مطالعات هنر اسلامی

مطالعات هنر اسلامی

تاثیر مفاهیم و ترجمان قرآن بر سلامت ذهن مورد مطالعاتی: کاربست مضامین قرآنی در مسجد شیخ لطف الله.

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دوره دکتری تخصصی رشته علوم قرآن وحدیث، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
2 دانشیاردانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
3 استادیار گروه الهیات، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
10.22034/ias.2023.401045.2215
چکیده
قرآن کریم کتاب هدایت است و در آن مجموعه‌ای از دستورات، پندها، موعظه‌ها و قصص مطرح شده است که هرکدام به جنبه‌ای از زندگی انسان نظر دارد و از آن آموزه‌ها می‌توان قواعد و دستورالعمل‌هایی که بهداشت و سلامت روانی را تأمین می‌کند، استفاده کرد. پژوهش حاضر به روش توصیفی و تحلیلی و با تکیه بر داده‌های منابع کتابخانه‌ای به رشتۀ تحریر درآمده است. خداوند بیان درمان و نسخه شفابخش خویش (ذکر خدا) را درمان نهایی هرگونه اضطرابی می‌داند؛ سپس با بیان آموزه‌ها و دستورهایی می‌کوشد تا انسان با به‌کارگیری آن‌ها توازن و تعادل شخصیّتی را در خود ایجاد نماید. «قُل هُوَ لِلَّذِینَ آمَنُوا هُدَیً وَ شِفَاءٌ (فصّلت:44)؛ «بگو این کتاب برای کسانی که ایمان آورده‌اند، سراسر هدایت و درمان است». حضرت علی(ع) می‌فرمایند: «برای دردهایتان، از قرآن سلامت بخواهید و با قرآن بر سختی‌ها یاری جویید. حال کسی که زبان مادریش با زبان قرآن (عربی مبین) متفاوت است برای درمان دردهایش و رسیدن به سلامتی، چاره‌ای جز ترجمه قرآن به زبان خود ندارد و از این طریق و با ترجمه آن و درمان دردهایش، تازه جنبۀ اعجاز قرآن و بی‌مانند بودن آن برایش روشن می‌شود و به شدّت به آن علاقه‌مند می‌گردد. در معماری اسلامی نیز مضامین قرآنی از جایگاه ویژه‌ای برخودار است؛ یکی از این بناهای منحصربه‌فرد مسجد شیخ لطف‌الله ست.
اهداف تحقیق:

بررسی راهکارهای قرآن برای تأمین بهداشت روانی.
سلامت روان از دیدگاه قرآن و تعالیم اسلامی چه جایگاهی دارد و چه بازتابی در مسجد شیخ لطف‌الله یافته است؟

سؤالات پژوهش:

راهکارهای قرآن برای تأمین بهداشت روان چگونه است؟
سلامت روان از دیدگاه قرآن و تعالیم اسلامی چه جایگاهی دارد و چگونه در مسجد شیخ لطف‌الله بازتاب یافته است؟
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Impact of Quranic Concepts and Interpretations on Mental Health: A Case Study of Applying Quranic Themes in the Sheikh Lotfollah Mosque

نویسندگان English

Farhad Beygi 1
Nadali Ashouri 2
Mohsen Fahim 3
1 PhD student in the field of Qur'anic and Hadith Sciences, Najaf Abad Branch, Islamic Azad University, Najaf Abad, Iran
2 Associate Professor, Islamic Azad University, Najaf Abad Branch, Islamic Azad University, Najaf Abad, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Theology, Najaf Abad Branch, Islamic Azad University, Najaf Abad, Iran
چکیده English

The Holy Quran is a guiding text that encompasses a range of directives, admonitions, sermons, and narratives, each addressing various facets of human life. These teachings can be utilized to derive principles and guidelines that promote psychological health and mental well-being. This study employs a descriptive and analytical approach, drawing on data from library sources. The Quran posits divine remembrance (dhikr) as the ultimate remedy for anxiety, as stated: "Say, 'It is for those who believe a guidance and a healing'" (Fussilat: 44). Through its teachings and directives, the Quran aims to help individuals achieve personal balance and harmony. Imam Ali (AS) advises: "Seek health for your ailments through the Quran and seek help with it in hardships." For individuals whose native language differs from Arabic, translating the Quran into their own language becomes essential for utilizing its teachings to address challenges and attain well-being. This process reveals the Quran's miraculous nature and fosters profound appreciation. In Islamic architecture, Quranic themes hold a special place; the Sheikh Lotfollah Mosque is a notable example.
Research Objectives:

To investigate Quranic strategies for promoting psychological health.
To explore the significance of mental health from the perspective of the Quran and Islamic teachings and its reflection in the Sheikh Lotfollah Mosque.

