نمودهای تشیع در قزوین با تاکید بر منابع تاریخی مصور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

2 استادیارگروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران،

3 استادیار. عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد مشهد ، مشهد ، ایران

4 استادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

10.22034/ias.2019.101890

چکیده

در این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی است و اطلاعات و تصاویر آن به روش کتابخانه­ای و مجازی جمع­آوری شده، تعدادی از نگاره­های نسخ خطی مکتب قزوین با مضمون شیعی مربوط به دوره­ی صفوی معرفی شده­اند. نتایج حاصل از این پژوهش بیانگر این است که قصه­های برگرفته از قرآن، وقایع و آموزه­های اسلام و تشیع، که به شکلی صریح یا نمادین بیانگر حقیقت و حقانیت تشیع هستند، شاکله­ی اصلی این نگاره­ها را می­سازند و مضامین و مفاهیم کانونی و مهم تشیع مانند حق جانشینی و امامت حضرت علی (ع) به انتخاب خداوند، عصمت امامان شیعه، باور به کرامات و معجزات امامان، باور به شفاعت امامان و بیان شأن و جایگاه قدسی ائمه، در نگاره­های این نسخه­ها بازنمایی شده­اند.هنرمندان به وجود آورنده، این آثار با اجتناب از روش واقع­گرایانه و با به­کارگیری نشانه­ها، نمادها و تمهیدات تجسمی و تصویری، توانسته­اند باورها، روایت­ها و مفاهیم رمزی و معنوی را در قالب تصویر به تجسم درآورند و نگاره­های شیعی را از نگاره­های مذهبی متمایز سازند. همچنین شمایل و چهره­ی شخصیت­های مقدس شیعه را به شکلی نمادین و با عناصر تزیینی خاص به تصویر کشیده و بر جایگاه بی­بدیل و قدسی ایشان تأکید نمایند و مخاطب را به شناخت وجه معنوی و کمال باطنی ایشان هدایت کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Shi’ah Symbols in Qazvin with Emphasis on Illustrated Historical Resources

نویسندگان [English]

  • Sattar Zolfi 1
  • Shahrbano Delbari 2
  • Ardashir Asadbeigi 3
  • Mahmoud Mahdavi Damghani 4
1 PhD student, Department of History and Civilization of Islamic Nations, Faculty of Islamic Theology, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran
2 Assistant Professor Department of History and Civilization of Islamic Nations, Faculty of Islamic Theology and Education, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran,
3 Assistant Professor, Faculty Member, Islamic Azad University, Mashhad Branch, Mashhad, Iran
4 Assistant Professor, Department of History and Civilization of Islamic Nations, Faculty of Islamic Theology, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran
چکیده [English]

In this descriptive-analytic study with data and images collected through library and virtual methods, a number of Shi’ah themed manuscripts of the Qazvin school have been introduced. The results of this study indicate that the stories derived from the Qur'an, events and teachings of Islam and Shi'ism, which explicitly or symbolically represent the truth and legitimacy of Shi'ism, constitute the main frame of these images. In addition, the important concepts and notions of Shi'ism such as the right of succession and Imamate of Prophet Ali (PBUH) chosen by God, the infallibility of the Shiite Imams, the belief in the miracles and wisdoms of the Imams; also the intercession of the Imams and the expression of the dignity and status of the Imams, are represented in these paintings. Artists who have created such works have been able to visualize coded and spiritual beliefs, narratives, and concepts by avoiding a realistic approach and by applying symbols, signs and visual and tangible arts; moreover, Shi’ah paintings are distinguished from religious paintings. They have also portrayed sacred figures and icons of Shi’ah Islam in a symbolic manner with the use of special decorative elements, emphasizing their unique and sacred status and directing the audience to their spiritual and intrinsic perfection.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shi’ah
  • Safavid Era
  • Historical Sources
  • manuscripts
  • Qazvin school