مطالعات هنر اسلامی

مطالعات هنر اسلامی

مطالعه‌ای بر آثار و نقش‌آفرینی مظفرعلی، نقاش و طراح عصر صفوی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه ارتباط تصویری، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران.
10.22034/ias.2024.459435.2377
چکیده
شناخت هویت هنرمندان نقاش و طراح ایران از مسائل مهمی است که می‌تواند علاوه‌بر اهمیت‌یافتن جایگاه آنان به روشن‌تر شدن قسمت‌هایی از تاریخ هنر ایران کمک نماید. گرچه نگارگری صفویان از لحاظ فرهنگی، هنری و سبکی مورد‌توجه محققین قرار داشته، ولی جایگاه و نقش مظفرعلی که جوهر یک اثر هنری در قلم او نهفته کم‌تر مورد‌مطالعه قرار گرفته است. این هنرمند آثار بسیاری را در کتابخانه‌های مختلف دربار صفویان خلق کرده است که برجسته‌ترین آن مرقع امیر‌حسین‌بیگ است. این پژوهش به روش تاریخی - توصیفی و رویکرد تک‌نگاری با پژوهش بر روی اسناد کتابخانه‌ای به شرح زندگی و تحلیل ساختار بصری آثار مظفرعلی پرداخته است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که مظفرعلی علاوه‌بر نقاشی و تشعیر در سایر فنون خط و تصویر نیز استاد بوده و در گذار هنری، آموزه‌های سنت تصویر را به نسل هنرمندان بعد از خود انتقال داده است. طراحی صفحات مرقع منسوب به او به لحاظ هنری اثری ممتاز در بین مرقعات صفوی به‌شمار می‌آید. او نقاشی تأثیرگذار، طراحی خلاق و هنرمند برجستة عصر خویش بود و آثارش به‌ویژه مرقع او از شاهکارهای فاخر دوران است.
اهداف پژوهش:

معرفی مظفرعلی و شناخت زمینه‌های فعالیت او در عصر صفوی.
بررسی آثار و مرقعات مظفرعلی از منظر فرم و محتوا.

سؤالات پژوهش:

مظفرعلی به‌عنوان هنرمند در چه زمینه‌هایی از خلق آثار تصویری در عصر صفوی فعالیت داشت؟
آثار مظفرعلی در مرقعات، به‌خصوص مرقع امیر حسین‌بیگ، از منظر فرم و محتوا چه ویژگی‌هایی داشت؟

 
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A Study on the Works and Role of Muzaffar Ali, Painter and Designer of the Safavid Era

نویسنده English

Mostafa Naderloo
Assistant Professor, Department of Visual Communication, Faculty of Visual Arts, University of Art, Tehran, Iran.
چکیده English

Understanding the identity of Iranian painters and designers is a significant issue that, beyond elevating their status, can contribute to clarifying aspects of the history of Iranian art. Although Safavid miniature painting has been studied extensively from cultural, artistic, and stylistic perspectives, the position and role of Muzaffar Ali-whose artistic essence is embedded in his brushwork-have been less examined. This artist created numerous works in various Safavid court libraries, the most prominent of which is the Muraqqa Amir Hossein Beyg. This study employs a historical-descriptive method and a monographic approach, based on archival research, to describe Muzaffar Ali’s life and analyze the visual structure of his works. The results indicate that Muzaffar Ali was not only a master of painting and illumination but also excelled in other arts of calligraphy and imagery, and that he played a pivotal role in the artistic transition by transmitting traditional visual teachings to subsequent generations of artists. The page designs of the Muraqqa attributed to him are considered outstanding among Safavid albums. He was an influential painter, a creative designer, and a distinguished artist of his era, with his works-especially the Muraqqa-being among the exquisite masterpieces of the period.
Research Objectives

To introduce Muzaffar Ali and understand the context of his activities during the Safavid era.
To examine Muzaffar Ali’s works and albums from formal and content perspectives.

Research Questions

In which fields of visual creation was Muzaffar Ali active as an artist during the Safavid period?
What formal and content characteristics do Muzaffar Ali’s works, especially the Muraqqa Amir Hossein Beyg, exhibit?