Research Questions:

What strategies does the Quran offer for promoting psychological health?
What significance does mental health hold from the perspective of the Quran and Islamic teachings, and how is it reflected in the Sheikh Lotfollah Mosque?

کلیدواژه‌ها English

concepts
translation
mental health
mosque
Quran
قرآن کریم
آذرنوش، آذرتاش. (1376). مقاله: تاریخ ترجمه از عربی به فارسی، مجله ترجمان وحی، شماره اول، مؤسسه فرهنگی ترجمان وحی.
ابن‌تیمیه، تقی الدّین ابوالعبّاس احمد. (1404ق). دقائق التفسیرالجامع  لتفسیر ابن تیمیه، محقّق: محمِّد السید الجلیند، چاپ سوم، ناشر: مؤسسه علوم قرآن دمشق.
ارگایل، مایکل. (1382). روان‌شناسی ‌شادی. ترجمه: بهرامی، فاطمه ‌و دیگران، ناشر: جهاد دانشگاهی اصفهان.
حیدری، محمّد. (1381). معجم الأفعال المتداولة. قم: المرکز العالمی للدراسات الإِسلامیه.
رشیدرضا، محمّد. (1990م). تفسیر القرآن الحکیم (تفسیرالمنار). ج9، ناشر: هیئه المصریه العامه للکتاب.
سیدرضی، محمّد. (1414ق). نهج‌البلاغه، چاپ اول، محقّق و مصحح: عطاردی، عزیز‌الله، خطبه: 176، ناشر: قم، مؤسسه نهج‌البلاغه.
شحاته، عبدالله محمود،  (2002م)، علوم قرآن، ناشر: قاهره، دارغریب.
شعیبی، علی‌شواخ‌اسحاق. (1403ق). معجم‌ مصنفات ‌القرآن ‌الکریم. ج2، ریاض: دارالرفاعی.
صادق زادة قمصری، علیرضا. (1380). تربیت اسلامی ویژه آسیب‌شناسی تربیت دینی، ناشر: نشر تربیت اسلامی.
طباطبایی، محمّدحسین. (1397ق). المیزان فی تفسیر المیزان. ج11، چاپ سوم، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
طریحی، فخرالدین. (1375). مجمع‌البحرین. جلد6، چاپ سوم، تحقیق: حسینی، سیّد احمد، تهران: کتابفروشی مرتضوی.
عبّاسی، اکبر. (1385). «دین‌ و سلامت‌روان». مجله ‌حدیث ‌زندگی، شماره 9، 12.
فولادوند، محمّدمهدی. (1418ق). ترجمه ‌‌قرآن‌کریم. چاپ سوم، تهران: دفترمطالعات و تاریخ و معارف اسلامی.
القطان، مناع‌بن‌خلیل. (1421ق). مباحث فی علوم القرآن. ناشر: مکتبه المعارف للنشر والتوزیع.
کارل، آلکسیس. (1358). نیایش. ترجمه: شریعتی، محمّدتقی، ناشر: تهران: حسینیه ارشاد.
کلینی، محمّدبن‌یعقوب. (1365). الاصول من الکافی. ج2، ناشر: دارالکتب الاسلامیه.
گنجی، حمزه. (1378). بهداشت روانی. ناشر: تهران: ارسباران، بهار.
گلزاری، شبنم. (1394). «مسجد شیخ لطف‌الله، یادگاری کم‌نظیر از دوران صفویه»». مجله رشد آموزش هنر، شماره 41، 53-51.
معرفت، محمدهادی. (1382). تاریخ قرآن. چاپ پنجم، ناشر: تهران: سمت.
----------------.  (1379). التّفسیروالمفسّرون. ج1، قم: مؤسسه فرهنگی التمهید.
موسوی خمینی، روح‌الله. (1395). شرح حدیث جنود عقل و جهل. چاپ شانزدهم، ناشر: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
--------------------. (1378). صحیفه امام. ج20، ناشر: مرکز تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
محسنی ناغانی، سیروس. (1402). «حکمت مساجد اسلامی با تکیه بر مسجد شیخ لطف‌الله». مجله علوم انسانی و اسلامی در هزاره سوم،  دوره7،  شماره 2، 426-409.