Islamic Art Studies

Islamic Art Studies

The Role of Political and Natural Factors in the Evolution of Islamic Architecture in Khaf from the Early Islamic Period to the Qajar Era

Document Type : Original Article

Authors
1 M.A. in History and Civilization of Islamic Nations, Ferdowsi University of Mashhad,Mashhad, Iran
2 Faculty of History and Islamic Civilization Department in Faculty of Theology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
10.22034/ias.2023.407179.2246
Abstract
This research introduces the historical buildings of Khaf County from the early Islamic period to the end of the Qajar era. The introduction of historical buildings is based on historical and architectural studies in the county's four districts, and the categorization of buildings in this research is based on religious and non-religious structures. The method of this research relies on library studies and fieldwork. Investigations indicate that the majority of historical buildings in Khaf County are located, in order, in the Central, Sangan, Salami, and Jolgeh Zuzan districts; while the diversity of historical buildings is more evident, in order, in the Salami, Central, Sangan, and Jolgeh Zuzan districts. Most historical buildings were constructed during the Qajar, Timurid, and Safavid periods, with the most significant ones built during the Seljuk, Khwarazmian, and Timurid periods. The construction of buildings was closely related to the political centrality and security of the region, and natural factors—especially earthquakes and storms—as well as human factors such as the destruction of historical textures and inappropriate use have been influential in their demise.
Research Objectives:

Examination of natural factors, especially earthquakes and storms.
Examination of human factors such as the destruction of historical textures and inappropriate use influencing their demise.

Research Questions:

How was the role of natural factors, especially earthquakes and storms, in the destruction of historical textures?
How were human factors, such as the destruction of historical textures and inappropriate use, influential in their demise?

 

Highlights

ابراهیم­بای سلامی، غلامحیدر.( 1385). «شهرهای جدید بر مدار شهرهای قدیم»، فصلنامه تحقیقات  جغرافیایی، سال 21، ش2.

ابن­اثیر، عزّالدّین.( 1399ه/1979م). الکامل­فی­التاریخ، بیروت، دارصادر.

ابن­یمین فریومدی.( بی­تا). دیوان اشعار، بتصحیح و اهتمام حسینعلی باستانی راد، تهران، کتابخانه سنایی.

ابوالفداء، اسماعیل­بن­علی.( 1840م). تقویم­البلدان، بتصحیح ماک کوسکین دیسلان، باریس، دارالطباعه السلطانیه.

استرآبادی، میرزا مهدی.(1368). تاریخ جهانگشای نادری، تهران، دنیای کتاب.

اسفزاری، معین­الدین.( 1338-1339). روضات­الجنات فی اوصاف مدینة هرات، تصحیح سید محمد کاظم امام، تهران، دانشگاه تهران.

اعتمادالسلطنه.( 1368). مرآةالبلدان، با تصحیح و حواشی عبدالحسین نوایی و میرهاشم محدث، تهران، دانشگاه تهران.

امبرسز، نیکلاس نیکلاس و ملویل، چارلز پیتر.(1370). تاریخ زمین­لرزه­های ایران، ترجمه ابوالحسن رده، تهران، آگاه.

اوکین، برنارد.( 1386). معماری تیموری در خراسان، ترجمه علی آخشینی، مشهد، بنیاد پژوهش­های اسلامی.

آیتی، محمدحسن.(1327). بهارستان(در تاریخ و تراجم رجال قاینات و قهستان)، به همت معصوم­خان خزیمه، تهران، بی­نا.

ترکمان، اسکندربیک.(1350). عالم­آرای عباسی، تهران، گلشن.

جوینی، عطاملک.(1378). تاریخ جهانگشای جوینی، به اهتمام و تصحیح محمدبن­عبدالوهاب قزوینی، تهران، نقش قلم.

حافظ ابرو، عبدالله.( 1370). جغرافیای­تاریخی خراسان درتاریخ حافظ ابرو، تصحیح و تعلیق غلامرضا ورهرام، تهران، اطلاعات.