کلیدواژه‌ها English

Muzaffar Ali
Safavid painting
design
Muraqqa Amir Hossein Beyg
بیانی، مهدی. (۱۳۴۵). احوال  و آثار خوشنویسان (نستعلیق‌نویسان). جلد ۱، تهران: دانشگاه تهران.
خزایی، محمد. (1398).  هنر طراحی ایرانی اسلامی. تهران: انتشارات سمت.
دانش‌پژوه، محمدتقی. (1359). مرقع‌سازی و جنگ‌نویسی. مشهد: انتشارات  دانشگاه مشهد.
ذکاء، یحیی. (۱۳۷۹). هنر کاغذبری در ایران. (قطاعی)، تهران: فرزان.
راکسبرگ، دیوید جی. (۱۳۸۸). رفتار نابسامان، اف. آر. مارتین و مرقع بهرام‌میرزا. ترجمه: صالح طباطبایی، مجموعه مقالات نگارگری ایرانی‌اسلامی، تهران: فرهنگستان هنر.
رجبی، محمدعلی. (۱۳۸۴). شاهکارهای نگارگری ایران. تهران: موزه معاصر.
سودآور، ابوالعلا. (۱۳۸۰). هنر دربارهای ایران. ترجمه: ناهید شمیرانی، تهران: کارنگ.
سهیلی خوانساری، احمد. (۱۳۶۶). مقدمه، گلستان هنر. تهران: منوچهری.
صادقی‌بیگ افشار. (۱۳۷۳). قانون‌الصور، کتاب‌آرایی در تمدن اسلامی. نجیب مایل هروی، مشهد: آستان قدس رضوی.
------------------------. (۱۳۲۷). مجمع الخواص. به کوشش عبدالرسول خیام‌پور: تبریز.
قاضی احمد. (۱۳۶۶). گلستان هنر. به کوشش احمد سهیلی خوانساری. تهران: منوچهری.
کن‌بی، شیلا. (۱۳۸۶). عصر طلایی هنر ایران. ترجمه: حسن افشار، تهران: مرکز.
گواشانی هروی. دوست‌محمد. (۱۳۷۲). دیباچه موقع بهرام‌میرزا، کتاب‌آرایی در تمدن اسلامی. نجیب مایل هروی، مشهد: آستان قدس رضوی.
مالک دیلمی. (۱۳۷۲). دیباچه مرقع امیرحسین‌بیگ، کتاب‌آرایی در تمدن اسلامی. نجیب مایل هروی، مشهد: آستان قدس رضوی.
منشی قزوینی، بوداق. (۱۳۷۸). جواهرالاخبار. مقدمه تصحیح و تعلیقات محسن بهرام نژاد، تهران: میراث مکتوب.
-------------. (۱۳۸۸). «جواهرالاخبار، به کوشش کفایت کوشا». نامه بهارستان، سال دهم، دفتر ۱۵: ۱۲۰-۱۰۷.
منشی، اسکندربیک. (۱۳۵۱). تاریخ عالم‌آرای عباسی. به کوشش ایرج افشار، جلد ۱، تهران: امیرکبیر.
نویدی، شیرازی. (۱۹۷۴). دوحة الازهار. به کوشش: علی مینایی تبریزی، ابوالفضل رحیموف، مسکو: دانش.
وصفی، شمس‌الدین محمد. (۱۳۷۲). دیباچه مرقع شاه‌اسماعیل، کتاب‌آرایی در تمدن اسلامی. نجیب مایل هروی، مشهد: آستان قدس رضوی.
Bahari Ebadollah, B. (1996). Master of Persian Painting I.B Tauris Publication, London: New York.
Canby, R. S. (1999). The golden Age of Persian art. The Birtish Museum.
Canby, R. S. (2014). The Shahnama of Shah Tahmasp, NY Museum of Art Metropolitan.
Dickson & Welsh. (1981). The Houghton Shahnameh Vol: I & II, Harvard University.
Roxburg, D. J. (2005). The Persian Album 1400-1600. New Haven & London: Yale University Press.
Roxburg, D. J. (2001). Prefacing the Image. The Writing of Art History in Sixteenth- Century Iran, Boston: Brail.
Roxburg, D. J. (1996). A Dissertation in History of Art.
Simpson,Marianna, Shreve. (1997). Sultan Ibrahim Mirza,s Haft Awrang. Yale University & London.
Simpson,Marianna, Shreve. (1991). A Manuscript Made for the Safavid prince Bahram Mirza. Burlington Magazine 133(1991): 376-86
Soudavar, A. (1981). Reassessing Early Safavid Art and History Thirty-Five Years after Dickson & Welch 1981, Houston.
Thackston, W.M. (2001). Album prefaces and other Document son the History of Calligraphers and Painters.
Thompson, J. & Canby, R. S. (2003). Hunt for Paradise Court Arts of Safavid Iran 1576-1501. NY: Asiasocity Museum.
Welsh, S. C. (1979). Wonders of the Age, London: British library.