مطالعات هنر اسلامی

مطالعات هنر اسلامی

جرم‌ زایی اقتصادی در بستر مقررات و رویه ‌ها ی اداری و انعکاس آن در سازمان های هنری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حقوق، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران
2 گروه حقوق، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران.
3 استادیار گروه حقوق، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران
10.22034/ias.2022.366113.2081
چکیده
جرم‌زایی به‌معنای سوق‌دادن اشخاص به‌سوی ارتکاب جرم در اثر وجود عواملی است. این عوامل برخی درونی بوده و به شخص مرتکب مرتبط هستند و برخی دیگری بیرونی بوده و ناشی از محیط اجتماعی و جغرافیایی هستند. البته به‌طور معمول فقط یک عامل به‌تنهایی در ارتکاب جرم مؤثر نیست و جرم حاصل اجتماع چندین عامل است. در ارتکاب جرایم اقتصادی نیز عوامل متعددی دخیل بوده و هستند و یکی از این عوامل، برخی از مقررات و رویه‌های اداری هستند که برخلاف توجیهاتی که در زمان تصویب و برقراری آن‌ها وجود داشته است، در عمل منجر به جرم‌زایی می‌گردند. در تحلیل مقررات و رویه‌های اداری مشخص گردید که مقررات و رویه‌های اداری تبعیض‌آمیز، حاوی تفویض اختیار گسترده، موجد انحصار و مربوط به واگذاری‌ها ازجمله مقررات و رویه‌های جرم‌زایی هستند که اصلاح جدی آن‌ها از ضروریات جامعه امروزی است. بخش مهمی از جرایم اقتصادی در بستر چنین مقررات و رویه‌های شکل گرفته و پرورش یافته و امکان ارتکاب یافته‌اند. اصلاح این دسته از مقررات و رویه‌های اداری به‌طور حتم در کاهش جرایم اقتصادی می‌تواند بسیار مؤثر باشد. فرایند تبعیض‌ها در ساختار اداری در برخی سازمان‌های هنری نیز دیده می‌شود که در نوع خود می‌تواند در جرم‌زایی نقش داشته باشد.
اهداف پژوهش:

بررسی برخی از مقررات و رویه‌های اداری در جرم‌زایی اقتصادی.
بررسی اهمیت نقش سازمان‌های هنری در مقابله با جرم‌زایی.

سؤالات پژوهش:

مقررات و رویه‌های اداری چگون می‌توانند در جرم‌زایی اقتصادی مؤثر باشند؟
سازمان‌های هنری چه نقشی می‌توانند در مواجهه با جرم داشته باشند؟
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Economic criminalization in the framework of regulations and administrative procedures and its reflection in artistic organizations

نویسندگان English

Mohsen Fereydooni 1
Akbar Rajabi 2
Samira Golkhandan 3
1 PHD student of Law Department, Khomein Branch, Islamic Azad University, Khomein, Iran
2 Department of Law, Khomein Branch, Islamic Azad University, Khomein, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Law, Khomein Branch, Islamic Azad University, Khomein, Iran