حافظ ابرو، عبدالله.( 1389).  تاریخ سلاطین کرت، تصحیح میرهاشم محدث، تهران، مرکز پژوهش میراث مکتوب.

حاکم نیشابوری، ابوعبدالله.( 1375). تاریخ نیشابور، مقدمه، تصحیح و تعلیقات محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران، نشرآگه.

الحسینی قمی، قاضی احمد­بن­شرف­الدین الحسین.( 1363). خلاصةالتواریخ، به تصحیح احسان اشراقی، تهران، دانشگاه.

دالمانی، هانری رنه د.(1335). سفرنامه از خراسان تا بختیاری، ترجمه علیمحمد فره­وشی، تهران، امیرکبیر.

رازی، امین احمد.( 1378). هفت اقلیم، تصحیح و تعلیقات و حواشی سید محمدرضا طاهری، تهران، بی­نا.

روملو، حسن.( 1346). احسن­التواریخ، به سعی و تصحیح لیدن، تهران، کتابخانه شمس.

سمرقندی، عبدالرزاق.( 1383). مطلع سعدین و مجمع بحرین، به اهتمام عبدالحسین نوایی، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

سمعانی، ابو­سعدعبدالکریم­بن­محمدبن­منصور­.( 1419ه/1998م). الانساب، تقدیم و تعلیق عبدالله عمرالبارودی، بیروت، دارالفکر.

شروانی، زین­العابدین­بن اسکندر.( 1315 ق). بستان­السیاحه، تهران، افست از روی چاپ سنگی.

شروانی، زین­العابدین­بن اسکندر.( بی­تا). ریاض­السیاحه، تصحیح اصغر حامد ربانی، بی­جا، سعدی.

شیرازی، محمد معصوم،.( بی­تا). طرائق­الحقایق، با تصحیح محمدجعفر محجوب، تهران، کتابفروشی بارانی.

عدل، شهریار. (1377). «نگاهی به برداشتها و دیدهای شمارگانی(دیژیتالی) و فتوگرامتری شده زوزن و بسطام»، ترجمه اصغر کریمی، فصلنامه علمی، فنی و هنری اثر، ش 29 و 30، تابستان و پاییز.

فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور، استان خراسان رضوی، شهرستان خواف.( 1389). سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، اداره اطلاعات جغرافیایی، تهران، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح.

فصیح­خوافی، احمدبن­جلال­الدین.(1341). مجمل فصیحی، تصحیح محمود فرخ، مشهد، کتابفروشی باستان.

فضل­الله، رشیدالدین.( 1373). جامع­التواریخ، به تصحیح و تحشیه محمد روشن، مصطفی موسوی، تهران، البرز.

قزوینی، زکریا­بن­محمد­بن­محمود.( 1380ه.ق/ 1960م). آثارالبلاد و اخبارالعباد، بیروت، دار بیروت.

کرزن، جورج ناتانیل.( 1380). ایران و قضیه ایران، مترجم غلامعلی وحید مازندرانی، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.

گدار، آندره، آثارایران.( 1365). ترجمه ابوالحسن­ سرو قد مقدم، مشهد، بنیاد پژوهش­ های آستان قدس.

گزارش ثبتی مسجد جامع نشتیفان- خواف در فهرست آثار ملی.( بی­تا). تنظیم محمود بختیاری شهری.

لباف خانیکی، رجبعلی.( 1378). «سیر تحول مسجد زوزن»، مجموعه مقالات همایش معماری مسجد؛ گذشته، حال، آینده، تهران، دانشگاه هنر.

_____________.(تابستان1367). گزارش­بررسی­وشناسایی­آثارباستانی­استان­خراسان­تربت حیدریه(خواف).

لسان­الملک سپهر، محمدتقی.( 1377). ناسخ­التواریخ، به اهتمام جمشید کیانفر، تهران، اساطیر.

لسترنج، گای.( 1367). جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی، ترجمه محمود عرفان، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.

مجد خوافی، روضه خلد.( 1345). به کوشش حسن خدیو جم، تهران، کتابفروشی زوّار.

