مفهوم شناسی جمال و جلال در معماری اسلامی از دو دیدگاه ادراک و تجلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای معماری، گروه معماری، دانشکده عمران، معماری و هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران، تهران، ایران

2 گروه معماری، دانشکده عمران معماری و هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه شهرسازی، دانشکده عمران، معماری و هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

10.22034/ias.2019.198634.1005

چکیده

بحران هویت و فقدان مبانی نظری مشخص در ساخت بناهای مذهبی که ریشه در معانی عمیق اندیشه اسلامی داشته باشد، یکی از چالش های معماری امروز ایران است. فقدانی که نه تنها در فرآیند آفرینش معماری که در شناخت و مداخله در بناهای گذشته نیز نتایج نامطلوبی به بار آورده است. بنابراین تحقیق بیشتر در مفاهیمی همچون جمال و جلال که هم در ماهیت آثار معماری و هم در ادراک آنها، قابل بازشناسی هستند، لازم می نماید. با توجه به اینکه جمال و جلال ذیل موضوع زیبایی بررسی شده اند، ابتدا تدوین یک چارچوب نظری مشخص که دو دیدگاه متفاوت به زیبایی را بیان نماید، انجام شد. مقولات زیبایی شناسانه که جمال و جلال مستخرج از آنها تعریف شده اند، در گام بعدی مورد تدقیق قرار گرفت. سپس مفهوم شناسی جمال و جلال ذیل دوگانه بدست آمده از چارچوب نظری، انجام پذیرفت. این بخش از مفاهیم کیفی و مباحث نظری محض آغاز شد و در نهایت به نتایجی کمی- کیفی در معماری رسید. در انتها، پارامترهای مشخصی بیان شد که مشخص می کند جمال و جلال تجلی چه صفاتی هستند و از سویی چه تاثیری بر مخاطب می گذارند. تحقیق از نظرِ هدف یک تحقیق کاربردی است و از حیثِ راهبرد در دسته‌ی تحقیقاتِ توصیفی- تحلیلی قرار می‌گیرد. ضمن اینکه روش های تحقیق تحلیلی-تاریخی نیز، بویژه آنجا که بناهایی از گذشته مورد استناد قرار گرفته اند، استفاده شده است. گردآوری اطلاعات در حوزه‌ی تئوری با مطالعات کتابخانه‌ای و با ابزار فیش برداری، انجام شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Understanding the Glory and Beauty in the Islamic Architecture based on Perception and Theophany Approaches

نویسندگان [English]

  • mohamad Ali Sistani Henzafi 1
  • Azadeh Shahcheraghi 2
  • Hamid Majedi 3
1 Ph.D Student, Architecture Group, Department of Civil Engineering, Architecture and Art, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Architecture Group, Department of Civil Engineering Architecture and Art, Science and Research Branch, Islamic Azad Univrsity, Tehran, Iran
3 Urban Development Group, Department of Civil Engineering, Architecture and Art, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The identity crisis and the lack of specific theoretical basis in the religious buildings which rooted in the deep meanings of the Islamic thought, is one of today's challenges of contemporary Iran architecture. The lack of theoretical basis which has resulted undesirable conclusions, not only in the architecture creating process, also in recognition and reconstruction of traditional buildings. Therefore it is necessary to research the concepts like glory and beauty, which are recognized either in the essence of buildings and their perception by users. Given that the glory and beauty have been studied under the aesthetic subject, at first a specific theoretical framework which express two various perspectives about beauty was formulated. Secondly, The aesthetic categories that glory and beauty extracted from it, have been scrutinized. Then two concepts of the glory and beauty under duality obtained from the theoretical framework was conceptualized. This part were started by the qualitative concepts and absolute theoretical discussions then continued up to the qualitative-quantitative results in architecture. Finally, the specific parameters were explained that determine the glory and beauty are Manifestation of which features and also how affect the audience. The present research is an applied research, that strategically categorized on the analytical- descriptive researches. Additionally the analytical-historical research methods, especially when the old buildings have been documented, was used. In the theoretical field, The data was collected by the librarian studies and indexation tools.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Aesthetic"
  • "Theophany"
  • "perception"
  • "Beauty"
  • "Glory"

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 24 آذر 1398
  • تاریخ دریافت: 24 آبان 1398
  • تاریخ بازنگری: 05 خرداد 1399
  • تاریخ پذیرش: 03 آذر 1398