اتحاد دین و سیاست از نظرگاه روضۀ العقول (مرزبان نامه بزرگ ساسانی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاداسلامی، واحد همدان، ایران

2 دانشیارگروه زبان و ادبیات فارسی ،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، ایران

3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، ایران

10.22034/ias.2020.200963.1021

چکیده

        چکیده
مرزبان نامه یکی از مهم ترین آثاری است که در عهد سلاجقه روم در این سرزمین توسط مرزبان بن رستم بن شهریارنوشته شده است. این اثر که جزئی از آثار ارزنده زبان فارسی و طبری محسوب می شود، توسط محمد بن غازی مَلَطیَوی اصلاح و ترجمه شده و «روضه العقول» نامیده‌ شده است. مضمون این کتاب دربردارنده داستان های نقل شده از زبان حیوانات، داستان های اخلاقی و آموزنده ایی می باشد که به شیوه فنی و ادبی خاصی حکایت شده اند. قهرمانان این داستان ها غالبا از جانوران و گیاهان و جمادات هستند که نقش سمبلیک شخصیت های داستان را بازی می کنند و گاهی نیز انسان ها در قالب و نماد اشخاص واقعی داستان گذارده شده اند. یکی از مفاهیمی که در این کتاب به آن اشاره شده است، اتحاد دین و سیاست است که در بردارنده مضمون باستانی نظریه الهی سلطنت می باشد. این پژوهش که به شیوه کتابخانه ایی و با رویکرد توصیفی- تحلیلی صورت گرفته است، به تبیین مضامین توصیفی سلطنت با چهار رویکرد؛ دین و سلطنت، فره ایزدی و ظل اللهی، هیبت سلطانی، خردورزی سلطانی در داستان های روضه العقول می پردازد. در نهایت، نتایج این مطالعه نشان دهنده این مطلب است که ملطیوی در روضه العقول با صراحت به لفظ پیوند دین و سلطنت اشاره نموده است، اما در جمع بندی کلی، این بُعد از ابعاد نظریه الهی سلطنت با کمترین فراوانی بسامد دیده می شود. بنابراین، از منظر ملطیوی، سیاست سلطان پیش از آنکه پیوند و ارتباط محکمی با دین داشته باشد، باید دارای خصلت های فره ایزدی و ظل اللهی، هیبت سلطانی، خردورزی سلطانی همراه باشد که موجب پایداری نظام و ایجاد مقبولیت بین همگان گردد.
 
اهداف پژوهش:

تبیین فراوانی بسامد اتحاد دین و سیاست در داستان های روضه العقول
بررسی ابعاد دیدگاه نظریه الهی سلطنت در داستان های روضه العقول

 
سوالات پژوهش:

ابعاد نظریه الهی سلطنت در داستان های روضه العقول در قالب حکایات و روایات چگونه تبیین می شود؟
چه شواهدی دال بر اتحاد بین دین و سیاست در داستان های روضه العقول در بردارنده دیدگاه الهی سلطنت می باشد؟

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Unity of Religion and Politics from the Viewpoint of Ruza al-Aqul (The Grand Marzban-Nameh of the Sassanid Era)

نویسندگان [English]

  • Shahrooz Jamali 1
  • Reza Sadeghi Shahpar 2
  • Leila Valian 3
1 Assistant Professor of Persian Language and Literature Hamadan Azad University
2 Associate Professor of the Faculty of Literature,, Islamic Azad University, Hamadan Branch - Hamadan - Iran
3 PhD candidate of Iranian literature, Islamic Azad University of Hamedan, Iran
چکیده [English]

Abstract
Marzban-nameh is one of the most imperative works written by Marzban bin Rostam bin Shahriar during the Sultanate of Rum dynasty. This valuable literary work which is considered as one of the most magnificent literary works of Persian and Tabari languages is translated and edited by Mohammad bin Ghazi Malatavi and has been titled as "Ruza-al Aqul”. The concept of the book contains stories told by animals bearing ethical and didactic morals which are narrated in a specific technical and literary manner. The heroes of these stories are often animals, plants, and creatures that play the symbolic role of the characters in the story; moreover, at times, humans are also applied as symbols of the actual personalities of the stories.  One of the concepts mentioned in this book is the unification of religion and politics which embodies the ancient theme of divine monarch theory. This library-based research with a descriptive-analytic approach explores the descriptive themes of monarchy with four approaches: religion and monarchy, Far-e-Izadi (divine divinity) and Zel-e-Elahi (divine reverence), dominion awe and wisdom in the stories of Ruza-al Aqul. Finally, the results of this study indicate that Malatavi explicitly refers to the connection between religion and monarchy in the Ruza-al Aqul; however, in the overall analysis, this aspect of the divine theory of monarchy is seen with the least frequency. Therefore, from his point of view, the sultan's policy, before it bears a strong connection with religion, must have the characteristics Far-e-Izadi (divine divinity) and Zel-e-Elahi (divine reverence), dominion awe and wisdom which will sustain the structure and create popularity among all.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Divine Ruling
  • Religion and Monarchy
  • Far-e-Izadi and Zel-e-Elahi
  • dominion awe and wisdom