مرعشی صفوی، میرزا محمد­ خلیل.( بی­تا). مجمع­التواریخ، به تصحیح و اهتمام عباس اقبال آشتیانی، بی جا.

مک گرگر، سی. ام.(1368). شرح سفری به ایالت خراسان و شمال­غربی افغانستان در 1875، ترجمه اسدالله توکلی طبسی، مشهد، معاونت فرهنگی آستان قدس رضوی، چاپخانه زوّار.

مولوی، عبدالحمید.( 1382). آثار باستانی خراسان، تهران، دانشگاه تهران، انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.

ناصر خسرو.( 1354). سفرنامه ابومعین حمیدالدین ناصر خسروقبادیانی مروزی، تصحیح محمود دبیرسیاقی، تهران، چاپخانه دانشگاه،.

نظامی عروضی سمرقندی، احمد­بن­عمر­بن­علی.( 1380). چهارمقاله، تصحیح محمد قزوینی، بتصحیح مجدد محمد معین، تهران، جامی.

هروی، سیفی.( 1385). تاریخنامه هرات، تصحیح غلامرضا طباطبایی­مجد، تهران، اساطیر.

ویلبر، دونالد.( 1374). معماری تیموری در ایران و توران، ترجمه کرامت الله افسر؛ محمد یوسف کیانی، تهران، سازمان میراث فرهنگی کشور.

یاقوت حموی، شهاب الدین ابی عبد الله. (1995م). معجم البلدان، بیروت، دارصادر.

