مطالعات هنر اسلامی

مطالعات هنر اسلامی

نمادپردازی در شعر شاعران و هنرمندان معاصر( عناصر طبیعی و حیوانات در اشعار نیمایوشیج و سهراب سپهری)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
فتانه امانت 1
علی عشقی سردهی 1
سعید روزبهانی 2
1 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران
2 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار ایران
10.22034/ias.2021.297333.1677
چکیده
هدف از انجام این مطالعه بررسی نمادپردازی در شعر شاعران معاصر نیما یوشیج و سهراب سپهری می‌باشد. روش انجام در این مطالعه به روش بر پایۀ پژوهش از نوع توصیفی - تحلیلی - تطبیقی است. نتایج این مطالعه نشان داد که نمادپردازی در ادبیات و هنر معاصر با ادبیات سنتی و کهن تفاوت دارد. همچنین نمادپردازی در شعر نیما ویژگی‌های خاصی دارد؛ به‌گونه‌ای که از دیدگاه نیما  هر پدیده‌ای در طبیعت می‌تواند موضوعی باشد برای نمادپردازی؛ از این‌روست که او برای نمادهای شعری خود هرگز دور نمی‌رود. جنگل، درختان، گل‌ها و گیاهان و.... همه در ردیف مضمون‌های شعر او قرار می‌گیرند. نمادپردازی در اشعار سهراب سپهری نیز ویژگی‌های منحصربه‌فردی را داراست؛ به‌گونه‌ای که نمادپردازی سهراب سپهری باتوجه‌به سیروسلوک درونی و برداشت‌های وی از دنیای بیرون است. به‌عبارت دیگر، بهره‌مندی وی از نماد پنجره‌ای به دنیای ناشناخته‌هاست. همچنین مشاهده شد که نمادپردازی در شعر نیما و سهراب سپهری تفاوت و تشابهاتی را با هم دارند.
اهداف پژوهش:

بررسی نمادها در نظام فکری و شعری سهراب سپهری.
بررسی نمادها در نظام فکری و شعری نیما.

سؤالات پژوهش:

نمادها در نظام فکری و شعری سهراب سپهری چگونه است؟
نمادها در نظام فکری و شعری نیما چگونه است؟
کلیدواژه‌ها
نمادپردازی
نیما یوشیج
سهراب سپهری
عناصر طبیعی
حیوانات

عنوان مقاله English

Symbolism in the Poetry of Contemporary Poets and Artists (Case Study: Natural Elements and Animals in the Poems of Nima Yooshij and Sohrab Sepehri)

نویسندگان English

Fataneh Amanat 1
Ali Eshghi Sardehi 1
Saeid Roozbahani 2
1 Department of Persian Language and Literature, Sabzevar Branch, Islamic Azad University, Sabzevar, Iran
2 Department of Persian Language and Literature, Sabzevar Branch, Islamic Azad University, Sabzevar Iran
چکیده English

The aim of this study is to examine symbolism in the poetry of contemporary poets Nima Yooshij and Sohrab Sepehri. The research method is based on a descriptive-analytical-comparative approach. The results of this study reveal that symbolism in contemporary literature and art differs from traditional and classical literature. Symbolism in Nima's poetry has unique characteristics; from Nima's perspective, every phenomenon in nature can serve as a subject for symbolism. As a result, he never strays far from the symbols in his poetry. Forests, trees, flowers, plants, and more all find their place as themes in his work. Symbolism in Sohrab Sepehri's poetry also possesses distinctive features, as his use of symbolism is deeply tied to his inner spiritual journey and his interpretations of the external world. In other words, his use of symbols opens a window to the unknown. Additionally, it was observed that symbolism in the poetry of Nima and Sohrab Sepehri exhibits both differences and similarities.
Research Objectives:


To examine symbols in the intellectual and poetic framework of Sohrab Sepehri.


To examine symbols in the intellectual and poetic framework of Nima Yooshij.


Research Questions:


How are symbols represented in the intellectual and poetic framework of Sohrab Sepehri?


How are symbols represented in the intellectual and poetic framework of Nima Yooshij?

