مطالعات هنر اسلامی

مطالعات هنر اسلامی

شناسایی و اولویت‌بندی عوامل کلیدی بر توسعه هنر اسلامی در اینستاگرام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشکده هنر، گروه تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران.
2 استاد، دانشکده هنر، گروه پژوهش هنر، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران.
10.22034/ias.2024.450854.2355
چکیده
به دلیل گستردگی حوزۀ تسلط شبکه‌های اجتماعی مجازی در جوامع امروزی و نیز برخورداری این پدیده از ویژگی سیال‌بودن و حرکت پویا، لازم است که همگام با رشد و تکامل تکنولوژیکی و محتوایی شبکه‌های اجتماعی مجازی، در ابعاد مختلف، کارکرد آن‌ها، به‌ویژه نقش آن‌ها در توسعه فرهنگ و هنر، در عصر جهانی‌شدن مطالعات بیشتری صورت بگیرد. ازاین‌رو، در این مطالعه که با استفاده از یک رویکرد ترکیبی توصیفی- تحلیلی و تکنیک ریاضی AHP انجام‌گرفته است، ضمن بررسی ادبیات موضوع، عوامل کلیدی توسعۀ هنرهای اسلامی در ایران، شناسایی و با انجام مقایسات زوجی میزان اهمیت هرکدام از این عوامل نیز از طریق یک مطالعه میدانی تعیین گردید. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که مجموعاً 45 مؤلفه مهم را در قالب هشت عامل بسیار کلیدی: فردی؛ اقتصادی، ساختاری و کالبدی؛ فرهنگی؛ اجتماعی - محیطی؛ تکنولوژیکی؛ امنیتی و قانونی و نهایتاً حمایت‌های دولتی می‌توانیم برای توسعه هنرهای اسلامی شناسایی و معرفی نماییم. ضرایب اهمیت حاصل از بررسی نظرات خبرگان نشان داد که به‌ترتیب عوامل فردی، اقتصادی و تکنولوژیکی به ترتیب با اهمیت‌ترین مؤلفه‌های کلیدی جهت توسعه هنرهای اسلامی می‌باشد که در صورت توجه واقعی و دقت به این مؤلفه‌ها، دستیابی به اهداف توسعه فرهنگی و هنری کشور از طریق پلت فرم‌های رایج در فضای مجازی تسهیل و تسریع خواهد شد.
 
اهداف پژوهش:

شناسایی عوامل کلیدی بر توسعۀ هنر اسلامی در اینستاگرام.
اولویت‌بندی عوامل کلیدی بر توسعۀ هنر اسلامی در اینستاگرام با روش AHP.

سؤالات پژوهش:

مهم‌ترین عوامل کلیدی بر توسعۀ هنر اسلامی در اینستاگرام کدامند؟
عوامل کلیدی بر توسعۀ هنر اسلامی در اینستاگرام با روش AHP چگونه اولویت‌بندی می‌شوند؟

 
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Identification and Prioritization of Key Factors in the Development of Islamic Art on Instagram

نویسندگان English

Bahareh Ghazivakili 1
Pedram Dadfar 2
Mohammadreza Sharifzadeh 2
1 PhD student, Faculty of Art, Department of Comparative and Analytical History of Art, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Professor, Faculty of Art, Department of Art Research, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

Given the extensive influence of social media networks in contemporary societies and their dynamic and fluid nature, it is essential to study their functions, particularly their role in the development of culture and art, in the era of globalization. This study adopts a mixed descriptive-analytical approach and employs the AHP (Analytic Hierarchy Process) mathematical technique to investigate this phenomenon. By reviewing relevant literature, the research identifies key factors contributing to the development of Islamic arts in Iran. Through pairwise comparisons, the importance of each factor was determined via a field study. The findings reveal 45 significant components grouped into eight critical categories: individual, economic, structural and physical, cultural, socio-environmental, technological, security and legal, and governmental support. Expert analysis highlights that individual, economic, and technological factors are the most critical for advancing Islamic arts. Focusing on these factors can facilitate and accelerate achieving cultural and artistic development goals through popular social media platforms.
Research Objectives

To identify key factors influencing the development of Islamic art on Instagram.
To prioritize these key factors using the AHP method.

Research Questions

What are the most critical factors influencing the development of Islamic art on Instagram?
How are these key factors prioritized using the AHP method?

