مولفه های طراحی بیوفیلیک بر حصول زیست پذیری با تاکید بر معماری اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

2 گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

10.22034/ias.2020.217477.1172

چکیده

نیاز بشر برای پیوند با دنیای طبیعی، نیازی فطری است. طبیعت و انتقال مفاهیم آن در طراحی محیط­های زندگی باعث افزایش کیفیت زندگی و ارتقاء زیست­پذیری مکان خواهد شد. از دیرباز معماری سنتی شهرهای ایران حائز اهمیت بوده و عامل اقلیم به عنوان یک پارامتر ویژه در طراحی، مورد توجه بوده است. با توجه به اینکه اکثر انگاره­های معماری نوین غربی هستند. مسئله­ای که اینجا مطرح می­گردد چگونگی انطباق اصول انگاره بیوفیلیا با اصول معماری در اقلیم گرم و خشک است. تحقیق حاضر به لحاظ هدف کاربردی و روش انجام آن توصیفی – تحلیلی با رویکرد کیفی و کمی انجام شده است. برای جمع­آوری داده­ها از روش­های اسنادی (برای تبیین شاخص­ها) و پیمایشی (مشاهده و پرسشنامه) استفاده شده است. از آنجا که تحقیق حاضر در زمره تحقیقات کمی محسوب می­شود لذا از ابزار پرسشنامه برای جمع­آوری داده­ها و از نرم افزار آماری SPSS برای تجزیه و تحلیل داده­ها استفاده شده است­ از آزمون های آماری همبستگی برای بررسی روابط متغیرها، آزمون T تک نمونه­ای برای مقایسه جامعه آماری با میانه نظری و رگرسیون چند متغیره برای بررسی تأثیرگذاری مؤلفه­های طراحی بیوفیلیک بر زیست­پذیری استفاده شده است. شهر جدید هشتگرد به‌عنوان محدوده مورد مطالعه انتخاب شد. یافته­های پژوهش حاکی از این است که همبستگی مستقیم و معناداری بین متغیرهای طراحی بیوفیلیک و زیست­پذیری محاسبه وجود دارد. از طرفی براساس آزمون T تک نمونه­ای مشخص شد وضعیت زیست­پذیری از حد نرمال (میانگین 3) کمتر است، لذا جامعه در وضعیت مطلوب قرار ندارد. بر اساس آزمون رگرسیون چند متفیره، معادلات چگونگی روابط بین متغیرها ارائه شده و بر اساس ضریب بتا الویت­بندی متغیرهای طراحی بیوفیلیک بر زیست­پذیری مکان اعلام گردید که مؤلفه «بیومورفی» بیشترین تأثیر را بر حصول زیست­پذیری مکان دارد. برخی مؤلفه­های معماری اسلامی مانند کاربرد نور و فضا، روابط مکان­محور و شکل و فضای طبیعی در طراحی بیوفیلیک نیز وجود دارند.
اهداف پژوهش:
1.بررسی میزان زیست­پذیری معماری بیوفیلیک با مکان.
2.بررسی میزان انطباق معماری بیوفیلیک با معماری اسلامی.
سؤالات پژوهش:
1.معماری بیوفیلیک تا چه میزان امکان زیست­پذیری و انطباق با مکان را دارا است؟
2.معماری بیوفیلیک و معماری اسلامی چه وجوه شباهتی با یکدیگر دارند؟

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Components of Biophilic Design on Achieving Viability with Emphasis on Islamic Architecture

نویسندگان [English]

  • Ali Yousefzadeh 1
  • Mohsen Vafamehr 1
  • Mohammadhadi Mahdinia 2
1 Department of Architecture, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran
2 Department of Urban planning, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran
چکیده [English]

Mankind desires to connect with the natural world is an innate need. Nature and the transfer of its concepts in the design of living environments will increase the quality of life and improve the livability of the place. Traditional architecture of Iranian cities has long been significant and climate factor has been considered as a superior parameter in design. Given that most modern architectural ideas are Western, the issue here is how to adapt the principles of biophilia to the principles of architecture in hot and dry climates. The present research has been accomplished in terms of applied purpose and descriptive-analytical method with a qualitative and quantitative approach. Documentary methods (to explain the indicators) and survey (observation and questionnaire) were used to collect data. Since the present study is a quantitative research, a questionnaire was used to collect data and SPSS statistical software was applied to analyze data. Correlation tests were applied to examine the relationships between variables. A one-sample t-test was used to compare the statistical population with theoretical median and multivariate regression to investigate the effect of biophilic design components on bioavailability; moreover, the new city of Hashtgerd was selected as the study area. Findings indicate that there is a direct and significant correlation between biophilic design variables and computable bioavailability. On the other hand, based on a single-sample t-test, it was found that the viability status is lower than normal (average 3), consequently, the community is not in the desired condition. Based on the multivariate regression test, the equations of how the relationships between the variables were presented and based on the beta coefficient of prioritization of biophilic design variables on the viability of the site, it was announced that the "biomorphic" component has the greatest impact on location viability. There are also a number of components of Islamic architecture such as the use of light and space, spatial relationships and the shape and nature of natural space in biophilic design.
Research aims:
1. Investigating the viability of biophilic architecture with location.
2. Examining the degree of compatibility of biophilic architecture with Islamic architecture.
Research questions:
1. To what extent is biophilic architecture viable and adaptable to place?
2. What are the similarities between biophilic architecture and Islamic architecture?

