مطالعات هنر اسلامی

مطالعات هنر اسلامی

بررسی پیوند کنش ارتباطی عقل اجتماعی و توافق بین اذهانی در نگرش هابرماس و تطبیق آن با مضامین اجتماعی در نقاشی معاصر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/ias.2023.409282.2261
چکیده
نظریۀ کنش ارتباطی  هابرماس نوآوری جدیدی در حوزۀ فلسفه، جامعه‌شناسی و اندیشۀ سیاسی به‌وجود آورده  است.این نظریه با استفاده از مفاهیم جهان زیست و سیستم دو چشم‌انداز درونگرا و برونگرا را با یکدیگر پیوند می‌زند و از پارادایم خرد آگاهی‌محور به جانب پارادایم زبان در قالب گفتار روی می‌آورد؛ از سویی، جهان زیست مشترک ارتباطی‌ای را بنیان می‌گذارد که دربرگیرندۀ پس‌زمینه معانی مشترک و شامل عناصر ساختاری است که بازآفرینی اجتماعی را امکان‌پذیر می‌سازد. تلفیق میان دو مفهوم کنش و ساختار و نظام درواقع تلفیق دو نظریه لیبرالی و مارکسیستی در مورد جامعه در قالب یک نظریه اجتماعی جدید و انتقادی است که با ارائه نظریه خود تحت عنوان کنش ارتباطی به آن می‌پردازد نقش عقل اجتماعی و زبان و اخلاق گفت‌وگویی در رهایی از ستم در این نظریه بسیار پررنگ جلوه می‌نماید لذا تمرکز این پژوهش بر بررسی پیوند کنش ارتباطی عقل اجتماعی و توافق بین‌اذهانی در نگرش هابرماس و تطبیق آن با مضامین اجتماعی در نقاشی معاصر  است.
اهداف پژوهش:

چگونگی ارتباط کنش ارتباطی با عقل اجتماعی.
بررسی پیوند عقل اجتماعی با توافق بین‌اذهانی و مضامین اجتماعی در نقاشی معاصر.

سؤالات پژوهش:

1. چگونه می توان بین کنش ارتباطی و عقل اجتماعی پیوند ایجاد کرد؟
پیوند عقل اجتماعی با توافق بین‌اذهانی و مضامین اجتماعی در نقاشی معاصر چگونه است؟
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

An Examination of the Link Between Communicative Action, Social Reason, and Inter-Subjective Agreement in Habermas's Perspective and Its Adaptation to Social Themes in Contemporary Painting

نویسندگان English

Tayebeh Sanchouli Nezhad 1
Mohammad Akvan 2
1 Department of Philosophy, Faculty of Literature and Humanities, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Department of Philosophy, Faculty of Literature and Humanities, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

Habermas's theory of communicative action has introduced a novel innovation in the fields of philosophy, sociology, and political thought. This theory integrates two perspectives—introverted and extroverted—using the concepts of the lifeworld and system, shifting from a paradigm of consciousness-oriented rationality to one centered on language in the form of discourse. It establishes a shared communicative lifeworld that encompasses a background of common meanings and structural elements, enabling social reproduction. The integration of action and structure theories effectively combines liberal and Marxist theories on society into a new critical social theory. Habermas's theory emphasizes the role of social reason, language, and dialogical ethics in liberation from oppression. This research focuses on examining the connection between communicative action, social reason, and inter-subjective agreement in Habermas's perspective and adapting it to social themes in contemporary painting.
Research Objectives:

Investigating how communicative action relates to social reason.
Examining the link between social reason, inter-subjective agreement, and social themes in contemporary painting.

Research Questions:

How can a connection be established between communicative action and social reason?
What is the relationship between social reason, inter-subjective agreement, and social themes in contemporary painting?

