مهندسی فرهنگی در شکل گیری الگوی معماری اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی

2 استادیار، گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دماوند، دماوند، ایران (نویسنده مسئول).

10.22034/ias.2020.103890

چکیده

چکیده
فرهنگ به عنوان شکوه هنجارهای جامعه از جایگاه بالایی در نظام جمهوری اسلامی ایران برخودار می‌باشد. همچنین معماری به عنوان نمونه بصری قابل رویت، می تواند مهم ترین بستر اصلی فرهنگ یک ملت باشد. بدینوسیله الگویی کارآمد با موضوع فرهنگ اسلامی ایرانی در معماری نیاز مبرم می­باشد. در این پژوهش به تبیین مولفه­های فرهنگی الگوی معماری اسلامی - ایرانی پرداخته شده­است. این مولفه­ها سبب ایجاد فضاهای معماری بر اساس الگوی فرهنگ اسلامی – ایرانی و افزایش کیفیت فرهنگی فضا می­شوند.
ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﻃﯽ ﺷﺪه در پژوهش، ﭘﺲ از ﺑﯿﺎن ﻣﻘﺪﻣﺎت و مفاهیم ﺿﺮوری پیرامون موضوع معماری اسلامی ایرانی و اشتراکات این مباحث با مفاهیم فرهنگی، ﺑﺎ ﻃﺮاﺣﯽ اﻟﮕﻮی ﮐﺎرﺑﺮدی و ﻋﻤﻠﯿﺎﺗﯽ با رویکرد پیوست فرهنگی ﮐﺎﻣﻞ ﻣﯽ­ﺷﻮد، برای تایید علمی این الگو و مولفه ها توسط جامعه متخصص از تکنیک دلفی استفاده شد و طی پرسش­نامه­ای به روش مقیاس لیکرت با جامعه آماری شامل نخبگان وابسته این مباحث، عناوین و شاخص­ها اولویت بندی امتیازی شدند. پس از ﺳـﻨﺠﺶ رواﯾـﯽ و ﭘﺎﯾـﺎﯾﯽ پاسخ ها در نرم افزار spss، که شامل تحلیل توصیفی واریانس، میانگین و آزمون کرونباخ است، مقدار آمار ها نشان می دهد که اولا سوال های پرسش نامه که شامل ارتباط مولفه های معماری و شاخص های فرهنگی هستند، همبستگی بالایی با یکدیگر دارند و دوما پرسشنامه از پایایی بالایی برخوردار است.
اهداف پژوهش:
1. تبیین مولفه­ های فرهنگیالگوی معماری اسلامی- ایرانی (مهندسی فرهنگی در معماری اسلامی ایران)
2.تبیین استانداردی برای طراحان و همچنین معاونت های مدیریتی معماری جهت ﻧﯿﻞ ﺑﻪ اﻫﺪاف و ارزیابی طرح های معماری
سوالات پژوهش:
1. خصوصیات مشترک معماری اسلامی ایرانی و فرهنگ ایران اسلامی چیست؟
2. مولفه های فرهنگی الگوی معماری اسلامی ایرانی بر اساس شاخصه های پیوست فرهنگی چیست؟
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Cultural Engineering in Shaping Islamic Architectural Pattern

نویسندگان [English]

  • Fatteme Bahrami nejad 1
  • Mohammad Hadi Kaboli 2
1 PhD Student, Architecture, Faculty of Architecture, Tehran West Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of architecture, Damavand branch, Islamic Azad University, Damavand, Iran, hadikaboli@gmail.com(Responsible Author)
چکیده [English]

Culture as the norms of a society endures a significant role in the structure of the Islamic Republic of Iran. Also, architecture as a visual example can also be considered as the vital core of a nation's culture. Thus, creating an efficient model based on Iranian-Islamic culture is require in the field of architectural studies. In this study, the cultural components of Islamic - Iranian architecture are clarified and enlightened. These components create architectural spaces based on the pattern of Islamic - Iranian culture and thus increase the cultural quality of the phenomenon. 
In the process of this research, after expressing the necessary prerequisites and concepts on the subject of Iranian Islamic architecture and the allocation of such topics with cultural concepts, through the design of models and approaches with the help of common cultural patterns and ideas, in order to scientifically prove such prototypes and expressions of the expert discourse community, the Delphi technique and a Likert scale questionnaire with a statistical population including elite scholars related to the mentioned topics, titles and indices were prioritized. After confirming the validity and frequency of responses in SPSS software, including descriptive analysis of variance, mean and Cronbach's statistics, the statistical results indicate that initially there is a high correlation between the questions proposed in the questionnaire and the relevance of architectural components and cultural indices. Also, the questionnaire has high reliability.
Research objectives:
1. Explaining the cultural components of Islamic-Iranian architecture model (cultural engineering in Islamic architecture of Iran)
2. Providing a standard for designers as well as architectural management assistants for the purpose of evaluating and assessing architectural designs.
Research questions:
1. What are the common features of Iranian-Islamic architecture and Islamic-Iranian culture?
2. What are the cultural components of Iranian-Islamic architecture based on cultural attachment characteristics?

کلیدواژه‌ها [English]

  • cultural attachment
  • Islamic architecture
  • Cultural Engineering
  • Likert Scale