری موجود در نگاره استخراج و بر اساس کارکرد نشانه‌ای و دلالت‌های عرفانی آن‌ها تحلیل شدند تا نحوه بازنمایی مفاهیم کلیدی عرفان حافظ از جمله عشق الهی، هجران، سلوک، رهایی و وحدت در قالب تصویر آشکار گردد. یافته‌ها نشان می‌دهد که عباسی با گزینش آگاهانه عناصر بصری، استفاده دقیق از ترکیب‌بندی، و تلفیق نمادها و رنگ‌ها، توانسته است جهان‌بینی عرفانی حافظ را به‌گونه‌ای هنرمندانه و قابل ادراک برای مخاطب به زبان تصویر ترجمه کند. این امر بیانگر آن است که نگاره «باده‌نوشی» نه‌تنها بازتابی تصویری از شعر حافظ، بلکه تفسیری بصری از تجربه عرفانی اوست. اهداف پژوهش: 1. این پژوهش به بررسی وفاداری رضا عباسی به مفاهیم عرفانی شعر حافظ در نگارة باده‌نوشی و روش‌های انتقال این مفاهیم در ساختار بصری اثر می‌پردازد. 2. این پژوهش تلاش می‌کند رابطة میان شعر عرفانی، نگارگری و نشانه‌شناسی را روشن‌تر کند و نحوة بازتاب معانی عرفانی در هنر تصویری ایرانی را بررسی نماید. سوالات پژوهش: 1. میزان پایبندی رضا عباسی به مفاهیم عرفانی شعر حافظ چگونه است؟ 2. چه نشانه‌ها و نمادهایی در این نگاره برای انتقال مفاهیم عرفانی به‌کار رفته‌اند؟

https://www.sysislamicartjournal.ir/article_243704_0574fe07b8da29c136d03d0fe12f54b7.pdf

موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 23 61 2026 03 21 Interpretation of the Revelatory Texts of the Inscriptions through the Narration of the Mihrab of the Jameh Mosque of Kerman تأویل متون وحیانی کتیبه‌ها با روایتگری محراب مسجد جامع کرمان 108 127 241820 10.22034/ias.2026.562669.2441 FA سید مجید هاشمی طغرالجردی استادیار، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران. 0000-0003-2268-6982 مهدی معافی گِوِر دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری صبا، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران. 0009-0002-9312-7096 امیرحسین شیردل گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0009-0006-2297-502X Journal Article 2025 10 02 The inscriptions of mosques, especially within the space of the mihrab, are not merely decorative elements or visual ornaments, but possess a semantic and symbolic structure that acquires meaning in deep connection with spatial organization, ritual function, and the perceptual experience of the audience. These inscriptions, through the selection of Quranic verses, their placement, textual sequence, and their relationship with other physical elements, function as a spatial text and enable multi-layered interpretative and narrative readings. The present research aims to examine the interpretative and narrative capacities of the inscriptions of the mihrab of the Jameh Mosque of Kerman, and seeks to explain the role of these inscriptions in shaping meaning and guiding the sacred experience of the audience. The research method is qualitative, based on an interpretive and historical approach. Data have been collected through documentary studies, field observations of the mihrab space, and interpretive analysis of Quranic verses. The findings indicate that the purposeful arrangement of verses, the meaningful sequence of texts, and the spatial positioning of the inscriptions in the mihrab of the Jameh Mosque of Kerman provide the context for the formation of a continuous semantic narrative that represents fundamental concepts such as prophethood, Imamate, and divine guidance within a coherent framework. Accordingly, the mihrab of the Jameh Mosque of Kerman can be considered as a platform for spatial narration and sacred signification in Islamic architecture. Research Objectives: Moving beyond a merely formal perspective and addressing the semantic and narrative layers of religious architecture. Analyzing the manner of conveying sacred concepts within the physical structure of the Jameh Mosque of Kerman. Research Questions: What is the narrative and interpretive function of the inscriptions in the spatial structure of the Jameh Mosque of Kerman? What narrative and concept do the inscriptions of this mihrab convey? کتیبه‌های مساجد به‌ویژه در فضای محراب صرفاً عناصر تزئینی یا آرایه‌های بصری محسوب نمی‌شوند بلکه واجد ساختاری معناشناختی و نمادین هستند که در پیوندی عمیق با سازمان فضایی، کارکرد آیینی و تجربه‌ی ادراکی مخاطب معنا می‌یابند. این کتیبه‌ها با انتخاب آیات قرآنی، نحوه‌ استقرار، توالی متنی و ارتباط با سایر عناصر کالبدی به‌مثابه متنی فضایی عمل کرده و امکان خوانش چندلایه تأویلی و روایت‌محور را فراهم می‌سازند. پژوهش حاضر با هدف بررسی ظرفیت‌های تأویلی و روایت‌گرایانه‌ی کتیبه‌های محراب مسجد جامع کرمان انجام شده و در پی آن است تا نقش این کتیبه‌ها را در شکل‌دهی به معنا و هدایت تجربه‌ قدسی مخاطب تبیین کند. روش تحقیق در این پژوهش کیفی و مبتنی بر رویکرد تفسیری و تاریخی است. داده‌ها از طریق مطالعات اسنادی، مشاهدات میدانی از فضای محراب و تحلیل تفسیری آیات قرآنی گردآوری شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که چینش هدفمند آیات، توالی معنادار متون و جایگاه فضایی کتیبه‌ها در محراب مسجد جامع کرمان زمینه‌ شکل‌گیری نوعی روایت معنایی پیوسته را فراهم می‌آورد که مفاهیم بنیادینی چون نبوت، امامت و هدایت الهی را در قالب ساختاری منسجم بازنمایی می‌کند. بر این اساس می‌توان محراب مسجد جامع کرمان را به‌عنوان بستری برای روایت‌گری فضایی و معناپردازی قدسی در معماری اسلامی دانست. اهداف پژوهش: 1. عبور از نگاه صرفاً صوری و پرداختن به لایه‌های معنایی و روایی معماری مذهبی 2. واکاوی نحوه انتقال مفاهیم قدسی در کالبد مسجد جامع کرمان سوالات پژوهش: 1. کارکرد روایی و تفسیری کتیبه‌ها در ساختار فضایی مسجد جامع کرمان چگونه است؟ 2. کتیبه‌های این محراب چه روایت و مفهومی را در بردارند؟

