استعاره های توصیفی و بصری در اشعار نیما یوشیج و مهدی اخوان ثالث (با رویکرد گفتمان انتقادی فرکلاف)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه

2 استاد یار دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ساوه، گروه زبان و ادبیات فارسی، ساوه، ایران

10.22034/ias.2019.102136

چکیده

یکی از روش های فن بیان، کاربرد استعاره به معنای کلی آن؛ به کار بردن یک واژه یا عبارت به ‌جای عبارت دیگر بر اساس شباهت بین آن ها است. کاربرد استعاره به عنوان پدیده ایی زبانی بـه طـور عـام و در زبـان ادبی به طور خاص نیست، بلکه پدیده ایی شناختی و ذهنی است و آنچه در زبان ظـاهر مـی شـود، صـرفا نمـودی از ایـن پدیده ذهنی است. از طرف دیگر، این بیان شناختی و ذهنی از افکار را می توان در چارچوب گفتمان انتقادی و نقد زبانشناختی تحلیل و تفسیر کرد. کاربرد استعاره های توصیفی و بصری در اشعار نیما یوشیج و مهدی اخوان ثالث می تواند یکی از نمونه های رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی از دیدگاه فرکلاف باشد. بر این اساس، اگرچه که رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی رابطۀ زبان، قدرت، ایدئولوژی و گفتمان را در اولویت قرار می‌دهد، اما ادبیات ملت‌ها را نیز می‌توان در چارچوب گفتمان انتقادی و نقد زبان‌شناختی تحلیل و تفسیر کرد. در این پژوهش کـه به روش توصیفی- تحلیلی و مطالعات کتابخانه ایی انجام شده، پس از مطالعه غزلیـات این دو شاعر، مـوارد اسـتعاره هـای توصیفی و بصری اشعار مشخص شده و از نظر کمی و کیفی مورد مطالعه قرار گرفته شده است. در نهایت، از تطبیق اشعار نیما و اخوان می توان چنین نتیجه گیری کرد که کاربرد استعاری از وضعیت و شرایط سیاسی و اجتماعی غالب در اشعار اخوان ملموس تر است. با توجه به تحلیل بینامتنی ذکر شده، هر دو شاعر متاثر از شرایط حاکم بر فضای اجتماعی و سیاسی بوده اند. اما، در اشعار اخوان این نگاه آشکارتر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Descriptive and Visual Metaphors in the Poetry of Nima Yushijj and Mehdi Akhavan Saleh (with a Critical Discourse Approach of Fairclough)

نویسندگان [English]

  • Tahere Jafari Moghadam 1
  • Manijeh Falahi 2
  • Malek Mohamad Farokhzad 2
1 PhD student of Persian Language and Literature, Saveh Branch, Islamic Azad University
2 Assistant Professor, Islamic Azad University, Saveh Branch, Department of Persian Language and Literature, Saveh Branch, Department of Persian Language and Literature, Saveh, Iran
چکیده [English]

One way of expressing technique is to use metaphor in its general sense - to use one word or phrase instead of another based on the similarity between them. The use of metaphor as linguistic phenomena is not general in the literary language but specifically cognitive and mental occurrences, and what appears in language is merely a manifestation of this mental phenomenon. On the other hand, this cognitive and subjective expression of thoughts can be analyzed and interpreted in the context of critical discourse and linguistic criticism. The use of descriptive and intuitive metaphors in the poems of Nima Yushijj and Mehdi Akhavan Saleh can be one of the examples of critical discourse analysis approach from Fairclough's perspective. Accordingly, although the approach of critical discourse analysis prioritizes the relation of language, power, ideology, and discourse, the literature of nations
can also be analyzed and interpreted within the framework of critical discourse and linguistic criticism. In this descriptive-analytical research based on library studies, after studying the poems of these two poets, the descriptive and visual metaphors of the poems have been identified and quantitatively and qualitatively studied. Finally, by comparing the sonnets of Yushiij and Akhavan, it can be concluded that the metaphorical application of the prevailing political and social conditions and conditions in the Akhavan’s poems can be more conclusive. According to the above-mentioned intertextual analysis both poets have been influenced by the governing social and political conditions; however, this is more evident in the poetry of Akhavan.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Descriptive and Visual Metaphor
  • critical discourse analysis
  • Norman Fairclough
  • Nima Yooshij
  • Mehdi Akhavan Saleh