Keywords

Subjects


Abolfeda, E. (1840). Taqwim al-Boldan. Dar al-Taba'ah al-Sultaniyah. [in Persian]
Afshar, K. (2006). New cities on the orbit of old cities. Geographical Research Quarterly, 21(2). [in Persian]
Ahmad ibn Sharaf al-Din al-Hosseini al-Qomi. (1984). Kholasat al-Tawarikh (E. Eshraqi, Ed.). University of Tehran Press. [in Persian]
Amin Ahmad Razi. (1999). Haft Eghlim (M. R. Taheri, Ed.). [in Persian]
Andre Godard. (1986). Athar-e Iran (A. Sarv-e Ghadam, Trans.). Astan Quds Razavi Foundation. [in Persian]
Bernard O'Kane. (2007). Timurid Architecture in Khorasan (A. Akhshini, Trans.). Islamic Research Foundation. [in Persian]
Charles Peter Melville & Nicholas Nicholas Ambraseys. (1991). The History of Earthquakes in Iran (A. H. Raddah, Trans.). Agah Publications. [in Persian]
Donald Wilber. (1995). Timurid Architecture in Iran and Turan (K. Afsar & M. Y. Kiani, Trans.). Cultural Heritage Organization of Iran. [in Persian]
Ebn al-Athir, 'Izz al-Din. (1979). Al-Kamil fi al-Tarikh. Dar al-Sader. [in Persian]
Ebn Yamin Faryumadi. (n.d.). Divan-e Ash'ar (H. A. Bastani Rad, Ed.). Sana'i Library. [in Persian]
Etemad al-Saltaneh, M. H. (1989). Mer'at al-Boldan (A. H. Nava'i & M. H. Madded, Eds.). University of Tehran Press. [in Persian]
Fasih Khafi, A. (1962). Mojmal-e Fasihi (M. Farrokh, Ed.). Bookstore of Bastan. [in Persian]
Fazlollah, R. (1994). Jame' al-Tawarikh (M. Rowshan & M. Mousavi, Eds.). Alborz Publications. [in Persian]
George Nathaniel Curzon. (2001). Persia and the Persian Question (G. A. Vahid Mazandarani, Trans.). Elmi va Farhangi Publications. [in Persian]
Guy Le Strange. (1988). The Lands of the Eastern Caliphate (M. Erfan, Trans.). Elmi va Farhangi Publications. [in Persian]
Hafez-e Abru, A. (1991). The Historical Geography of Khorasan in the History of Hafez-e Abru (G. R. Vahram, Ed.). Ettela'at Publications. [in Persian]
Hafez-e Abru, A. (2010). Tarikh-e Salatin-e Kart (M. H. Madded, Ed.). Center for the Study of Manuscripts. [in Persian]
Hakim Neishaburi, A. (1996). Tarikh-e Neishabur (M. R. Shafiei Kadkani, Ed.). Agah Publications. [in Persian]
Hasan Rumlu. (1967). Ahsan al-Tawarikh. Shams Library. [in Persian]
Henry Rene D'Allemagne. (1956). Safarnameh: Az Khorasan ta Bakhtiari (A. M. Fakhrooshi, Trans.). Amir Kabir Publications. [in Persian]
Jovayni, 'A. (1999). Tarikh-e Jahan-goshay-e Jovayni (M. Ghazvini, Ed.). Naqsh-e Qalam Publications. [in Persian]
Majd Khafi. (1966). Rowzat al-Khold (H. Khadiv Jam, Ed.). Zowwar Publications. [in Persian]
Mirza Mahdi Astarabadi. (1989). Tarikh-e Jahangoshay-e Naderi. Donya-ye Ketab. [in Persian]
Mirza Mohammad Khalil Mar'ashi Safavi. (n.d.). Majma' al-Tawarikh (A. Eqbal Ashtiyani, Ed.). [in Persian]
Mo'in al-Din Esfizari. (1960). Rowzat al-Jannat fi Ausaf-e Madinat-e Herat (S. M. K. Emam, Ed.). University of Tehran Press. [in Persian]
Moulavi, A. (2003). Asar-e Bastani-e Khorasan. University of Tehran Press. [in Persian]
Nader al-Din Monshi Kermani. (1971). Semt al-'Ola lel-Hadrat al-'Olya (A. Modarres, Ed.). Ketabkhaneh-ye Tahuri. [in Persian]
Naser Khosrow. (1975). Safarnameh-ye Abu Mo'in Hamid al-Din Naser Khosrow Qobadiyani Marvazi (M. Dabir Siyaqi, Ed.). University Press. [in Persian]
Nezami 'Aruzi Samarqandi, A. (2001). Chahar Maqaleh (M. Qazvini, Ed.; revised by M. Mo'in). Jami Publications. [in Persian]
Qazvini, Z. (1960). Athar al-Bilad wa Akhbar al-'Ibad. Dar Beirut. [in Persian]
S. M. McGregor. (1989).  Sharh-e Safar be Eyalat-e Khorasan va Shomal-e Gharbi-ye Afghanistan dar 1875 (A. T. Tabasi, Trans.). Astan Quds Razavi. [in Persian]
Sam'ani, A. (1998). Al-Ansab. Dar al-Fekr. [in Persian]
Shahriar Adl. (1998). A look at the digital and photogrammetric surveys of Zuzan and Bastam (A. Karimi, Trans.).  Athar, 29-30, Summer & Fall. [in Persian]
Sheroani, Z. (1898). Bostan al-Siayah. [in Persian]
Sheroani, Z. (n.d.). Riyaz al-Siayah (A. H. Rabbani, Ed.). Sa'di Publications. [in Persian]
Shirazi, M. M. (n.d.). Tara'eq al-Haqa'eq (M. J. Mahjub, Ed.). Barani Bookstore. [in Persian]
Sistan Census Report. (n.d.). Gozaresh-e Sarshomari-ye Ostan-e Sistan. [in Persian]
'Abd al-Razzaq Samarqandi. (2004). Matla'-e Sa'deyn va Majma'-e Bahreyn (A. H. Nava'i, Ed.). Research Institute for Humanities and Cultural Studies. [in Persian]
Torkaman, E. (1971). 'Alam-ara-ye 'Abbasi. Golshan Publications. [in Persian]
Yaqut al-Hamawi, S. (1995). Mo'jam al-Boldan. Dar al-Sader. [in Persian]
Zeyn al-'Abedin Sheroani. (n.d.). Tabaqat-e Awsaf al-Ashraf. [in Persian]
Zia' al-Din Sajjadi. (n.d.). Maktab-e Herat. [in Persian]