https://www.sysislamicartjournal.ir/article_241820_4790511faaead8790e08d0894a5dc5af.pdf

موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 23 61 2026 03 21 An Examination of the Symbols and Signs of Shi'ism in the Metalwork Art of the Qajar Era بررسی نمادها و نشانه‌های تشیع در هنر فلزکاری دوران قاجاریه 128 148 243705 10.22034/ias.2026.565543.2445 FA مریم یوسفی گروه آموزشی تاریخ و باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، نهاوند، ایران 0009-0003-3231-0716 مجتبی گراوند گروه آموزشی تاریخ و باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران 0000-0002-5447-8638 داریوش نظری گروه آموزشی تاریخ و باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران 0009-0001-8111-1866 Journal Article 2025 12 12 With the spread of Islam in Iran and the gradual establishment of Shi'ism as the dominant religious discourse in certain historical periods, Iranian art underwent fundamental transformations, both in its formal and semantic dimensions. From the perspective of the sociology of art, these developments can be analyzed in direct connection with the structures of power, belief systems, and collective rituals of society. Metalwork, as one of the applied and ritual arts, became an effective medium for the representation and reproduction of Shi'i concepts during the Qajar period. In this era, metal objects such as inscriptions, processional standards (ʿalam) used in mourning rituals, alms bowls (kashkūl), and other ritual implements, employing religious symbols and signs such as the names of the Ahl al-Bayt (AS), supplications, the panjā (hand motif), and sacred elements, played an active role in organizing collective memory and Shi'i identity. From a historical perspective, the simultaneous expansion of mourning rituals and the political support of the Qajar state for Shi'ism provided the groundwork for the production and dissemination of these works; and from a sociological viewpoint, these objects can be considered visual media that served to legitimize religious authority and reinforce social cohesion. The present research, employing a descriptive-analytical approach and relying on library studies and direct observation of works, attempts to explain the function and semantics of Shi'i symbols in Qajar metalwork in connection with the socio-historical context of that period. The findings indicate that these symbols, beyond their decorative function, possessed identity-forming, cultural, and discursive roles in consolidating Shi'ism in Qajar society. Furthermore, a comparative examination of the surviving metal objects shows that the decorative methods, inscription practices, and selection of religious themes were shaped according to ritual spaces and social audiences, and they played an effective role in conveying doctrinal concepts, reinforcing religious belonging, and reproducing the official Shi'i discourse. Research Objectives: Analyzing and identifying the concepts employed in the metalwork works of the Qajar era and explaining their artistic functions. Examining the extent of the use of Shi'i symbols in Qajar metalwork and their role in conveying religious concepts. Research Questions: How have Shi'i symbols and beliefs been reflected in the metalwork art of the Qajar era? Which metal objects from the Qajar period featured Shi'i symbols and signs? با گسترش اسلام در ایران و تثبیت تدریجی تشیع به‌عنوان گفتمان مسلط مذهبی در برخی دوره‌های تاریخی، هنر ایرانی به‌ویژه در ساحت‌های صوری و معنایی دچار دگرگونی‌های بنیادین شد. از منظر جامعه‌شناسی هنر، این تحولات را می‌توان در پیوند مستقیم با ساختار قدرت، نظام اعتقادی و مناسک جمعی جامعه تحلیل کرد. هنر فلزکاری، به‌عنوان یکی از هنرهای کاربردی و آیینی، در دوره قاجاریه به بستری مؤثر برای بازنمایی و بازتولید مفاهیم شیعی بدل شد. در این دوره، اشیای فلزی نظیر کتیبه‌ها، علم‌های عزاداری، کشکول‌ها و دیگر ادوات آیینی، با بهره‌گیری از نمادها و نشانه‌های مذهبی همچون اسامی اهل‌بیت (ع)، ادعیه، پنجه و عناصر قدسی، نقش فعالی در سامان‌دهی حافظه جمعی و هویت شیعی ایفا کردند. از دیدگاه تاریخی، هم‌زمانی گسترش آیین‌های عزاداری و حمایت ساختار سیاسی قاجار از تشیع، زمینه‌ساز تولید و رواج این آثار شد؛ و از منظر جامعه‌شناختی، این اشیا را می‌توان رسانه‌هایی بصری دانست که در خدمت مشروعیت‌بخشی مذهبی و تقویت انسجام اجتماعی عمل می‌کردند. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی و با اتکا بر مطالعات کتابخانه‌ای و مشاهده مستقیم آثار، می‌کوشد کارکرد و معناشناسی نمادهای شیعی در فلزکاری قاجار را در پیوند با بستر اجتماعی تاریخی آن دوره تبیین کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که این نمادها فراتر از کارکرد تزیینی، واجد نقش‌های هویتی، فرهنگی و گفتمانی در تثبیت تشیع در جامعه قاجاری بوده‌اند. افزون بر این، بررسی تطبیقی آثار فلزی برجای‌مانده نشان می‌دهد که شیوه‌های تزیین، کتیبه‌نگاری و انتخاب مضامین مذهبی، متناسب با فضاهای آیینی و مخاطبان اجتماعی شکل گرفته و در انتقال مفاهیم اعتقادی، تقویت احساس تعلق مذهبی و بازتولید گفتمان رسمی تشیع نقش مؤثری ایفا کرده‌اند. اهداف پژوهش: 1- تحلیل و شناسایی مفاهیم به‌کاررفته در آثار فلزکاری دوران قاجار و تبیین کارکردهای هنری آنها 2- بررسی میزان استفاده از نمادهای شیعی در فلزکاری دوره قاجار و نقش آن‌ها در انتقال مفاهیم مذهبی. سوالات پژوهش: 1- نمادها و باورهای شیعی در هنر فلزکاری عصر قاجار چگونه بازتاب یافته‌اند؟ 2- چه آثار فلزی در دوران قاجار دارای نماد و نشانه های شیعی بودند؟