کلیدواژه‌ها English

criminalization
economic crimes
administrative regulations
administrative procedures
corruption
اب‍ن‌‌م‍ن‍ظور، م‍ح‍م‍دب‍ن‌م‍ک‍رم. (2000). ل‍س‍ان‌‌ال‍ع‍رب‌، جلد ۳، ب‍ی‍روت: دارص‍ادر.
اردبیلی، محمدعلی. (1395). حقوق جزای عمومی. چاپ چهلم، تهران: میزان.
اکبرنژاد، ﻣﻬﺪﯼ؛ ﯾﻌﻘﻮﺑﯽ، ﻣﯿﻨﺎ؛ ﻏﻼﻣﯽ، ﻓﺮﺯﺍﺩ. (1393). «ﺑﺮﺭﺳﯽ ﻓﺴﺎﺩ ﺍﺩﺍﺭﯼ ﺍﺯ ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ ﻗﺮﺁﻥ ﻭ ﺍﺣﺎﺩﯾﺚ». ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺍﺳﻼﻣﯽ، ﺷﻤﺎﺭﻩ 7، 195-167.
پاک‌باز، سیامک. (1394). سوءاستفاده از وضعیت اقتصادی مسلط در حقوق رقابت. تهران: میزان.
ﭘﺴﺮﺍﻥ ﻗﺎﺩﺭ، ﻣﺠﯿﺪ؛ بابارضا، ﻓﺮﺣﻨﺎﺯ. (1392). «ﻣﺪﻝ ﺗﻠﻔﯿﻘﯽ ﺗﻮﺍﻧﻤﻨﺪﺳﺎﺯﯼ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﻓﺴﺎﺩ ﺍﺩﺍﺭﯼ». ﺍﺳﻼﻡ ﻭ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ، ﺷﻤﺎﺭﻩ 4، 80-43.
حسنوند، محسن. (1385). حقوق عمومی، اقتصادی: انحصارات دولتی در ایران». مجله راهبرد، شماره 50، 61-31.
حسنی، جعفر؛ مهرا، نسرین. (1394). «نقدی بر مفهوم جرم اقتصادی در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392». مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دوره دوم، شماره 2 و 3، 69-45.
خداداد حسینی، ﺳﯿﺪ ﺣﻤﯿﺪ؛ ﻓﺮﻫﺎﺩﯼ‌ﻧﮋﺍﺩ، ﻣﺤﺴﻦ. (1380). «بررسی فساد اداری و روش‌های کنترل آن». ﻣﺪﺭﺱ ﻋﻠﻮﻡ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ، ﺷﻤﺎﺭﻩ 81، 53-37.
ﺧﻀﺮﯼ، ﻣﺤﻤﺪ. (1384). «تحلیل نهادی فساد اداری». ﻋﻠﻮﻡ ﺳﯿﺎﺳﯽ، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕ ﺭﺍﻫﺒﺮﺩﯼ، ﺷﻤﺎﺭﻩ 29، 530-513.
داد خایی، لیلا. (1389). «مفهوم جرم اقتصادی، مفهوم جرم اقتصادی و تحویل آن». تعالی حقوق، شماره 6، 45.
دهقان، حمید و محقق داماد، سید مصطفی. (1388). «جرم». در دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، جلد ۱۷، مرکز دائره‎المعارف بزرگ اسلامی.
رابینز، استیفن پی. (1386). رفتار سازمانی؛ مفاهیم، نظریه‌ها، کاربردها. جلد یکم، ترجمه: علی پارسیان و سید محمد اعرابی، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
ربیعی، علی؛ آصف،‌ هاجر. (1391). «نقش فرهنگ ‌سازمانی در پیشگیری از بروز فساد اداری». فصلنامه مدیریت دولتی دانشگاه تهران، دوره 4، شماره 10، 58-45.
ﺭﻫﺒﺮﯼ، ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ. (1394). «ﺟﺎﯾﮕﺎﻩ ﻭ ﺍﻋﺘﺒﺎﺭ ﺭﻗﺎﺑﺘﯽ ﺗﻮﺍﻓﻖ ﻋﺪﻡ ﺭﻗﺎﺑﺖ: ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﻄﺒﯿﻘﯽ ﺩﺭ ﺣﻘﻮﻕ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ، ﺍﺗﺤﺎﺩﯾﻪ ﺍﺭﻭﭘﺎ ﻭ ﺍﯾﺮﺍﻥ». ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕ ﺣﻘﻮﻗﯽ، ﺩﻭﺭﻩ ﻫﻔﺘﻢ، ﺷﻤﺎﺭﻩ 4، 116-89.
زاهدی، شمس‌السادات. (1392). «نگرشی بر فساد و آثار آن». دانش مدیریت، دوره اول، شماره 2.
ضامنی، داود و همکاران. (1400). «عارضه یابی مدیریت استعداد در حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی: یک مطالعه پدیدارشناسی». پژوهشهای مدیریت عمومی، دوره 14، شماره 53، 197-17.
ﻃﺎﻟﻘﺎﻧﯽ، ﻣﺤﻤﺪ. (1382). «فساد اداری و راه‌های مبارزه با آن، ﺗﻌﺎﻭﻥ ﻭ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﯼ». ﺷﻤﺎﺭﻩ 410، 79-76.