کلیدواژه‌ها English

Communicative action
Habermas
social reason
inter-subjective agreement
social themes
اوث ویت، ویلیام. (1393). هابرماس: معرفی انتقادی. ترجمه: لیلا جوشقانی، حسن چاوشیان، چاپ دوم، تهران: اختران.
ایچ لسناف، مایکل. (1378). فیلسوفان سیاسی قرن بیستم. مترجم: خشایار دیهیمی، تهران: نشر کوچک.
بشیریه، حسین. (1384). گذار به دموکراسی. تهران: نگاه معاصر .
توحیدفام، محمد. (1388). فراسوی کنش و ساختار: تلفیق کنش و ساختار در اندیشه آنتونی گیدز، پیر بوردیو و یورگن هابرماس، تهران: گام نو.
حسینی تهرانی، محمدحسین. (1429 ق). مهر تابان. مشهد: انتشارات علامه طباطبایی.
خان‌محمدی، کریم. (1391). «مقایسه عقلانیت ارتباطی با عقلانیت وحیانی براساس دیدگاه‌های هابرماس و علامه طباطبایی». نشریه علوم سیاسی، دوره 15، شماره 57، 74-31.
رنجبر، ایرج. (1394). «پارادایم سیاست در اندیشه سیاسی مکتب فرانکفورت». پژوهش ساست نظری، شماره 18، 77-49.
ریترز جورج. (1377). نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر: بار افزودن دو فصل تازه. ترجمه: محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی.
سجادی ، سیدجعفر. (1375). اصطلاحات فرهنگ علوم فلسفی و کلامی، تهران: امیرکبیر.
عباسپور، ابراهیم. (1390). «بررسی روش‌شناسی نظریه کنش ارتباطی هابرماس با رویکرد انتقادی». مجله معرفت فرهنگی اجتماعی، شماره2، 64-35.
علی‌خواه، فردین. (1376). «کنش ارتباطی و زبان در اندیشه هابرماس». مجله راهبرد (فصلنامه مرکز مطالعات استراتژیک)، شماره 13، 30-20.
نوذری، حسینعلی. (1381) بازخوانی هابرماس. تهران: نشر چشمه.
نجاتی حسینی، سید محمود. (1388). «یورگن هابرماس: از حقوق، اخلاق و سیاست لیبرالی به سمت قانون و دموکراسی گفتگویی». دانشنامه علــوم اجتمــاعی دورة 1، شمـارة1، 124-93.
نقیب‌زاده،  عبدالحسین و نوروزی، رضاعلی. (1388). «تحلیلی بر اهداف تربیت اخلاقی و اجتماعی هابرماس با تأکید بر نظریه کنش ارتباطی». جامعه‌شناسی کابردی، دوره21، شماره 1، 142-123.
هابرماس، یورگن . (1380) بحران. ترجمة جهانگیر معینی. تهران: گام نو.
--------------. (1381)جهانی‌شدن و آیندة دموکراسی منظومه پست ملی، ترجمه کمال پولادی، تهران، نشر مرکز
--------------. (1383). دگرگونی ساختاری حوزه عمومی: کاوشی در باب جامعه بورژوایی. ترجمة جمال محمدی. تهران: افکار.
--------------. (1384). مهندسی ژنتیک و آینده سرشت انسان. ترجمه: یحیی امامی، تهران: نقش‌ونگار.
--------------. (1391). دین و روابط بین‌الملل. ترجمه: اصغر قهرمان‌پور، چاپ دوم، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
--------------. (1392). نظریه کنش ارتباطی. (دو جلد در یک مجلد). ترجمه از آلمانی به انگلیسی توماس مک‌کارتی، مترجم: فارسی کمال پولادی. تهران: چاپ سعدی.
هاو، ال. ای. (1395). یورگن هابرماس. ترجمه: جمال محمدی، تهران: گام نو.
هولاب، رابرت و هابرماس، یورگن. (1397). نقد حوزه عمومی مجادلات فلسفی هابرماس با پوپری‌ها، گادامر، لومان، لیوتار، دریدا و دیگران. ترجمة حسین بشیریه. تهران: نشر نی.
هابرماس، یورگن . (1378). «جامعه سکولار در غرب». ترجمه: غلامعلی خوش‌رو، نشریه آیین، شماره 19 و 20.
--------------. (1380). «فراسکولاریسم». ترجمه: مهرزاد فتوحی، نشریه همشهری، بهمن.
--------------. (1381). «سیطره عمومی، هاله لاجوردی». فصلنامه ارغنون، شماره 25.
--------------. (1385). «مذهب در حوزه عمومی». بازتاب اندیشه، شماره 74.
وایت، استیون. (1380). خرد، عدالت، نوگرایی و نوشته‌های اخیر هابرماس. ترجمة محمد حریری اکبری. تهران: انتشارات قطره.
Huhn, T. (2004). “Thoughts beside Themselves”, pp.-18-1, in Cambridge Companion to Adorno, Tom Huhn (ed.), Cambridge: Cambridge University Press.
Rosenfeld, M. & Arato, A. (1998). (Eds) Habermas on law and Democracy: Critical Exchanges, University of Columbia press
Waldron, G Ed. (1995). theories of Rights, oxford UP.