https://www.sysislamicartjournal.ir/article_243705_3e643f0997573842c8a3cebfa3c615af.pdf

موسسه مطالعات هنراسلامی مطالعات هنر اسلامی 1735-708X 23 61 2026 03 21 Criticism of the nature of love in some additional verses from the story of Zal and Rudabah based on the illustrations of the Shahnameh of Ibrahim Sultan Mahfouz in the Bodleian Library, Oxford .نقد و بررسی ماهیت عشق در چند بیت الحاقی از داستان زال و رودابه با تکیه بر نگاره های نسخه شاهنامه ابراهیم سلطان محفوظ در کتابخانه بودلین آکسفورد 176743 10.22034/ias.2023.404730.2230 FA عباس حیدری دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران 0009-0000-1992-6266 امیدوار عالی محمودی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران 0009-0006-2266-3237 امیدوار مالملی استادیار زبان و ادبیات فارسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران 0009-0000-9706-7962 Journal Article 2023 06 30 Context and purpose: One of the literary topics of the last century is the review and correction of literary texts, especially the text of the Shahnameh. In the last few decades, the Shahnamehs edited by Jul Mol, Moscow Press, Mehri Behfar and Jalal Khaleghi Motlaq have been recognized as the original and authentic versions. This article aims to examine some verses of the love story of Zal and Rudabe based on the mentioned copy, which have been put in square brackets as a sign of doubt about their authenticity, citing evidence. This research has been written based on library studies and the aforementioned manuscripts and with descriptive-analytical method. The purpose of this research is to familiarize with the form and basis of the story, culture, and folk rituals of ancient Iran and preserve the originality and details in the verses of the Shahnameh, this masterpiece of Persian literature and the preserver of Iran's national identity, which was not included in this revision for any reason. Tory, culture, and folk rituals of Iran 2- The ancient style and preservation of authenticity and details in the verses of the Shahnameh, this masterpiece of Persian literature and the preserver of Iran's national identity. Research purposes 1- Examining familiarity with the form and basis of the story, culture and folk rituals of Iran 2- An ancient investigation and preservation of authenticity and details in the verses of the Shahnameh, this masterpiece of Persian literature and the preserver of Iran's national identity. سؤالات پژوهش: 1-چگونگی آشنایی با شکل و اساس داستان و فرهنگ و آیین های پهلوانی و عامه ی ایران 2-چگونگی باستان و حفظ اصالت و جزئیات در ابیات شاهنامه، این شاهکار ادب فارسی و حافظ هویت ملی ایران اهداف تحقیق 1-بررسی آشنایی با شکل و اساس داستان و فرهنگ و آیین های پهلوانی و عامه ی ایران 2-بررسی باستان و حفظ اصالت و جزئیات در ابیات شاهنامه، این شاهکار ادب فارسی و حافظ هویت ملی ایران