طری‍ح‍ی‌، ف‍خ‍رال‍دی‍ن‌‌ب‍ن‌‌م‍ح‍م‍د. (1393). مجمع‌البحرین، فارسی. مترجم: گروه حدیث مؤسسه علمی تحقیقی مکتب نرجس، حوا کیمیاقلم، عذرا مرادی، مائده رضایی؛ ویراستار و مدیر گروه ترجمه مائده رضایی، ج7، مشهد: مهر طاهر‏‫.
عباس‌زادگان، محمد. (1389). ف‍س‍اد اداری‌، ت‍ه‍ران‌، دف‍ت‍ر پ‍ژوه‍ش‌‍ه‍ای‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌، شهرداری تهران: ستاد ارتقاء سلامت اداری و مقابله با فساد.
عظیمی، حسین، عطافر، علی، شائمی بزرگی، علی. (1390). «بررسی تأثیرات مستقیم و غیرمستقیم عوامل مدیریتی و سازمانی بر فساد اداری مالی (مطالعه موردی: سازمان‌های دولتی مراکز استان‌های اصفهان و زنجان)». مدیریت فرهنگ‌ سازمانی، دوره نهم، شماره 2، 82- 61.
فلاحی، احمد. (1393). اصل ضرورت در جرم‌انگاری. تهران: نشر دادگستر.
فرهنگ حقوقی آکسفورد. (1383). تهران: نشر میزان.
ﻗﺎﺩﺭﯼ، ﻣﻬﺪﯼ. (1388). «ﺍﺩﯾﺎﻥ، ﻣﺬﺍﻫﺐ ﻭ ﻋﺮﻓﺎﻥ». مجله ﻣﻌﺮﻓﺖ، ﺷﻤﺎﺭﻩ 138.
ﻗﻀﺎﻭﯼ، ﺣﺴﯿﻦ. (1381). «فساد اداری و راه‌کارهای مواجهه با آن، ﺍﻗﺘﺼﺎﺩ». ﻣﺠﻠﻪ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﯼ، ﺷﻤﺎﺭﻩ 8، 1.
قوچانی، محمود. (1374). «فرمان حکومتی پیرامون مدیریت ـ شرح عهدنامه حضرت امیرالمؤمنین (ع) به مالک اشتر، تهران: انتشارات مرکز آموزش مدیریت دولتی.
کی‌نیا، مهدی. (1386). مبانی جرم‌شناسی. جلد اول و دوم، چاپ هشتم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
کریمیان، احمدرضا و فروغی نسب، رجب‌علی. (1381). «تفویض اختیار در سازمان مزایا، معایب، موانع و محدودیت‌ها». توسعه مدیریت، شماره 38، 46-49 .
مشهدی، علی؛ جلیلی مراد، آیت‌اله. (1398). «معیارهای نظارت قضایی بر صلاحیت‌های اختیاری مقامات اداری در حقوق ایران، فرانسه و آلمان». فصلنامه حقوق اداری، شماره 18، 251-219.
متحدیان، رحیم. ‏‫(1390). ارتقای سلامت اداری و مبارزه با فساد. تهران: شرکت فرآزما پردازش‏‫،
مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضائیه. (1392). بررسی تطبیقی نقش قوه قضاییه در سرمایه‌گذاری رقابت و خصوصی‌سازی. تهران: انتشارات جنگل.
نیک‌فر، سینا؛ کریمی، قوام. (1395). «بررسی راهکارها و روش‌های نوین حقوقی مبارزه با فساد مالی در بانک‌ها». مقالات کنفرانس علوم اجتماعی و حقوق در هزاره سوم، جهاد دانشگاهی.
ویژه، محمدرضا. (1388). «اصل قانونمداری در اعمال اداری». آموزه‌های حقوق کیفری، شماره 12، 114-85.
‌هال، استیورات و دیگران. (1381). دول‍ت‌، ف‍س‍اد و ف‍رص‍ت‌ه‍ای‌ اج‍ت‍م‍اع‍ی‌، ن‍ظری‍ه‌ه‍ای‍ی‌ در اق‍ت‍ص‍اد س‍ی‍اس‍ی‌ ت‍وس‍ع‍ه‌، اس‍ت‍ی‍وارت‌‌هال‌ و دی‍گ‍ران‌؛ م‍ت‍رج‍م‌ح‍س‍ی‍ن‌ راغ‍ف‍ر، ت‍ه‍ران: ن‍ق‍ش‌ و ن‍گ‍ار‏‫.
Davies, Pamela A. (2003). Is Economic Crime a Man’s Game? Feminist Theory (SAGE publications), Vol. 4, No. 3
Duff, R.A. (2021). Perversion and Subversion of criminal law, http://law.huji.ac.il/ lupload/ 04DuffChap04.pdf,
Shiner, Roger A. (2006). What is a crime? A theory of the legislative response, University of British Columbia Okanagan, April, 2006,
Tadros, V. (2009). The Architecture of Criminalization, Criminal Justice Ethics, vol.28, May 2009,
https://www.transparency.org/en/countries/iran: 12/03/2021
https://www.vajehyab com/dehkhoda: 12/03/2021
https://www.hamshahrionline.ir/news/616983: 12/03/2021