نشانه شناسی متن و اثر هنری در آرای رولان بارت با رویکرد خوانش متون و آثار هنری کهن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه هنر، دانشکده هنر و معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.

2 دکتری تخصصی، دانشیار گروه هنر،دانشگاه هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، تهران، ایران.

3 دکتری تخصصی، استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.

4 دکتری تخصصی، استادیار گروه فلسفه هنر، دانشکده هنر و معماری، واحد همدان ،دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.

10.22034/ias.2022.307585.1747

چکیده

 نمادها یا نشانه­ ها از زمان پیدایش نخستین انسان­ ها، با جوامع انسانی همراه و همزاد بوده است. در این میان این عامل در زایش بسیاری از آثار ادبی و هنری نیز تأثیر به سزایی داشته و مشهود است. در جهان متن، متن ­ها در گفتمان با نوشته ­های پیشین و پسین­اند. نشانه­ ها که از قدرتمندترین عناصر زبان ادبی «جهان متن» اند، در فرایند همنشینی، پیوسته به آفرینش معنا می­ پرداند. در گفتمان بینامتنیت برداشت واحدی از متن در کار نیست. آغازی متصور نیست و مقصد متن نیز ناپید است. تنها «متن» است و خوانش مخاطب. خوانشی که به واسطه ویژگی متن های نویسایی به آفرینش معناهای بی­ شمار می­انجامد. بارت با اعلام مرگ نمادین نویسنده امکان پدیدار شدن معنا را فراهم می ­آورد، زیرا دریافته است که وجود نویسنده همیشه حامل پیش­ فرض­هایی است که متن را به داوری شدن فرا می­ خواند، اما اثر ادبی در غیاب سوژه در صیرورتی که ذاتی زبان ادبی است؛ امکان به عینیت درآمدن معانی در ادراک حسی مخاطب را فراهم می­سازد. پژوهش حاضر به روش توصیفی و تحلیلی و با تکیه بر داده­های منابع کتابخانه­ای به رشته تحریر درآمده است. براساس یافته ­های پژوهش، نشانه ­شناسی، دورنمایی را ترسیم می کند تا  آثار هنری و متن ­های نویسایی کهن در غیاب نویسنده و آفریننده در حضور مخاطب از خود سخن بگویند و  به زبان هنر ادبی چیستی خویش را آشکار سازند.

اهداف پژوهش:
1. بررسی نشانه­ شناسی در آرای رولان بارت.
2. مطالعه نشانه­ شناسی متون نویسایی و آثار هنری کهن براساس تفکر فلسفی بارت.

سؤالات پژوهش:
1. نشانه­ شناسی در آرای رولان بارت دارای چه مختصاتی است؟
2. نشانه ­شناسی چگونه می­تواند در خوانش آثار ادبی و هنری تأثیرگذار باشد؟

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Semiotics of Text and Artwork According to Roland Barthes Outlook with the Approach of Reading Ancient Texts and Artworks

نویسندگان [English]

  • Masoumeh Ghasemi 1
  • Ismail Bani Ardalan 2
  • Ali Sadeghi Shahpar 3
  • Hossein Ardalani 4
1 PhD Candidate in Art Philosophy, Faculty of Art and Architecture, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran.
2 PhD, Associate Professor, Department of Art, University of Art, Faculty of Theoretical Sciences and Advanced Art Studies, Tehran, Iran.
3 PhD, Assistant Professor, Department of Theology and Islamic Studies, Faculty of Humanities, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran.
4 PhD, Assistant Professor, Department of Philosophy of Art, Faculty of Art and Architecture, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran.
چکیده [English]

Symbols or signs have been associated with human societies since the beginning of the first humans. In the intervening time, this feature has had a significant impact on the emergence of many literary and artistic works and this is an evident factor. In the world of text, texts are in dialogue with earlier and later writings. Signs, which are one of the most powerful elements of the literary language of the "world of text", continuously create meaning in the process of association. In intertextual discourse, no single interpretation of the text subsists. There is no conceivable beginning and the destination of the text is also unknown; thus, it is only the "text" and the reading of the audience; a reading that leads to the creation of countless meanings due to the characteristics of written texts. By announcing the symbolic death of the author, Barthes makes it thinkable for the meaning to emerge since he has realized that the existence of the author always carries presuppositions that call the text to be judged, however, the literary work in the absence of the subject in a state that is inherent in literary language; provides the possibility of objectifying meanings in the sensory perception of the audience. The present research has been written in a descriptive and analytical way, relying on data from library sources. Centered on the findings of the research, semiotics draws a perspective so that works of art and ancient writing texts can speak about themselves in the absence of the author and creator in the presence of the audience and reveal their essence in the language of literary art.

Research aims:
1. Analysis of semiotics in the opinions of Roland Barthes.
2. Study of the semiotics of written texts and ancient works of art based on Barthes' philosophical thinking.

Research questions:
1. What are the coordinates of semiotics in the opinions of Roland Barthes?
2. How can semiotics be effective in reading literary and artistic works?

کلیدواژه‌ها [English]

  • World of Text
  • Literary Work
  • Author
  • Audience
  • Roland Barthes
آلن، گراهام. (1395). بینامتنیت، ترجمۀ پیام یزدانجو، چ پنجم، تهران: نشر مرکز.
اردلانی، حسین. (1395). پساساختارگرایی در فلسفه هنر ژیل دلوز (تفسیر نقاشی­ های فرانسیس بیکن)، همدان: انتشارات دانشگاه آزاد  واحد همدان.
بارت، رولان. (1373). «مرگ نویسنده»، ترجمۀ داریوش کریمی، نشریه هنر، 25: صص. 381-377.
بارت، رولان. (1373). «از اثر تا متن»، ترجمۀ مراد فرهادپور، ارغنون، 4: صص. 57-46.
بارت، رولان. (1391). نقد و حقیقت، ترجمۀ شیرین دخت دقیقیان، چ. ششم، تهران: نشر مرکز.
بارت، رولان. (1392). امپراتوری نشانه­ ها، ترجمۀ ناصر فکوهی، چ. پنجم، تهران: نشر نی.
بارت، رولان. (1393). درجه صفر نوشتار، ترجمۀ شیرین دخت دقیقیان، تهران: انتشارات هرمس
بارت، رولان. ( 1393). نشانه­ شناسی ادبی، ترجمۀ ناصر فکوهی، تهران: انتشارات فرهنگ جاوید.
بارت، رولان. (1394). لذت و متن، ترجمۀ پیام یزدانجو، چ هشتم، تهران: نشرمرکز.
نامور مطلق، بهمن. ( 1395). بینامتنیت، تهران: نشر سخن.
هارلند، ریچارد. (1388). ابرساختارگرایی فلسفه ساختارگرایی و پساساختارگرایی، چ. دوم، ترجمۀ فرزان سجودی، تهران: انتشارات سوره مهر.
هایدگر، مارتین. (1394).  سرآغاز اثر هنری، ترجمه پرویز ضیاء شهابی، تهران: انتشارات هرمس.
Heidegger, M. (1991). Über Humanismus, Frankfurt am Main.
Heidegger, M. (2015). Erläuterungen zu Hölderlins Dichtung. Klostermann. Google Scholar, Scopus