کلیدواژه‌ها English

Islamic arts
art development
virtual space
social media
Instagram
آذرخش، علی‌محمد. (1391). «رویکردی نظری به تأثیرات شبکه‌های اجتماعی بر تولید ملـی و اشـتغال در میان جوانان». فصلنامه مطالعات جوانان و رسانه، شماره 6، 116-95.
آریانی، ابراهیم و همکاران. (1395). «نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در توسعه قابلیت‌های کارآفرینی دانشجویان تحصیلات تکمیلی». برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 7 (29)، 68-41.
بشیر، حسین؛ افراسیابی، محمدصادق. (1391). «شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و سبک زندگی جوانان: مطالعه موردی بزرگ‌ترین جامعه مجازی ایرانیان». تحقیقات فرهنگی، 5(1)، 63-31.
ایروین، روبرت. (1389). هنر اسلامی. ترجمه: رویا آزادفر، تهران: انتشارات سوره مهر.
البهنسی، عفیف. (1391). هنر اسلامی. ترجمه: محمود پورآقاسی، چاپ سوم، تهران: انتشارات سوره مهر.
امیری، نجات؛ حبیب‌زاده، اصحاب. (1394). «تحلیل وضعیت شبکه‌های اجتماعی مجازی براساس مدل SWOT». فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی، شماره ، 35-7.
بیرو، آلن. (1366). فرهنگ علوم اجتماعی. ترجمه: باقر ســاروخانی، تهران: انتشــارات کیهان.
پرایس، کریستین. (1393). تاریخ هنر اسلامی. ترجمه: مسعود رجب‌نیا، چاپ هشتم، تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر.
تالبوت رایس، دیوید. (1393). هنر اسلامی. ترجمه: ماه ملک بهار، چاپ شش، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
توکلیان، مهدی. (1400). «ضرورتی اجتناب‌ناپذیر به نام توسعه فرهنگی و هنری؛ کدام عوامل دخیل‌اند؟». خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران (دهم مرداد، کد خبر 84422362).
حقیقت، عبدالرفیع. (1369). تاریخ هنرهای ملی و هنرمندان ایرانی. جلد اول، تهران: شرکت موفان و مترجمان ایران.
حسن‌زاده، داود؛ اکرمانی، اصغر. (1388). «بررســی جایگاه توســعه پایدار در اجتماعات روستایی ایران». مجله علمی- پژوهش‌نامه علوم اجتماعی، شماره 17، 1.
خبرگزاری آریا. (1402). «ضرورت تدوین سند ملی توسعه پایدار هنر کشور». 26 آبان ماه، کد خبر: ۳۳۷۱۲۴۸۸.
دین‌پرست، منوچهر. (1388). «توسعه هنرک متن‌ها و زمینه‌ها». مجله آینه خیال، شماره 12. 109-108.
علوی، سیدمرتضی. (1396). «مطالعه و تحلیل شبکه‌های اجتماعی». کنفرانس ملی فناوری‌های نوین در مهندسی برق و کامپیوتر، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مؤسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی استان اصفهان
ذکاء، یحیی. (1342). «موجبات ترقی و توسعه هنر در ایران». نشریه هنر و مردم. سال 1342 - شماره 14.
رضائیان، عالیه؛ ادریسی، افسانه. (1397). «تأثیر شبکه‌های اجتماعی و اعتماد اجتماعی بر مصرف فرهنگی نسل چهارم (دهه هشتادی‌ها) با تأکید بر تلگرام، اینستاگرام و توییتر». فصلنامة علمی ـ پژوهشی. جامعه پژوهی فرهنگی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، شماره 2، 54-29.
رهنما، آذر؛ شریف‌زاده، محمدرضا و مختاباد امرئی، سید مصطفی. (1398). «تبیین تأثیرات اجتماعی تکنولوژی بر هنر اسلامی در عصر جدید براساس نظریه انتقادی مکتب فرانکفورت». مجله هنر اسلامی، شماره 40، دوره 17، 154-143.
سندانی، فری ناز. (1384). «تأثیر اینترنت در توسعه هنرهای تجسمی معاصر». فصلنامه هنرنامه، پیاپی 26.
عطارزاده، عبدالکریم. (1401). «تحلیلی بر تعریف هنر اسلامی و عملکرد آموزشی امروزین آن». مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی/ دوره بیست و ششم، شماره سوم (پیاپی 92)، 646-627.
