زیبایی از دیدگاه مولانا و انعکاس آن در محراب های زرین فام دوران ایلخانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه رازی کرمانشاه

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه رازی کرمانشاه

چکیده

چکیده     
  نظریه های مکاتب زیبایی شناسیِ مکاتب فلسفی هر یک به تعریف مفهوم زیبایی و تبیین فرآیند ادراک آن پرداخته اند. در نظریه های زیبایی شناسی مکاتب فلسفی غرب، همگی با تحلیل معرفت شناختی مفهوم زیبایی، زیبایی را امری محسوس و سوبژکتیو دانسته اند. امّا در عرفان اسلامی شاهد رویکردی متمایز به مسأله زیبایی و ادراک آن هستیم. در نگرش عرفانی، حقیقت و هستی انسان و عالم که عالم را تجّلی حُسن و جمال الهی می داند. عالم یکپارچه زیباست و زیبایی نه امری معرفت شناختی و سوبژکتیو می باشد، بلکه امری وجود شناختی و ابژکتیو است. هنر و زیبایی برای شاعر عارفی همچون مولانا تجربه ایی است که در آن زیبایی نه یک مفهوم خاص بلکه عبارت است از حقیقت زنده یگانه ای که انسان را به ذات حق نزدیک می کند و وسیله ایی برای درک و شناخت حقیقت، آراء و نظریات مولانا دربارۀ زیبایی صرفاً دین مدارانه و اسلامی و هنر و زیبایی تحت الشاع نوعی خداشناسی عرفانی است. در این پژوهش که به شیوه کتابخانه ایی صورت گرفته است، با استناد و استشهاد به مثنوی و غزلیات شمس تبریزی، به اجمال این نگرش خاص را بیان شده است. نتایج پژوهش در بر دارنده این است که ادراک زیبایی نزد مولانا لذّت حسی نیست بلکه راهی است به سوی هدایت و اتصال به مبدأ وجود، خیر، و زیبایی. از نظر او، بحث هنر و زیبایی تحت الشعاع نوعی خداشناسی عرفانی است. همچنین، مولانا درک جایگاه حُسن و زیبایی در عالم را برای کسی که انسی با آن ندارد و از آن عالم بی خبر است دشوار بلکه غیر ممکن می پندارد که وجود حقیقی و زیبایی را به مساوات هم می داند که در واقع عالم تجّلی و ظهور خداوند در این عالم ناسوت است.
 
اهداف تحقیق:
1-بررسی آراء و نظریات مولانا درباره زیبایی در مثنوی و غزلیات شمس.
2-بررسی مسئله زیبایی و ادراک آن در عرفان اسلامی.
سؤالات تحقیق:
1-برداشت ها و تعابیر مولانا درباره امر زیبا و زیبایی در مثنوی و غزلیات شمس چگونه است؟
2-مسئله زیبایی و ادراک آن در عرفان اسلامی چطور بیان شده است؟

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Aesthetics from the Viewpoint of Rumi and its Reflection on Lustre-Glaze Mihrabs of the Ilkhanid Era

نویسندگان [English]

  • Isa Najafi 1
  • Asgar Ahmadi Alibori 2
1 Assistant Professor of Persian literature, Razi University of Kermanshah
2 PhD student of Persian literature, Razi University of Kermanshah
چکیده [English]