کلیدواژه‌ها English

Symbolism
Nima Yooshij
Sohrab Sepehri
Natural Elements
Animals
اردلانی، شمس ‌الحاجیه. (1376). «ساختار شعری و تحلیل اندیشه‌های سهراب سپهری». پایان‌نامه دکتری دانشگاه آزاداسلامی واحد دزفول.
اخوان ثالث، مهدی .(1371). صدای حیرت بیدار. گفت‌وگو زیر نظر مرتضی کاخی، تهران: زمستان.
امیدعلی، حجت‌الله. (1395). «تحلیل نمادپردازی در شعر نیمایی (مطالعۀ موردی اشعار پنج شاعر)». نشریه زیبایی‌شناسی ادبی، دوره 7، شماره 30، 12.
باقی‌نژاد، عباس؛ علیزاده، ناصر. (1389). «شهود، نماد و شعرِ سهراب سپهری».
مجله بوستان ادب دوره 2، شماره 3.
براهنی، رضا. (1371). طلا در مس، در شعر و شاعری. جاول. تهران: نویسنده.
پورنامداریان، تقی. (1377) .خانه‌ام ابریست. تهران: سروش.
--------------. (1375). رمز و داستان‌های رمزی در ادب فارسی. تهران: علمی و فرهنگی.
پورنامداریان، تقی. (1391). «بررسی و تأویل چند نماد در شعر معاصر». مجله ادبیات پارسی معاصر، شماره 1، 2.
جلالی، بهروز. (1376). جاودانه زیستن در اوج ماندن. تهران: مروارید.
حمیدیان، سعید. (1383). داستان دگردیسی. تهران: نیلوفر.
چدویک، چالز. (1378). سمبولیسیم. ترجمه: مهدی سحابی، تهران: نشر مرکز.
حسینی، صالح. (1375). گل‌های نیایش، چ 7، تهران: نیلوفر.
رئیس ساداتی، الهه. (1393). «تحلیل نشانه‌شناسی نقاشی های سهراب سپهری». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علم و فرهنگ.
زرین‌کوب، عبدالحسین. (1369). در قلمرو وجدان (سیری در عقاید، ادیان و اساطیر). تهران: علمی.
زهره‌وند، سعید؛ مسعودی، مرضیه. (1392). «نشانه‌های کیهانی در شعر و نقاشی سهراب سپهری». جستارهای نوین ادبی، دوره 46، شماره 1، 158-125.
ستاری، جلال. (1376). رمزاندیشی و هنر قدسی. تهران: مرکز.
سپهری، سهراب. (1361). مقدّمة کتاب آوار آفتاب، در یادمان سهراب سپهری. زیر نظر محمّدرضالاهوتی، به کوشش ناصر بزرگمهر، تهران: دفتر نشر آثار هنری.
----------------. (1369). هشت کتاب. چ22، تهران: طهوری.
--------------. (1375). هنوز در سفرم: شعرها و یادداشت‌های منتشرنشده از سهراب سپهری. به کوشش پریدخت سپهری، چ2، تهران: نشر فرزان روز.
سپهری، سهراب. (1372). اطاق آبی. به کوشش پروانه سپهری، چ 7، تهران: انتشارات نگاه.
-------------. (1377). «نامة او به صادق بریرانی». مجلة سهراب، شمارة2، 22.
شریفیان، مهدی. (1390). «نماد در اشعار سهراب سپهری». پژوهشنامه علوم انسانی، دوره 2، شماره 46-45.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1385). ادوار شعر فارسی. تهران: سخن.
-----------------------. (1383). ادوار شعر فارسی از مشروطیت تا سقوط سلطنت. تهران: سخن.
شمیسا، سیروس. (1382). نگاهی به سپهری. چاپ هشتم. تهران: انتشارات صدای معاصر.
-------------. (1380). «جریان سمبولیسم اجتماعی در شعر معاصر ایران». مجله مدرس، دوره 5، شماره 3، 33.
شوالیه، ژان. (1378). فرهنگ نمادها، اساطیر، رویاها، رسوم و ... . ترجمه: سودابه فضایلی. تهران: علمی.
صمدپور، تکتم؛ بصیری، صادق. (1395). «مقایسه نمادپردازی طبیعت در اشعار سهراب سپهری و غاده السمان». کتابخانه تخصصی ادبیات آستان قدس رضوی.
ضرایبها، محمدابراهیم. (1384). نگاه ناب: تغیری جامع، نمادین، عرفانی و ادبی از مجموعه اشعار هشت کتاب سپهری، جلد اول، تهران: جیحون.
ظهیری، بیژن. (1391). «نمادشناسی حیوانات در شعر معاصر فارسی با تکیه بر آثار (نیما یوشیج، سهراب سپهری، مهدی اخوان ثالث، منوچهر آتشی و محمدرضا شفیعی کدکنی)». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دولتی - وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری - دانشگاه محقق اردبیلی - دانشکده ادبیات و علوم انسانی.
فتوحی، محمود. (1386). بلاغت تصویر. تهران: سخن.
-------------. (1389). بلاغت تصویر. تهران: سخن.
فتوحی، محمود. (1387). «ارزش ادبی ابهام از دو معنایی تا چندلایگی معنا». دانشکده ادبیات و علوم انسانی، شماره 62.
محیط. احمد. (1369). «خلاقیت هنری. آفرینش زیبایی». ماهنامه گردون. ش2، 1.
معرف، محمدجعفر؛ میرزا ملااحمد. (1390). «نماد و خاستگاه آن در شعر نیما یوشیج». پژوهش‌نامه زبان و ادب فارسی (گوهر گویا)، دوره 5، 12-1.
یوشیج، نیما. (1371). مجموعه اشعار. تهران: سخن.
----------. (1368). دربارة شعر و شاعری، به کوشش سیروس طاهباز، تهران: دفترهای زمانه.
----------. (1374). مجموعة کاملاً اشعار فارسی و طبری، به کوشش سیروس طاهباز، تهران: نگاه.
یونگ، کارل گوستاو. (1372) انسان و سمبول‌هایش. ترجمه: ابوطالب صارمی، تهران: امیرکبیر.
---------------. (1377). انسان و سمبول‌هایش. ترجمة: محمود سلطّانیه. تهران: انتشارت جامی.