بررسی ویژگیهای بصری نقوش حیوانی سفالینه های شهر سوخته

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی دانشگاه زابل

چکیده

سیستان نام سرزمینی وسیع در جنوب شرقی فلات ایران است. دریاچه هامون و رودخانه هیرمند عامل مهمی در شکل گیری تمدن های باستانی در این منطقه محسوب میشود. کاوش های باستان شناسی نشان می دهد که تا سده هجدهم میلادی سیستان محل استقرار انسانهای زیادی بوده و شهر سوخته یکی از نمادهای مهم شهرنشینی و تمدن در پیش از تاریخ می باشد. سفالهای نخودی، خاکستری، قرمز و چند رنگ بدست آمده از این محوطه باستانی مذین به نقوش حیوانی است که در این طرح به تحلیل محتوایی و نمادین، و نقش ارتباطات گسترده با مناطق همجوار در شکل گیری این نقوش پرداخته شود. نقش مایه های ظروف سفالین مکشوفه از شهر سوخته به سه دسته تقسیم می شوند: هندسی، نقوش حیوانی ، گیاهی  درصد را دارند که در این میان نقوش حیوانی رتبه دوم از میان سایر نقوش را داراست. این نقوش حیوانی متاثر از محیط زیست منطقه و ارتباط با سایر تمدن های منطقه  شکل گرفته اند. ایجاد توهم حرکت در نقوش ایستا و منفعل بودن برخی از این نقوش را میتوان از مهم ترین ویژگی های نقوش حیوانی برشمرد. همچنین احتمال باورهای دینی و اعتقادی مردم منطقه در آن زمان و تاثیرش بر نقوش حیوانی گزینش شده، یا عدم انتخاب برخی نقوش حیوانی، و برخی نظریات دیگر ذکر گردیده مورد بررسی قرار خواهد گرفت. در این طرح به بررسی محتوایی نقوش  بر اساس جامعه آماری پرداخته شده است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Review of visual features of animal motif of Shahr-i Shōkhta pottery

نویسنده [English]

  • Fahimeh Saravani
چکیده [English]

  Sistan is a vast territory in the southeast of Iranian plateau. Hamun Lake and Helmand river are important factors to form ancient civilizations in the region. Archaeological excavations indicate that until the eighteenth century many people lived in Sistan. Shahr-i Shōkhta is an important symbol of urbanization and civilization in pre-history. The excavations of Shahr-i Shōkhta show that this town was One of the most important centers of the prehistoric settlement and also was a social, political, economic and cultural center for entire region in the third millennium BC. By examining the artifacts, we can see the evolution of science and technology in the Iranian plateau. The color of unearthed Potteries from archaeological site include buff, gray, red and multi-colored wares and decorated with animal motives. This study will be addressed the role of communication with adjacent areas in formation of these motives and focus will be on content and symbolic analysis of motives. Motives on pottery unearthed from the Shahr-i Shōkhta is divided into three categories, each with an equal share: geometric 93/7, animal 3/4, plant designs 2%. Animal motives have second ranks among other motifs. The environment and contact with other civilizations effected on them. Animal motives included antelope, deer, zebras, birds (unknown type), fish, snakes and butterflies. The most important features in animal motives are creation the illusion of motion in static motives but some motives are inactive. As well as the possibility of religious belief of people at that time and its impact on select or deselect some animal motives and some other ideas will be examined. This study will be discussed about content of motives, based on statistical population

کلیدواژه‌ها [English]

  • Visual insignia
  • animal motifs
  • Potteries of Shahr-i sokhta
کتابها:
بهار، مهرداد 1384، ادیان آسیایی، چشمه، تهران
پوپ آرتور، آپهام 1384، شاهکارهای هنر ایران، مترجم پرویز ناتل خانلری، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران
توزی، موریتزیو 1385، پیش از تاریخ سیستان، ترجمه رضا مهر آفرین، پاژ، مشهد
توحید، فائق 1382، فن و هنرسفالگری، سمت، تهران
سید سجادی، سید منصور 1390، نخستین شهرهای فلات ایران، سمت، تهران
طلایی،حسن 1392، هشت هزار سال سفال ایران، سمت، تهران
مرادی، حسین 1388، لیوان های گلابی شکل شهر سوخته، میراث فرهنگی، چاپ اول
مقاله ها
خضائی،وحید ، محسن مراثی1390، بررسی و تطبیق گرایش به انتزاع در نقوش سفالینه های ایران باستان و شیوه آپ آرت، مجله نگره، شماره 6
رئوفی، محمدرضا 1387، نخستین پویا نمایی جهان در شهر سوخته، کتاب ماه علوم و فنون شماره 107
منابع سایت:
http://blogjam.ir/  28/5/93
منابع انگلیسی:
Thomas, Bob (1958). The Art of Animation. Walt Disney Studios. p. 8