فرقانی، محمدمهدی؛ مهاجری، ربابه. (1397). «رابطه بین میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی و تغییر در سبک زندگی جوانان». مطالعات رسانه‌های نوین، 4(13)، 292-252.
قاسم‌زاده، مرتضی. (1390). نقش شبکه‌های اجتماعی در تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی، پرتال سیاست ما.
قراملکی، فرامرز. (1383). اصول و فنون پژوهش در گسترة دین پژوهی. قم: مرکـز مـدیریت حوزه علمیه.
قراچورلو، نجف؛ نوری، فرامرز؛ قهرمانی، جاوید؛ صمدزاده، سعیده. (1400). «بررسی عوامل مؤثر بر توسعه اقتصاد هنر در استان آذربایجان شرقی». سومین دوره «معرفی برترین‌های پژوهشی فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی»، طرح تحقیقاتی برگزیده جشنواره.
کاجی، حسین. (1392). فلسفه تکنولوژی دون آیدی، پاسخی به دترمینیسم تکنولوژیک. تهران: هرمس.
کلانتری، محبوبه. (1383). تاریخچه کلاه و پوشش سر در ایران. تهران: اداره کل پژوهش‌های سیما.
کنبی، شیلا. (1393). جزییاتی از هنر اسلامی. ترجمه: افسونگر فراست، چاپ اوّل، تهران: فرهنگسرای میردشتی.
کونل، ارنست. (1387). هنر اسلامی. ترجمه: هوشنگ طاهری، چاپ هفتم، تهران: انتشارات توس.
محمودی‌نژاد، هادی؛ تقوایی، علی‌اکبر. (1385). «تأملی در انگاره‌های عرفانی در هنر اسلامی». کتاب ماه هنر، شماره 19 ،100 19-6.
مددپور، محمد. (1384). آشنایی با آرای متفکران درباره هنر. تهران: انتشارات سوره.
مطهری، مرتضی. (1369). اهتزاز روح، مباحثی در زمینه زیبایی‌شناسی و هنر. تهران: انتشارات حوزه هنری.
مظلومی، رجبعلی. (1366). روزنه‌ای به باغ بهشت. تهران: جهاد دانشگاهی.
نجیب اوغلو، گلرو. (1379). هندسه و تزئین در معماری اسلامی. ترجمة مهرداد قیومی بیدهندی. تهران: انتشارات روزنه.
هاگه دورن، آنته. (1394). هنر اسلامی. ترجمه: عطیه عصارپور و مسیح آذرخش، تهران: انتشارات یساولی.
Granemann, S., & Figueiredo, A. (2013). Logística aplicada à exportação - instrumento de competitividade. Revista Brasileira de Economia de Empresas, 1(1), 51-62.
Lee. M. C. (2007). A Method of Performance Evaluation by Using the Analytic Network Process and Balanced Score Card, International Conference on Convergence Information Technology.
Massari, L. (2010)."Online social networking":www. Googlescholar.com.
Rheingold, H. (2002). Smart Mobs: The Next Social Revolution: Transforming Cultures and
Communities in the Age of Instant Access, Basic Books.
Saaty, T. L. (1980). The Analytic Hierarchy Process: planning, priority setting, resource allocation. New York: McGraw-Hill International Book Company.
Stofkova,J., Krejnus, M., Repkova Stofkova,K., Malega,P., and Binasova,V. (2022). Use of the Analytic Hierarchy Process and Selected Methods in the Managerial Decision-Making Process in the Context of Sustainable Development. Sustainability, 14, 11546. https://doi.org/10.3390/ su141811546.
Symm, S. (2016). How much does it really cost to build a tech start-up? Blog, Launch Laboratory (April 7).
Toloi, R. C., Reis, J. G. M., Toloi, M. N. V., Vendrametto, O., & Cabral, J. A. S. P. (2022). Applying Analytic Hierarchy Process (AHP) to identify decision-making in soybean supply chains: a case of Mato Grosso production. Revista de Economia e Sociologia Rural, 60(2), e229595. https://doi.org/10.1590/1806-9479.2021.229595.