کلیدواژه‌ها [English]

  • Biophilic Design
  • Hot and dry climate
  • Islamic architecture
  • viability
اوکتای، د. (1387). طراحی با نگرش به اقلیم در محیط های مسکونی، تجزیه و تحلیلی در شمال قبرس. آبادی، شماره 55.
باقری، نسیرن (1396). «بررسی نقش آبد در ارتقا کیفیت معنوی معماری دوره اسلامی با تأکید بر بناهای مذهبی«، کنفارنس بین المللی توسعه پایدار و عمران شهری، دوره7، 1.
بحرینی، س. ح. (1383). بررسی اصول و برنامه ریزی شهر پایدار. مجموعه مقالات همایش شهرسازی ایران ، جلد 1, 178-180.
جعفری، ح. (1393). قابلیت زیست پذیری شهرها در راستای توسعه پایدار شهرها. پایان نامه کارشناسی ارشد، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری. دانشگاه خوارزمی تهران.
حریری، ن. (1385). اصول و روش­های پژوهش کیفی. چاپ چهارم، تهران: نشر دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد علوم و تحقیقات.
خاکی، غ. (1378). روش تحقیق با رویکردی به پایان نامه­نویسی، تهران: انتشارات بازتاب.
شاطریان، ر. (1388). اقلیم و معماری. چاپ دوم، تهران: انتشارات سیمای دانش.
شکاری، جواد. (1380).  «معماری مسجد در نظام اسلامی»،  فرهنگ،  شماره63، 45-42.
غریب دوست، محمدعلی. (1396). «بررسی رویکرد نمادگرایی در معماری اسلامی نمونه موردی عدد هفت از اعداد مقدس»، کنفرانس پژوهش­های معماری و شهرسازی، دوره1.
قبادیان، و. (1385). بررسی اقلیمی ابنیه سنتی ایران. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
کسمایی، م. (1392). اقلیم و معماری. چاپ دوم، تهران: انتشارات خاک.
کرلینجر، پ. (1388). مبانی پژوهش در علوم رفتاری (جلد دوم)، مترجم دکتر حسن پاشا شریفی و همکارن. تهران: انتشارات آوای نور.
مفیدی، م. (1383). منابع محیطی و طراحی شهری راهبردی پایدار . مجموعه مقالات همایش شهرسازی ایران، جلد 1 ساخت کالبدی شهر.
مهدی زاده، محمدهادی؛ قانعی زارع، مهدی. (1395). «جایگاه نور در معماری ایرانی- اسلامی»، کنفانرس بین المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی، دوره4.
نایبی، ه. (1388). آمار توصیفی برای علوم اجتماعی. تهران: سمت.
 
Cities , P. (2003) . The one system approach. Vancouver , Canada: Cities PLUS.
Beatley, T., Newman, P. (2013) . Biophilic cities are sustainable, resilient cities. Sustainability, 5(8), 3328–3345.
Crowhurst,H., & Henry.L. (2010) .  Livable Cities. New York . USA: Gondolier Press.
Hahlweg, D. (1997). The city as a family . International making cities livable conferences. California,USA: Gondolier Press.
heerwagen, j. (2001). Building biophilia: Connecting people to nature,. Environmental Design + Construction. 30-34
kellert, s. R., & heerwagen, j., & Mador, M .(2008). biophillic design, th etheory, science, and practice of bringing buildings to life. New Jersey: John Wiley and sons, Inc.
Leather, P.;  &Pyrgas, M.;  &Beale, D.; Lawrence, C .(1998). Windows in the workplace:
Sunlight, views, and occupational stress. Environ. Behav, 30,
. 739–762
mofidi. (2009). principles and parameters of sustainable urban built from for temperate regions. conference on libi.november, 27-30.
Salzano, E .(1997) . Seven aims for the livable city . international making cities livable city . California ,USA : Gondolier Press.
Timothy Beatley. Peter .N .(2013) . Biophilic Cities Are Sustainable, Resilient Cities Sustainability. 5, 3328-3345.
Wheeler, S . (2005) . Livable communities: creating safe and livable Neighborhoods,town and region in california. بازیابی از www.fa.wikipedia.org.
Wilson, E.O .(1984). Biophilia. Cambridge, MA, USA: Harvard University Press.
Wilson, E.O . (2007). The Creation: An Appeal to Save Life on Earth. NY, USA: Norton and Company: New York.
Ziari, K. P .(2018). Environmental sustainability in cities by biophilic city approach: a case study of Tehran. International. Journal of Urban Sciences.