مطالعات هنر اسلامی

مطالعات هنر اسلامی

نقش هنر در تبیین وحدت وجود از طریق بررسی آثار امام خمینی(ره) و مولانا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مریم پیامی 1
فرج الله براتی 2
مریم بختیار 3
1 دانشجوی دکتری عرفان اسلامی و اندیشه امام خمینی (ره)، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
2 استادیار گروه عرفان، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
3 استادیارگروه عرفان اسلامی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
10.22034/ias.2021.263562.1485
چکیده
نظریة وحدت وجود که یکی از ارکان اسلامی و مهم شاخة عرفان نظری و استخوان‌بندی محکم این مقوله است. این موضوع از دیرباز مورد بررسی و تحلیل صاحب‌نظران و کارشناسان بزرگ عرفان قرارگرفته، و عارفانی چون ابن عربی که از بنیان‌گذاران عرفان اسلامی و نظریه‌پردازان عرفان نظری می‌باشند. همچنین مولانا جلال‌الدین محمد بلخی (مولانا) و امام خمینی (ره) در دوره معاصر ادامه‌دهندگان راه این عارف بزرگ بوده و دربارة وحدت وجود نظرات مهم و جدیدی ارائه داده و آن را به شکل قابل‌تقدیری ترسیم کرده‌اند. ولی هنوز این طرح جای سخن داشته و سخنان جدیدی برای علاقه‌مندان و جویندگان حقیقت دارد؛ وحدت وجود یعنی اینکه عالم یکی است و هرچه غیرازآن، مظاهر و تجلیلات او هستند و بدون وجود او عالم عدم است، و وجودی ندارد که این است مفهوم وحدت در عین کثرت و کثرت در عین وحدت، که از طریق رسیدن به این حقیقت، شیفتگان وادی عرفان و سالکان طریق سیروسلوک، در این سفر معنوی رهنمون به‌سوی حقیقتی واحد شده و آرامشی را که گمشدة ره‌یافتگان به این وادی است دریافت کرده و با وصل به این حقیقت به توحید و اطمینان واقعی نائل می‌شوند. پژوهش حاضر به روش توصیفی و تحلیلی و با تکیه بر داده‌های منابع کتابخانه‌ای انجام شده است. یافته‌های پژوهش حاکی از این است که وحدت وجود یکی از مقوله‌های محوری در اندیشه‌های مولانا و امام خمینی(ره) است.
اهداف پژوهش:

بررسی اهمیت هنر در تبیین وحدت وجود.
بررسی اصل وحدت وجود در اندیشه‌های مولانا و امام خمینی(ره).

سؤالات پژوهش:

هنر در تبیین وحدت وجود چه نقشی می‌تواند داشته باشد؟
اصل وحدت وجود در اندیشه‌های مولانا و امام خمینی(ره) چه جایگاهی دارد؟
کلیدواژه‌ها
ابن‌عربی
مولانا
هنر
امام خمینی(ره)
وحدت وجود

عنوان مقاله English

The role of art in explaining the unity of existence through the study of the works of Imam Khomeini and Rumi

نویسندگان English

Maryam Payami 1
Farajallah Barati 2
Maryam Bakhtiyar 3
1 PhD Student in Islamic Mysticism and Thought of Imam Khomeini, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Mysticism, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Islamic Mysticism, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran.

کلیدواژه‌ها English

Ibn Arabi
Rumi
Imam Khomeini (RA)
unity of existence
Oneness
قرآن
ابن‌عربی، محی‌الدین. (559 ق). فتوحات مکیه، ج 2، تهران: انتشارات شهر.
امینی‌نژاد، علی. (1390). آشنایی با مجموعة عرفان اسلامی، قم: مؤسسة آموزشی امام خمینی (ره).
انصاری، خواجه عبدالله. (1339ق). کشف‌الاسرار، تهران: امیرکبیر.
اکبرآبادی، محمد. (1383). گیسوم، تهران: سمت.
جامی، عبدالرحمن. (1395ق). نفحات‌الانس، تهران: تهران.
جوادی آملی، عبدالله. (1377). حماسه و عرفان، قم: نشر اسراء.
خمینی، روح‌الله. (1387). دیوان امام خمینی (ره)، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
خرمشاهی، قوم‌الدین. (1375ش). کشف‌الابیات، تهران: دوستان.
زمانی، کریم زمانی. (1372). شرح مثنوی، ج1، تهران: اطلاعات.
سوزنگر، میترا؛ فریدونی، پگاه. (1393). «وحدت و کثرت در هنر اسلامی». کنفرانس ملی مهندسی عمران و توسعه پایدار ایران.
عطار، فریدالدین. (1342ق). منطق‌الطیر، تهران: سمت.
قیصری، داود. (1417ق). شرحی بر فصوص الحکم، تهران: مؤسسه آموزشی امام خمینی (ره).
کی‌منش، عباس. (1366ش). پرتو عرفان، ج 2، تهران: سعدی.
مولوی، جلال‌الدین‌محمد. (672ق). مثنوی معنوی، تهران: انتشارات هرمس.
همدانی، عین‌القضاه. (1370). تمهیدات، تهران: انگیزه مهر.