Abstract
 The theories of aesthetic schools of philosophical schools each have defined the concept of aesthetics and explained its perceptional process. In the aesthetic theories of the Western philosophical schools, by the epistemological analysis of the concept of beauty, have considered aesthetics as tangible and subjective. But in Islamic theology we see a distinct approach to the question of beauty and its perception. In the theological attitude, the truth and the existence of man and the world around him is regarded as the manifestation of goodness and divine glory. The unified universe is beautiful and beauty is not an epistemological and subjective matter, but an ontological and objective one. Art and beauty for the mystic poet like Rumi is an experience in which beauty is not a specific concept but a unique living truth that brings man closer to the essence of truth and a means of understanding and perceiving Rumi's truth, ideas and theories about beauty is merely a religious and Islamic; moreover, art and beauty are dominated by a divine theology.In this research, which has been accomplished via library method, by citing and quoting Masnavi and Shams Tabrizi's sonnets the mentioned feature is regarded upon and summarized. The results of the study imply that Rumi's perception of beauty is not sensual pleasure but a way to guide and connect to the source of existence, goodness, and aesthetical beauty. For him, the discussion of art and beauty is outshone by a divine theology. Also, Rumi makes it challenging for anyone with no humanity to be aware of the place of goodness and beauty in the universe, but also considers it impossible to know the true and aesthetic existence on an equal footing, which is in fact the indicator and manifestation of God in this worldly universe.
Research aims:
1- The examination of Rumi's views on beauty in Masnavi and Shams' sonnets.
2- To Study the concept of beauty and its perception in Islamic theology.
Research questions:
1. What are Rumi's conceptions and interpretations of the aesthetical beauty in Masnavi and Shams' sonnets?
2. How is the issue of beauty and its perception expressed in Islamic theology?

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Aesthetics
  • beauty
  • manifestation
  • Masnavi
  • Rumi
The Holy Quran
Ibn Arabi, M. D. (---). The conquests of Mecca in the knowledge of the secrets of Al-Maliki and Al-Maliki, the new nature of the correction and destruction of the verses, step by Muhammad Abdul Rahman Al-Marashli, in 4 volumes, Beirut: Dar Al-Ahya Al-Tarath Al-Arabi.
Afrasiabpour, A. A. (2007). Aesthetics in Islamic Mysticism, Tehran: Tahoori Publications.
Pazouki, Sh. (2005). The Wisdom of Art and Beauty in Islam, Tehran: Academy of Arts.
Pourjavadi, N. (1993). Religious Wisdom and the Sanctity of the Persian Language in the book The Scent of Life, Tehran: University Publishing Center.
Jafari, M. T. (1989). Interpretation and Critique and Analysis of Masnavi, Tehran: Islamic Publications.
Hafez, Sh. M. (1994). lyric poems according to the version of Mohammad Qazvini and Qasem Ghani, Tehran: Arvin.
Hekmat, N. (2005). Wisdom and Art in Ibn Arabi Mysticism, Love, Beauty and Wonder, Tehran: Academy of Arts.
Khalil Ibn Ahmad, K. A. (1988). published by Mahdi Mahzoumi and Ibrahim Samarai.
Kharazmi, T. H. (1989). explanation of the chapters of the ruling. Tehran: Molly.
Ragheb Isfahani, A. Q. H. M. (1991). Al-Mufradat fi Gharib al-Quran, Beirut, Dar al-Alam, 1412 AH.
Zarrinkoob, A. H. (1985). Sarni, Tehran: Scientific Publications.
Sabzevari, M. (1995). Rumi's Masnavi Description, Tehran: Ministry of Guidance Publishing House.
Shahidi, S. J. (1994), Sharh Masnavi, Tehran: Scientific and Cultural Publications.
Arefi, M. and Abad, M. (2012). Attributes of Glory and Beauty from the Theological Perspective and Islamic Mysticism, Scientific-Specialized Quarterly of Habal Al-Matin, First Volume.
Ghani, Q. (1989). History of Sufism in Islam _Volumes of different developments from the beginning of Islam to Asr Hafiz, Tehran: Zavar Publications.
Forouzanfar, B. Z. (1994). Sharh Masnavi Sharif, Tehran: Scientific and Cultural Publications.
Corben, H. (2005). Creative Imagination in Ibn Arabi Mysticism, translated by Insha'Allah Rahmati: Jami Publications.
Majlisi, M. B. (1982). Bihar Al-Anwar, in 110 volumes, Tehran: Islamic Publications.
Mulla Sadra, S. D. M. (1989). The Transcendent Wisdom in the Four Mental Journeys, Qom: Mustafavi Library
Rumi, J. M. (1999). Generalities of the Sun, edited by Badi-ol-Zaman Forouzanfar, Tehran: Amirkabir.
Molavi, J. M. (2007). the full and original text of Masnavi with lists of announcements and verses and stories of Masnavi according to Nicholson's famous and authoritative version with the usual calligraphy of the day including introduction and new considerations and dictionary and bibliography. Mehdi Azarizadi (Khorramshahi), Tehran: Research.