مطالعات هنر اسلامی

مطالعات هنر اسلامی

بررسی اسلوب های بلاغی در شعر پایداری مصطفی وهبی التل در تطبیق با مفاهیم و تشبیهات مقاومت در پوسترهای مدافعان حرم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
طاهره سادات سید حسینی 1
ناهده فوزی 2
سیمین ولوی 3
1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات عربی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دکتری تخصصی، استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 دکتری تخصصی، دانشیارگروه زبان و ادبیات عربی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/ias.2022.361748.2052
چکیده
یکی از انواع شاخه‌های ادبی و هنری، نوع پایداری یا مقاومت است. در این میان، شاعران و هنرمندان بسیاری این گونه را برگزیده‌اند. مصطفی وهبی التل از شاعرانی است که این سبک ادبی را برگزیده است. این نوع ادبی و هنری، در پوسترها مربوط به جنگ‌ها نیز دیده می‌شود. این پژوهش به دنبال بررسی عناصر بلاغی در شعر پایداری وهبی و پوسترهای دفاع مقدس است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ­ای است. بررسی‌ها نشان داد شاعر با استفاده از ترفند پارادوکس، توانسته دست به بازآفرینی مفاهیم و برجسته­ سازی واقعیات تلخ ملت و وطنش بپردازد. در رابطه با نوع تشبیهات مورد استفادۀ شاعر در مجموع می ­توان گفت که بیش­تر تشبیهات وی، از نوع مبتذل و سطحی هستند؛ چراکه طرفین تشبیه و ادات و حتی در مواردی وجه شبه در آن کاملاً محسوس بوده و آورده شده است. می ­توان گفت که شاعر در زمینه­ ی استفاده از عنصر ادبی تلمیح، چندان در عمق حرکت نکرده و درک و دریافت این­گونه تلمیحات در شعر وی نیاز به کوشش چندانی ندارد. نکته­ ی قابل تأمل در رابطه با انتخاب اوزان عروضی این شاعر، استفاده از اوزان عروضی مختص به خمریه و یا غزل جهت طرح مسائل ادبیات مقاومت است. شاید بتوان گفت که قبل از بررسی هرگونه مضمون ادب مقاومت در اشعار این شاعر و نیز تناقضات موجود در آن، می ­توان این تناقض مضمونی و ساختاری را دید. نکتۀ ادبی متمایز اشعار عرار و نیز نقطۀ ثقل و نقطۀ عطف تحلیلی اشعار وی، در پدیدۀ کاربست صور بیانی مضاعف و تزاحم تصاویر رقم خورده است. 

اهداف پژوهش:
1. بررسی اسلوب­ های بلاغی و پارادوکس در اشعار پایداری مصطفی وهبی التل.
2. بررسی عناصر مقاومت در پوسترهای دفاع مقدس.

سؤالات پژوهش:
1. مصطفی وهبی التل در اشعار پایداری خود از چه اسلوب­ های بلاغی استفاده کرده است؟
2. عناصر مقاومت و پایداری چه بازتابی در پوسترهای دفاع مقدس دارد ؟
کلیدواژه‌ها
اسلوب‌های بلاغی
مصطفی وهبی التل
پارادوکس
ادب مقاومت

عنوان مقاله English

Investigating the rhetorical styles in Mustafa Wehbi al-Tal's poem of stability in matching with the concepts and similes of resistance in the posters of the defenders of the Haram

نویسندگان English

Tahereh Sadat Seyyed Hosseini 1
Nahedeh Fawzi 2
Simin Valavi 3
1 PhD Candidate, Department of Arabic Language and Literature, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 PhD, Assistant Professor, Department of Arabic Language and Literature, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran. Iran.
3 PhD, Associate Professor, Department of Arabic Language and Literature, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

کلیدواژه‌ها English

Rhetorical styles
Mustafa Wahbi al-Tal
Paradox
Rresistance Literature
آدمیّت، فریدون. (1335). اندیشه‏ های میرزا آقاخان کرمانی، تهران: پیام.
براهنی، رضا. (1347). طلا در مس، تهران: انتشارات کتاب زمان.
بصیری، محمدصادق. (1387). "طرح و توضیح چند سوال درباره مبانی ادبیات پایداری"، نامه­ پایداری «مجموعه مقالات اولین کنگره ­ی ادبیات پایداری دانشگاه شهید باهنر کرمان»، تهران: بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش ­های دفاع مقدس.
تقوی، نصراله. (1317). هنجار گفتار: در فن معانی و بیان و بدیع فارسی، تهران: نور.
رجایی، محمدخلیل. (1392). معالم البلاغه. شیراز: فارابی.
داد، سیما. (1375). فرهنگ اصطلاحات ادبی، تهران: مروارید.
زرکشی، بدرالدین. (بی‌تا). البرهان فی علوم القرآن، تحقیق محمد أبوالفضل إبراهیم، بیروت: دار المعرفة.
ثمره، یدالله. (1364). آواشناسی زبان فارسی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی. 
شفیعی کدکنی، محمّدرضا. (1380). شعر معاصرعرب، تهران: انتشارات سخن.
شفیعی کدکنی، محمّدرضا. (1350). صور خیال در شعر فارسی، تهران: انتشارات نیل.
شمیسا، سیروس. (1383). انواع ادبی، تهران: انتشارات فردوس.
شمیسا، سیروس. (1388). نقد ادبی، تهران: انتشارات میترا.
شهسواری، علی؛ بانوکریمی، امیر و مرادی، ابوالفضل. (1398). "بررسی سبک­ شناسانه تشبیه و صور بیانی مضاعف در چهار مثنوی از خزائن الملوک، سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، دوره:12، شماره:3 (پیاپی 45)، صص. 285-308.
صالح، صبحی. (2002). دراسات فی اللغة، بیروت: دار العلم للملایین.
غزالی، أبوحامد محمد بن محمد. (1406). إحیاء علوم الدین، بیروت.
فاطمی، فریماه و توحیدی، فاطمه. (1394). «کارکردهای هنر مفهومی در مفاهیم هنر مقاومت». فصلنامه پیکره، دوره4، ش7، صص. 1- 16.
لاشین، عبدالفتاح. (1419ق.). البدیع فی ضوء أسالیب القرآن، قاهره: دارالفکر العربی.
محسنی‌نیا، ناصر. (1388). "مبانی ادبیات مقاومت معاصر ایران و عرب"، نشریه­ ادبیات پایداری دانشگاه شهید باهنر کرمان، شماره­ 2، صص. 12-1.
مطلوب، احمد. (2000 م.). معجم مصطلحات البلاغیة وتطورها، بیروت: مکتبة لبنان - ناشرون.
هاشمی، سید احمد. (1389). جواهر البلاغة فی المعانی و البیان و البدیع. چاپ پنجم، تهران: الهام.