مطالعات هنر اسلامی

مطالعات هنر اسلامی

بررسی اندیشه مذهبی در فیلم های دینی سینمای برگمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مهدی حسن زاده جوشقان 1
ابوالفضل ابراهیمی اوزینه 2
سوسن نریمانی 3
1 دانشجوی دکتری ادیان و عرفان، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
2 دکتری تخصصی، استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی، واحد آزاد شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزاد شهر، ایران.
3 دکتری تخصصی، استادیار گروه معارف اسلامی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
10.22034/ias.2022.364016.2067
چکیده
سقوط معنویّت و ارزش‌های دینی، جایگزینی ضد ارزش‌ها به‌جای ارزش‌ها و بی‌هویّتی به‌جای بیگانه‌ستیزی ازجمله دردهاى خطرناکى هستند که انسانیّت انسان را تهدید می‌کند. هویّت و بحران دینی، در ابعاد مختلف ازجمله نیازهای ضروری جامعۀ کنونی به‌شمار می­رود که به شیوه‌های مختلف در آثار سینمایی مطرح شده است؛ «اینگمار برگمان» از بزرگ­ترین کارگردان­های سینمای معنا گر محسوب می­شود. اندوه، اساسی‌ترین مسئله­ درونی همۀ شخصیّت‌های آثار او است. وی در آثار خود دنیایی سرشار از رنج‌های روحانی و گاهی جسمانی ساخته است که در آن حتّی کودکان هم گرفتار درد هستند. رنج‌هایی همچون تنهایی، از هم گسیختگی خانواده، پریشانی در نظام زناشویی و حتّی درگیری‌های اخلاقی و... تمام شخصیّت‌های او به شکل­های مختلف به دنبال رهایی از زندان تنهایی درونی و اندوه جان­کاه می‌باشند. این رهایی را یا در مرگ می‌بینند و یا در گرفتن دستان خدا. بدین‌گونه دو مقولۀ مرگ و نیستی و فرار از آن و حقیقت وجودی خدا و غیره به دیگر دردهای آدم‌های سینمای برگمان باید افزود. این ­ها همگی، بحران‌های دینی و روانی و اندیشه‌ای جاودانۀ بشر بوده است که برگمان با صراحت و با استادی بی‌بدیل خود در سینمایش عرضه داشته است.

اهداف پژوهش:
1. واکاوی فیلم‌های دینی به عنوان یکی از رویکردهای هنری جدید.
2. بررسی ایمان و تجربه دینی در آثار فیلم های دینی سینمای برگمان به عنوان یک سینماگر غربی.

سؤالات پژوهش:
1. محور اصلی اندیشه‌های مذهبی در فیلم‌های دینی سینمای برگمان چیست؟
2. ایمان و تجربۀ دینی در آثار فیلم‌های دینی برگمان با چه محتوایی بیان شده است؟
کلیدواژه‌ها
دین
بحران دینی
فیلم های دینی
اینگمار برگمان

عنوان مقاله English

Examining Religious Thought in Bergman's Religious Films

نویسندگان English

Mehdi Hassanzadeh jushaghan 1
Abolfazl Ebrahimi Ozineh 2
Susan Narimani 3
1 PhD Candidate in religions and mysticism, Gorgan Branch, Islamic Azad University, Gorgan, Iran.
2 PhD, Assistant Professor, Department of Theology and Islamic Studies, Azad Shahr Branch, Azad Islamic University, Azad Shahr, Iran.
3 PhD,, Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Gorgan Branch, Islamic Azad University, Gorgan, Iran.

کلیدواژه‌ها English

Religion
religious crisis .religious films
. Ingmar Bergman
آشوری، داریوش. (1375). چنین گفت زرتشت، تهران: آگاه.
اسفندیاری، عبدالله. (1384). نامه‌های معنوی، درآمدی بر سینمای معناگرا، تهران: انتشارات بنیاد سینمایی فارابی.
بارسوتی، کارترین ام و جانستن، رابرت کی. (1385). جست­وجوی نگره‌های دینی در سینما؛ 33 فیلم از سینمای دینی، مترجم: مهنار باقری، تهران: نشر بنیاد سینمایی فارابی.
تمیمی آمدی، عبدالواحدبن‌محمد. (١٣۶۶). غررالحکم ودُرر الکلم. مصطفی درایتی. قم: مرکز النشر التابع لمکتب الإعلام الإسلامی.
تیلیش، پل. (1387). شجاعت بودن، ترجمه مراد فرهاد پور.
تیلیش، پل. (1398). الهیات فرهنگ، ترجمه مراد فرهاد پور و فضل الله پاکزاد.
جوادی آملی، عبدالله. (1386). تفسیر انسان به انسان، چاپ سوّم، قم: مرکز نشر اسراء.
دورکیم، داوید امیل. (1382). صور ابتدایی حیات مذهبی، ترجمه نادر سالارزاده امیری و خدامراد فولادی، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
مجلسی، محمد باقر. (1983م)، بحار الأنوار. بیروت: انتشارات موسسه الوفا.
محمدی، مجید. (1380). دین و ارتباطات، تهران: کویر.
مددپور، محمد. (1383). دین و سینما، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی.
ملکیان، مصطفی. (1394). در رهگذر باد و نگهبان لاله، تهران: نگاه معاصر.
مولوی، جلال‌الدین. (1390). مثنوی معنوی، به تصحیح رینولد ا. نیکلسون، چاپ پنجم، تهران: هرمس.
یوسف‌زاده، حسن. (1390). نظم و انضباط اجتماعی، تهران: نشر پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
یوسف‌زاده، غلامرضا. (1390). درآمدی بر ساختار روایت دینی، قم: مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما.