مطالعات هنر اسلامی

مطالعات هنر اسلامی

تبیین ریشه‌های مفهومی متداوم معماری در خانه های بومی (نمونه موردی: خانه‌های بومی اردبیل)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
بابک پهلوان 1
غلامحسین معماریان 2
1 دانشجوی دکتری معماری اسلامی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، اصفهان، ایران.
2 استادگروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ، تهران، ایران.
10.22034/ias.2022.365689.2078
چکیده
توجه به ویژگی‌ها و خصوصیات متداوم در فرهنگ بومی از مقولاتی است که ریشه در تاریخ معماری ایران دارد و موجب شده است مؤلفه‌های معماری ایران در طی قرون مختلف بستری تکوینی همگام با رشد و دگرگونی‌های فرهنگ ایرانی داشته باشد. ورود فرآورده‌های معماری غرب و تغییر ساختارهای فضایی گذشته، سبب از بین رفتن معماری بومی شده و در مقابل آن حس نوستالژی و یا حسرت نسبت به گذشته را ایجاد کرده و در پی آن توجه به ساختارهای معماری بومی از ورای توجه به مؤلفه‌های شکلی و تقلید از قالب‌های فضایی سنتی و بومی به‌صورت مؤلفه‌های تزئینی، توجه به معنا، مدنظر صاحبان اندیشه بوده است. ارتباط بین صورت و ماده و محتوا و قالب در معماری گذشته، روح خلاق و سازنده تفکر ایرانی را شکل می‌دهد، در این صورت است که معماری به‌صورت فضاهای چندبعدی و چندسطحی نمایان و بدین طریق خاطره‌ای در ذهن فرد تبلور می‌یابد که این خاطره سبب تقویت بنیان‌های معماری امروز می‌شود. این پژوهش نیز با بررسی ریشه‌های متداوم و ریشه‌های گسست سعی در آسیب‌شناسی و تحلیل عناصر کالبدی و فضایی خانه‌های بومی با رویکردی معنایی دارد.
اهداف پژوهش:

شناسایی شاخص‌های متداوم اثرگذار در ارزش‌های معماری هر منطقه.
شناسایی عوامل شکل‌دهندۀ تداوم معماری در خانه‌های بومی اردبیل.

سؤالات پژوهش:

کدام مؤلفه و شاخص می‌تواند در تداوم ارزش‌های معماری هر منطقه تأثیر داشته باشد؟
چگونه می‌توان عوامل شکل‌دهندۀ تداوم معماری را در خانه‌های بومی اردبیل شناسایی کرد؟
کلیدواژه‌ها
تداوم معماری
گسست در معماری
خانه
معماری بومی

عنوان مقاله English

Explaining the roots of the continuous concept of architecture in native houses (Case example of native houses in Ardabil

نویسندگان English

Babak Pahlavan 1
Golamhosein Memarian 2
1 PhD student in Islamic Architecture, Faculty of Architecture and Urban Planning, University of Arts, Esfahan, Iran.
2 Professor, Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urban Planning, University of Science and Technology, Tehran, Iran.

کلیدواژه‌ها English

Continuity of architecture
break in architecture
house
vernacular architecture
دوسوسور، فردینان. (1378). دوره زبان‌شناسی عمومی. برگردان کورش صفوی، تهران: انتشارات هرمس.
شمیسا، سیروس. (1374). بیان و معانی. تهران: انتشارات فردوس.
صفوی، کوروش. (1383). درآمدی بر معناشناسی. تهران: حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی.
ضمیران، محمد. (1382). درآمدی بر نشانه‌شناسی هنر. تهران: نشر قصه.
فلامکی، محمد منصور. (1391). اصل‌ها و خوانش معماری ایرانی. تهران: انتشارات فضا.
مایس، پیرفون. (1384). عناصر معماری. ترجمه: مجتبی دولت‌خواه. تهران: انتشارات ملائک.
گیرو، پیر. (1383). نشانه‌شناسی. ترجمه: محمد نبوی، چاپ دوم، تهران: انتشارات آگه.
معماریان، غلامحسین. (1393). مبنای طراحی معماری. تهران: انتشارات نغمه نواندیش.
یاکسیون، رومن. (1380). زبان‌شناسی و شوشناسی. برگردان کردش صفوی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی.
یاکسیون، رومن. (1380). قطب‌های استعاره و مجاز. برگردان کردش صفوی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی.
Chandler, D. (2002). Semiotics for beginners: glossary of key terms. Aberystwyth University.Silverman, K. (1983). The subject of semiotics. Oxford University Press.
Kress, G., & Van Leeuwen, T. (1996). The grammar of visual design. London and New York: Routledge.